## Europejski System Handlu Emisjami (EU ETS) Europejski System Handlu Emisjami (EU ETS, ang. European Union Emissions Trading System) – znany także jako „wspólnotowy rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla (CO2)” lub system ETS. Jest pierwszym, do 2017 r. największym a obecnie drugim największym po Chinach systemem handlu emisjami CO2 na świecie. W latach 2013–2025 zgromadzono 198,3 mld EUR z handlu uprawnieniami, finansując budżety państw członkowskich i fundusze innowacyjne. ### Historia Handel emisjami dwutlenku węgla opiera się na zapisach w przyjętym w 1997 roku Protokole z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), jak i corocznych konferencji klimatycznych państw-stron, Conference of the Parties, (COP) do Ramowej Konwencji UNFCCC. Międzynarodowy traktat wszedł w życie 16 lutego 2005 roku, trzy miesiące po ratyfikowaniu go przez Rosję 4 listopada 2004. Pomimo iż Stany Zjednoczone nigdy nie ratyfikowały Protokołu z Kioto, to w USA został zaprojektowany pierwszy system handlu uprawnień do emisji CO2 i powstała pierwsza giełda handlu emisjami w Chicago (CCX). Richard L. Sandor jest znany w Stanach Zjednoczonych jako twórca rynku futures i systemu handlu emisjami CO2. Dzięki niemu powstała Chicago Climate Exchange (CCX), pierwsza na świecie giełda CO2. Projekt CCX powstał ze wsparcia 1,1 mln USD od Joyce Foundation w Chicago. Barack Obama, wtedy senator z Chicago i członek rady Joyce Foundation pomógł zatwierdzić granty fundacji, które uruchomiły giełdę. W 2003 r., giełda została uruchomiona. Firmy emitujące CO2, w ramach CSR, dobrowolnie zobowiązały się do zredukowania emisji o 6% w ciągu 6 lat. 14 firm założycielskich, w tym DuPont, Ford i Motorolla rozpoczęły handel. Po upadku projektu ustawy Waxman-Markey w amerykańskim Senacie w 2009, Senator Graham ogłosił, że „schemat walki z globalnym ociepleniem przez cap-and-trade jest oficjalnie martwy”. Po upadku propozycji ustawy, notowania na CCX spadły do kilku centów a sama giełda została sprzedana Londyńskiej spółce należącej do amerykańskiej korporacji IntercontinentalExchange (ICE) w 2010 roku. Zaprojektowany w USA system handlu emisjami CO2 stał się wzorem dla Komisji Europejskiej, która zaproponowała opartą na nim dyrektywę 2003/87/WE wprowadzającą handel emisjami dwutlenku węgla Emission Trading Scheme (ETS) w Unii Europejskiej. Unia Europejska jest jedyną grupą państw na świecie, które wprowadziły na tak dużą skalę obowiązkowy system handlu emisjami CO2. Według banku UBS, koszt ETS dla europejskiej gospodarki wyniósł do tej pory 287 miliardów dolarów, a jego wpływ na ograniczenie emisji CO2 był „bliski zeru". ### Struktura EU ETS obejmuje: - **Rynki**: Giełdy ICE (Londyn) i EEX (Lipsk) - **Udział państw**: 28 państw członkowskich UE (w tym Islandia, Liechtenstein, Monaco, Szwajcaria, Norwegia) - **Regulacja**: Dyrektywy 2003/87/WE i 2009/29/WE - **Mechanizmy**: Rynkowy handel, a od 2021 – centralnie zarządzany Market Stability Reserve (MSR) ### Kontrowersje W 2009 roku Europol poinformował o rosnącej skali oszustw podatkowych, które w niektórych krajach mogą sięgać 90% wartości wszystkich wymienianych emisji. W 2010 roku ujawniono, że grupy przestępcze zarobiły w ten sposób ponad 7 mld euro. Pod koniec 2010 roku Komisja Europejska zapowiedziała przygotowanie regulacji, która ukróci trwający co najmniej do 2008 roku proceder uruchamiania zagranicznych zakładów produkujących inny gaz cieplarniany HFC-23 wyłącznie w celu ich zamknięcia i uzyskania w ten sposób pakietów uprawnień o emisji o znacznej wartości rynkowej. W 2012 roku, niemiecka prokuratura aresztowała kilkunastu pracowników Deutsche Bank w sprawie oszustw podatków związanych z handlem emisjami. ### Przypisy 19 czerwca 2014 – Komisja Europejska kończy negocjacje z Islandią ws. przygotowań do wspólnego podpisania i ratyfikacji protokołu (Kioto) do UNFCCC, który przestał obowiązywać 31 grudnia 2012. 1 stycznia 2013 – Implementacja dyrektywy 2009/29/WE po reformie strukturalnej. 31 grudnia 2012 – Protokół z Kioto wygasa, jedynie kraje Unii Europejskiej (i Islandia, Liechtenstein, Monaco, Szwajcaria, Norwegia) przedłużają swoje zobowiązania. 23 kwietnia 2009 – Dyrektywa 2009/29/WE nowelizująca 2003/87/WE. 11 marca 2009 – Rozporządzenie 219/2009 dostosowujące do decyzji Rady 1999/468/WE. 19 listopada 2008 – Dyrektywa 2008/101/WE zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE. 13 listopada 2004 – Nowelizacja dyrektywy handlu emisjami 2003/87/WE. 13 października 2003 – Dyrektywa 2003/87/WE – System handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie. 18 lipca 2003 – Komunikaty Komisji. 9 grudnia 2002 – Sprawozdanie Komisji dot. Decyzji Rady 93/389/EEC. 27 listopada 2002 – Komunikaty Komisji. 25 kwietnia 2002 – Decyzja Rady 2002/358/EC. 22 stycznia 2002 – Memorandum Komisji. 15 grudnia 2001 – Konkluzje Rady UE. 23 października 2001 – Komunikaty Komisji. 17 września 2001 – Sprawozdanie Komisji. 24 marzec 2001 – Konkluzje Rady UE. 25 października 2000 – Sprawozdanie Komisji. 8 sierpnia 2000 – Komunikaty Komisji. 19 maja 1999 – Komunikaty Komisji. 3 czerwca 1998 – Komunikaty Komisji. 29 kwietnia 1998 – Komunikaty Komisji. 11 grudnia 1997 – Konferencja Stron UNFCCC (COP 3) – Protokół z Kioto przyjęty. 24 września 1996 – Decyzja Rady 96/61/EC. 15 grudnia 1993 – Decyzja Rady 94/69/EC. 24 czerwca 1993 – Decyzja Rady 93/389/EWG. 9 maja 1992 – Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG) podpisuje Ramową Konwencję ONZ. ## Metadata population: null founding_date: 2005 region_name: European Union birth_date: null career_highlights: null unique_style: System handlu emisjami CO2 oparty na wiążącym krajowym ustawodawstwie, finansujący zmiany klimatyczne i modernizację. interesting_facts: ["Największy system handlu emisjami CO2 po Chinach", "Finansowanie budżetów państw członkowskich", "Centralnie zarządzany Market Stability Reserve (MSR) od 2021"] quotes: null primary_color: #23b7c2 logo_url: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/European_Union_emblem.svg/1200px-European_Union_emblem.svg.png additional_images: ["https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/European_Union_emblem.svg/1200px-European_Union_emblem.svg.png", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/European_Union_emblem.svg/1200px-European_Union_emblem.svg.png", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/European_Union_emblem.svg/1200px-European_Union_emblem.svg.png", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/European_Union_emblem.svg/1200px-European_Union_emblem.svg.png", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/European_Union_emblem.svg/1200px-European_Union_emblem.svg.png"] sentiment: {"positive": 50, "neutral": 50, "negative": 0} trust_profile: {"reliability": 80, "transparency": 70, "expertise": 90, "influence": 85, "stability": 75}