Farmaceuta – zawód zaufania publicznego, który jest gwarantem jakości leków oraz skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii w systemie opieki zdrowotnej, w szczególności jako kierownik apteki lub aptekarz osobiście obecny w aptece w godzinach jej otwarcia, mimo że większość czynności fachowych i pomocniczych mogą wykonywać też technicy farmaceutyczni i pomoce apteczne. W Polsce jest to tytuł zawodowy przysługujący w Polsce osobie, która ukończyła studia w szkole wyższej na kierunku farmacja i uzyskała Prawo wykonywania zawodu farmaceuty. == Tytuł zawodowy farmaceuty w Polsce == === Prawo wykonywania zawodu farmaceuty === Tytułem farmaceuty na terenie Polski ma prawo posługiwać się osoba, która posiada dokument „Prawo wykonywania zawodu farmaceuty” (PWZF) wydany przez Naczelną Izbę Aptekarską lub okręgową izbę aptekarską. Tytuł zawodowy farmaceuty podlega ochronie prawnej. Farmaceuta wykonujący zawód w aptece, punkcie aptecznym lub hurtowni farmaceutycznej ma prawo posługiwać się tytułem aptekarza. Farmaceuta, któremu przyznano prawo wykonywania zawodu farmaceuty, składa ślubowanie w brzmieniu: „Ślubuję uroczyście w swej pracy farmaceuty sumiennie, gorliwie i z należytą starannością wykonywać swoje obowiązki, mając zawsze na uwadze dobro pacjenta, wymogi etyki zawodowej i obowiązujące prawo, a także zachować tajemnicę zawodową, zaś w postępowaniu swoim kierować się zasadami godności, uczciwości i słuszności”. Kwalifikacje do wykonywania zawodu farmaceuty posiada osoba, która ukończyła w Polsce 5,5-letnie studia na kierunku farmacja w szkole wyższej, obejmujące co najmniej sześciomiesięczną praktykę zawodową w aptece, i uzyskała tytuł magistra farmacji. Osoba, która uzyska prawo wykonywania zawodu farmaceuty, podlega wpisowi do rejestru farmaceutów prowadzonego przez okręgową radę aptekarską, właściwą dla miejsca uprawiania zawodu. Osoba wykonująca zawód aptekarza nie może jednocześnie wykonywać praktyki lekarskiej, lekarsko-dentystycznej ani weterynaryjnej. Od 25 czerwca 2017 roku tylko farmaceuta (lub spółka, w której wspólnikami są tylko farmaceuci) ma prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W Centralnym Rejestrze Farmaceutów jest dostępna szybka wyszukiwarka farmaceutów zarejestrowanych na terenie Polski. Umożliwia szukanie po imieniu, nazwisku, okręgowej izbie i numerze wykonywania zawodu. ==== Numer prawa wykonywania zawodu farmaceuty ==== Podczas pierwszego wpisu Okręgowa Rada Aptekarska nadaje numer prawa wykonywania zawodu farmaceuty. Każdy numer liczy 8 cyfr, w tym: dwie pierwsze cyfry (prefix) oznaczają przyjęty numer właściwej izby aptekarskiej (od 01 do 22); pięć następnych cyfr stanowi numer kolejny farmaceuty w rejestrze izby zgodny z chronologią wpisu do rejestru (od 00001 do 99999); ostatnia, ósma cyfra jest cyfrą kontrolną, wygenerowaną z siedmiu pierwszych cyfr tak jak dla kodu EAN8. Wyszukania farmaceuty i sprawdzenia poprawności numeru można dokonać na stronie internetowej Centralnego Rejestru Farmaceutów na podstawie imienia i nazwiska lub numeru PWZ farmaceuty. ==== Dokument Prawo Wykonywania Zawodu Farmaceuty ==== Minister Zdrowia wydał Rozporządzenie z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie dokumentu "Prawo wykonywania zawodu farmaceuty", zgodnie z upoważnieniem ustawowym określonym w art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (Dz. U. z 2025 r. poz. 608). Dokument ma formę książeczki z naklejką personalizacją. Dokument ten zawiera dane pozwalające na ustalenie tożsamości posiadacza, w tym jego fotografię. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy dokument „Prawo wykonywania zawodu farmaceuty”, wydawany będzie przez okręgową radę aptekarską, właściwą ze względu na zamierzone miejsce wykonywania zawodu farmaceuty, a w odniesieniu do osoby, która posiada kwalifikacje, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 4 ustawy – Naczelna Rada Aptekarska. Książeczka o wymiarach 125x88 mm ma 21 stron z miejscem na wpisane danych osobowych, wpisach i skreślenia z rejestru oraz danych o specjalizacji i uzyskanych stopniach naukowych. Dokument według poprzedniego wzoru może być wydawany nie dłużej niż do dnia 12 lipca 2022 r. === Podnoszenie kwalifikacji zawodowych i specjalizacja farmaceutów === Farmaceuta zatrudniony w aptece lub hurtowni farmaceutycznej jest zobowiązany do podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez uczestnictwo w szkoleniu ciągłym, którego celem jest aktualizacja posiadanego zasobu wiedzy oraz stałe dokształcanie się w zakresie nowych osiągnięć nauk farmaceutycznych. Tytuł specjalisty farmaceuta może uzyskać w ramach kształcenia podyplomowego – po odbyciu przeszkolenia specjalizacyjnego, zwanego „specjalizacją” i zdaniu egzaminu państwowego. Specjalizację może rozpocząć osoba, która spełnia łącznie następujące warunki: posiada prawo wykonywania zawodu farmaceuty; posiada roczny staż pracy w zawodzie; została zakwalifikowana do odbycia specjalizacji w postępowaniu kwalifikacyjnym. Specjalizacje i szkolenia ciągłe są prowadzone przez wydziały albo inne jednostki organizacyjne szkół wyższych, które prowadzą studia na kierunku farmacja. Specjalizacja farmaceutów odbywa się w zakresie następujących specjalności: analityka farmaceutyczna, farmacja apteczna, farmacja kliniczna, farmacja przemysłowa, farmacja szpitalna, farmakologia, radiofarmacja, toksykologia. === Usługi farmaceutyczne === Zgodnie z Ustawą o zawodzie farmaceuty wykonywanie zawodu farmaceuty ma na celu ochronę zdrowia publicznego i obejmuje udzielanie usług farmaceutycznych polegających w szczególności na: sporządzaniu i wytwarzaniu produktów leczniczych; ocenie jakości leków recepturowych, leków aptecznych i leków gotowych; wydawaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych; sporządzaniu leków recepturowych i leków aptecznych w aptece; sprawowaniu nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, przechowywaniem, wykorzystaniem i utylizacją produktów leczniczych i wyrobów medycznych; udzielaniu informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych i wyrobów medycznych; sprawowaniu opieki farmaceutycznej polegającej na dokumentowanym procesie, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem farmakoterapii w celu uzyskania określonych jej efektów poprawiających jakość życia pacjenta; kierowaniu apteką, punktem aptecznym, działem farmacji szpitalnej lub hurtownią farmaceutyczną; współuczestniczeniu w sprawowaniu nadzoru nad gospodarką produktami leczniczymi, w szczególności w zakładach opieki zdrowotnej; współudziale w badaniach klinicznych prowadzonych w szpitalu; współudziale w badaniach nad lekiem; przygotowywaniu roztworów do hemodializy i dializy otrzewnowej; prowadzeniu działalności dydaktycznej w uczelniach medycznych, badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie farmacji; zgłaszaniu działań niepożądanych produktów leczniczych. Zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne w odniesieniu do aptek szpitalnych usługą farmaceutyczną jest również: sporządzanie leków do żywienia pozajelitowego i dojelitowego; przygotowywanie leków w dawkach dziennych, w tym leków cytostatycznych; sporządzanie produktów radiofarmaceutycznych na potrzeby udzielania świadczeń pacjentom danego podmiotu leczniczego; wytwarzanie płynów infuzyjnych; organizowanie zaopatrzenia szpitala w produkty lecznicze i wyroby medyczne; przygotowywanie roztworów do hemodializy i dializy dootrzewnowej; udział w monitorowaniu działań niepożądanych leków; udział w badaniach klinicznych prowadzonych na terenie szpitala; udział w racjonalizacji farmakoterapii; współuczestniczenie w prowadzeniu gospodarki produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi w szpitalu; prowadzenie ewidencji badanych produktów leczniczych oraz produktów leczniczych i wyrobów medycznych otrzymywanych w formie darowizny; ustalanie procedur wydawania produktów leczniczych lub wyrobów medycznych przez aptekę szpitalną na oddziały oraz dla pacjenta. === Zadania kierownika apteki === W aptece ogólnodostępnej musi być ustanowiony farmaceuta odpowiedzialny za prowadzenie apteki, zwany kierownikiem apteki. Można być kierownikiem tylko jednej apteki. Kierownikiem apteki może być farmaceuta, który ma co najmniej 5-letni staż pracy w aptece, a w przypadku gdy posiada specjalizację z zakresu farmacji aptecznej – 3-letni staż pracy w aptece. Kierownik apteki na czas swojej nieobecności wyznacza farmaceutę do jego zastępowania. Do zadań kierownika apteki należy: organizacja pracy w aptece: przyjmowania, wydawania, przechowywania i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów medycznych, prawidłowego sporządzania leków recepturowych i leków aptecznych oraz udzielania informacji o lekach; nadzór nad praktykami studenckimi oraz praktykami techników farmaceutycznych; przekazywanie informacji o niepożądanym działaniu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego; przekazywanie informacji o podejrzeniu lub stwierdzeniu, że dany produkt leczniczy nie odpowiada ustalonym dla niego wymaganiom jakościowym; zakup produktów leczniczych oraz ich wydawanie zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne; zakup środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ich wydawanie zgodnie z Ustawą Prawo farmaceutyczne; prowadzenie ewidencji zatrudnionych w aptece osób; przekazywanie okręgowym izbom aptekarskim danych niezbędnych do prowadzenia rejestru farmaceutów; wstrzymywanie lub wycofywanie z obrotu i stosowania produktów leczniczych; wyłączne reprezentowanie apteki względem Narodowego Funduszu Zdrowia. W aptece szpitalnej oraz zakładowej również ustanawia się kierownika apteki, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kierownika apteki ogólnodostępnej. === Czynności fachowe w aptece === W godzinach czynności apteki powinien być w niej obecny farmaceuta. Przy wykonywaniu w aptece czynności fachowych mogą być zatrudnieni wyłącznie farmaceuci i technicy farmaceutyczni – w granicach ich uprawnień zaw