# Eva Braun Eva Anna Paula Braun, od 29 kwietnia 1945 **Eva Hitler** (ur. 6 lutego 1912 w Monachium, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – niemiecka ekspedientka, osobiste życie i druga połowa Adolfa Hitlera. Od 1932 była jego konubinantką, a w ostatnich dniach II wojny światowej stała się jego żoną. Jej życiorys to opowieść o szczesnym i oddanym sobie związku z nacjonalistą, który odbijał się na jej losie i postrzeganiu przez społeczeństwo jako cienia władcy trzeciej rzeszy[1]. --- ## Życiorys ### Początki i młodość Urodziła się w Monachium w rodzinie katolickiej. Jej ojciec, Fritz, był nauczycielem, a matka – Franziska z domu Kronberger – krawcową. Miała dwie siostry: Ilse oraz Margarete (zwaną Gretl). Ukończyła przyklasztorną szkołę podstawową we wsi Beilngries, a następnie liceum w Monachium. Naukę kontynuowała w przyklasztornej szkole w Simbach, którą ukończyła w 1929 r., rozpoczynając poszukiwanie pracy w Monachium[1]. W 1929 roku, jako siedemnastoletnia pracownica zakładu fotograficznego Heinricha Hoffmanna w Monachium, poznała znacznie od siebie starszego Adolfa Hitlera. Dwa lata później zaczęła utrzymywać z nim bliższe kontakty, a wkrótce stała się jego towarzyszką życia. Choć Hitler ukrywał relację przed opinią publiczną, to ona stała się integralną częścią jego świata prywatnego[1]. ### Próby samobójcze i rola w hitlerowskim świecie 1 listopada 1932 roku podjęła nieudaną próbę samobójczą przy pomocy pistoletu – kula minęła tętnicę szyjną o około centymetra. Niektórzy badaczej sugerują, że była to jedynie próba zwrócenia na siebie uwagi Hitlera, który w tamtych czasach przeżywał kłopoty z siostrzenicą Geli Raubal. W szpitalu odwiedzał ją osobiście, nie mogąc pozwolić sobie na skandal w trakcie kampanii wyborczej[1]. 28 maja 1935 roku Braun ponownie próbowała odebrać sobie życie, zażywając fiolkę środków nasennych. Tym razem Hitler odwiedził ją w szpitalu, a po jej rekonwalescencji kupił jej dom w Monachium i przydzielił apartament w rezydencji Berghof w Alpach Bawarskich. Od 1936 roku mieszkała tam, zachowując w oczach opinii publicznej rolę „nieistniejącej”. Hitler nie pokazywał się z nią publicznie, a jej obecność w jego otoczeniu pozostawała nieznana nawet wielu członkom partii[1]. Braun była osobą elegancką, wysportowaną i towarzyską. Pasjonowała się fotografią i filmowaniem; wiele kolorowych zdjęć i filmów przedstawiających Hitlera i jego otoczenie powstało właśnie dzięki niej. Zgodnie z oczekiwaniami Hitlera nie interesowała się polityką i nie wyrażała opinii w sprawach publicznych[1]. W czasie wojny Hitler oddał do dyspozycji rodziny Braunów rządowy samolot, co umożliwiało Evie podróże po Niemczech, do Włoch i Francji. Sekretarka Hitlera twierdziła później, że nie przywiązywał on wagi do spraw seksualnych, jednak pokojówka Braun utrzymywała, że ich pożycie było normalne, mimo że nie zawarli małżeństwa[1]. ### Ostatnie lata i śmierć Eva Braun utrzymywała także przyjazne relacje z oficerem łącznikowym Himmlera przy Głównej Kwaterze Führera, Hermannem Fegeleinem, który w 1944 roku – za zgodą Hitlera – poślubił jej młodszą siostrę Gretl. Eva pełniła wówczas funkcję druhny. Fegelein został rozstrzelany 28 lub 29 kwietnia 1945 roku w rejonie bunkra Hitlera w Berlinie pod zarzutem dezercji i zdrady[1]. W styczniu 1945 roku rodzinny dom Braunów w Monachium został zniszczony w nalotach RAF. Pomimo narastającego chaosu i klęski Niemiec Braun zdecydowała się pozostać wierna Hitlerowi. W kwietniu udała się do Berlina, aby towarzyszyć mu w ostatnich dniach w podziemnym schronie pod Kancelarią Rzeszy[1]. **29 kwietnia 1945 roku** zawarła z Hitlerem związek małżeński podczas krótkiej cywilnej ceremonii, której przewodniczył Walter Wagner, urzędnik NSDAP upoważniony do udzielania ślubów cywilnych. Dzień później, **30 kwietnia 1945 roku**, oboje popełnili samobójstwo – prawdopodobnie Braun zażyła truciznę, a Hitler zastrzelił się. Ich ciała zostały niezwłocznie spalone przez najbliższych współpracowników w ogrodzie Kancelarii Rzeszy. Początkowo Rosjanie ukrywali fakt odnalezienia szczątków Evy Braun. W rzeczywistości jej ciało odnaleziono i ekshumowano tuż po zakończeniu walk w Berlinie. Po sekcji zwłok ciało Evy zostało pochowane 3 czerwca 1945 r. w okolicach Rathenow. 23 lutego 1946 r. szczątki ekshumowano i pochowano na terenie radzieckiej jednostki wojskowej w Magdeburgu. W 1970 r., z racji przekazywania terenu jednostki armii NRD, dokonano kolejnej ekshumacji. Odnalezione kości spalono i wrzucono do jednego z dopływów Łaby[1]. --- ## Związek z Adolfem Hitlerem Eva Braun poznała Adolfa Hitlera w 1929 roku, mając 17 lat, podczas pracy w atelier fotograficznym Heinricha Hoffmanna. Początkowo ich relacja miała charakter towarzyski, jednak z czasem stała się bliska i trwała aż do śmierci obojga. Hitler utrzymywał związek w tajemnicy, przekonany, że publiczne ujawnienie go mogłoby zaszkodzić jego wizerunkowi politycznemu[1]. Od 1936 roku Braun mieszkała w Berghofie, stanowiąc część prywatnego kręgu Hitlera. W jego otoczeniu pełniła rolę towarzyszki życia i opiekunki domowego archiwum fotograficznego. Nie uczestniczyła w działalności politycznej, nie zabierała głosu w kwestiach ideologicznych i nie pełniła żadnej funkcji w strukturach państwa[1]. Do końca życia pozostała lojalna wobec Hitlera. W kwietniu 1945 roku przybyła do Berlina, by towarzyszyć mu w ostatnich dniach wojny. 29 kwietnia poślubiła go w bunkrze pod Kancelarią Rzeszy, a następnego dnia oboje odebrali sobie życie. Ich śmierć zakończyła symbolicznie istnienie III Rzeszy Niemieckiej[1]. --- ## Uwagi * *Uwaga 1*: Choć publicznie utrzymywała wypowiedzi neutralne, niektóre relacje osobistych wspomnień sugerują, że Braun miała skomplikowane uczucia co do Hitlera, mieszczące się między lojalnością a osobistym nieszczęściem. --- ## Przypisy 1. Wikipedia. "Eva Braun". *Wikipedia, wolna encyklopedia* [on-line]. [dostęp: 2025-03-28]. 2. Beevor, Antony. *Berlin 1945. Upadek*. Józef Kozłowski (tłum.). Kraków: Znak Horyzont, 2015. ISBN 978-83-240-3415-4. 3. Nicolaus von Belov. *Byłem adiutantem Hitlera : 1937-1945*. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1990. ISBN 83-11-07767-3. 4. Karol Grünberg. *Adolf Hitler : biografia Führera*. Warszawa: Książka i Wiedza, 1989. ISBN 978-83-05-12076-0. 5. Jesús Hernández. *Zagadki i tajemnice II wojny światowej*. Warszawa: Bellona, 2009. ISBN 978-83-11-11583-5. 6. Angela Lambert. *The lost life of Eva Braun*. New York: St. Martin’s Press, 2006. ISBN 978-83-11-11583-5. 7. Ada Pietrowa, Peter Watson. *Śmierć Hitlera : ostatnie odkrycia w tajnych archiwum rosyjskich*. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1998. ISBN 978-83-7180-066-5. 8. Volker Elis Pilgrim. *Mów do mnie "pani Hitler" : kobiety jako ozdoba i maska narodowego socjalizmu*. Gdynia: Wydawnictwo Uraeus, 1999. ISBN 9983-55-049-8. 9. Paul Roland. *Hitler moja miłość. Kobiety w służbie swastyki*. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2021. ISBN 978-83-8151-545-0. 10. Anna Maria Sigmund. *Kobiety nazistów*. Warszawa: Bellona, 2002. ISBN 978-83-11-09419-2. 11. KarolK. Grünberg. *Ewa Braun. 15 lat z Hitlerem*. Warszawa: Książka i Wiedza, 1993. ISBN 83-05-12628-5. --- ## Filmografia * *Miłość Do Adolfa Hitlera* (oryg. *In Love With Adolf Hitler*), francuski film dokumentalny, scen. i reż. Isabelle Clarke, 2007 --- ## Zobacz też * dom Evy Braun w Pobierowie --- ## Linki zewnętrzne * Strona audycji PR Programu II na temat biografii Evy Braun. Rozmowa Hanny Marii Gizy z profesorem Zbigniewem Wawrem [dostęp 5 lutego 2012]