Futbol Club Barcelona (wym. [fubˈbɔl ˈklub bəɾsəˈlonə]) – kataloński wielosekcyjny zawodowy klub sportowy z Barcelony (Hiszpania), istniejący od 29 listopada 1899 roku, czyli momentu założenia męskiej drużyny piłki nożnej przez grupę Szwajcarów, Anglików, Katalończyków i Niemców. Z czasem stał się katalońską instytucją o dużym znaczeniu społecznym. Jego motto to Més que un club (pol. Więcej niż klub). Męska drużyna piłkarska Barçy zdobyła m.in.: 5 razy Ligę Mistrzów, 28 razy LaLigę, 32 razy Puchar Króla, 3 razy Klubowe Mistrzostwo Świata, 4 razy Puchar Zdobywców Pucharów, 5 razy Superpuchar Europy i 15 razy Superpuchar Hiszpanii. FC Barcelona jest własnością 143 086 socis i posiada miliony kibiców na całym świecie, z których część zrzeszona jest w ok. 1270 oficjalnych penyes (fanklubach). Klub posiada m.in. następującą infrastrukturę: stadiony piłkarskie Camp Nou i Estadi Johan Cruyff, kompleks treningowy Ciutat Esportiva Joan Gamper, szkółkę piłkarską La Masia oraz halę sportową Palau Blaugrana. Poza sekcją piłkarską Barça prowadzi również profesjonalne sekcje koszykówki, piłki ręcznej, futsalu i hokeju na rolkach. Blaugrana posiada także drugą drużynę piłki nożnej, zespoły młodzieżowe i sekcje amatorskie. FC Barcelona została wybrana najlepszym klubem piłkarskim świata w latach 2001–2010 i 2011–2020 przez Międzynarodową Federację Historyków i Statystyków Futbolu (IFFHS). == Historia == === 1899: Powstanie klubu === Urodzony w Szwajcarii Hans Gamper, który przybył do Barcelony w 1898 roku z powodów zawodowych, w październiku 1899 r. umieścił ogłoszenie w magazynie Los Deportes, aby znaleźć graczy zainteresowanych utworzeniem drużyny piłkarskiej. 29 listopada 1899 roku Gamper i jedenastu innych mężczyzn (Otto Kunzle i Walter Wild ze Szwajcarii, John Parsons i William Parsons z Anglii, Otto Maier z Niemiec, oraz Lluís d’Ossó, Bartomeu Terradas, Enric Ducal, Pere Cabot, Carles Pujol i Josep Llobet z Katalonii) zebrali się w Gimnasio Solé, aby utworzyć stowarzyszenie, które będzie nosić nazwę i herb miasta: Futbol Club Barcelona. Pierwszym prezesem klubu został Wild, skarbnikiem mianowano Terradasa, a d’Ossó powierzono funkcję sekretarza technicznego. Wybrano również barwy strojów – początkowo połowa koszulki była niebieska, a druga bordowa, rękawy w przeciwnych kolorach, a spodenki białe. Najbardziej prawdopodobna teoria dotycząca pochodzenia barw mówi, że pochodzą one z zestawu noszonego przez drużynę rugby w angielskiej szkole Merchant Taylors’, w której w młodości uczyli się bracia Witty, dwaj z pierwszych członków FC Barcelony. === 1899–1912 === Dziesięć dni po założeniu klubu, 8 grudnia 1899 r. o godzinie 15:00, na pierwszym boisku FC Barcelony, Velodromo de la Bonanova, rozegrano pierwszy mecz. Rywalem Barçy byli Anglicy, którzy wygrali to spotkanie 1:0, a bramka padła w pierwszej połowie spotkania. Grano w dziesięcioosobowych składach. Następnego dnia w istniejącym do dziś katalońskim dzienniku „La Vanguardia” sporządzono notatkę z tego spotkania. Swoje pierwsze zwycięstwo w historii drużyna odniosła 25 grudnia, wygrywając 3:1 w towarzyskim meczu z lokalnym zespołem Catala FC. Kilka miesięcy później zdecydowano, iż drużyna zasługuje na własne boisko, którego nie będzie musiała dzielić z inną drużyną. Zarząd wydzierżawił obiekt w pobliżu hotelu Casanovas. Pierwsze derby Katalonii rozegrano 23 grudnia 1900 r., przeciwko studenckiej drużynie Sociedad Española de Futbol. W składzie Barcelony nie było obcokrajowców, a spotkanie zakończyło się bezbramkowym remisem. W 1901 r. drużyna wzięła udział w turnieju o puchar ufundowany przez Alfonso Macaya. Zajęła w nim drugie miejsce, jednak już w następnej edycji zatriumfowała, strzelając we wszystkich ośmiu meczach sześćdziesiąt bramek, tracąc przy tym dwie. 13 maja 1902 r. Barça rozegrała swój pierwszy mecz poza Katalonią, a rywalem był nowo powstały Madrid FC (obecnie znany jako Real Madryt), który przegrał z Blaugraną 1:3. Było to spotkanie półfinałowe o Puchar Króla Hiszpanii, które to rozgrywki zainicjował Alfons XIII. W finale katalońska drużyna przegrała z Vizcayą 1:2. Dwa lata później, 1 maja 1904 r., drużyna po raz pierwszy wyjechała z kraju, do Francji, gdzie w Tuluzie, na obiekcie Stade Olympique, pokonała miejscowy zespół Stade O.E.T. 3:2. W 1905 r. FC Barcelona triumfowała w Pucharze Katalonii, wygrywając w jego finale z Espanyolem 3:2. Jednak wygrana ta nie uchroniła klubu przed kryzysem – malała liczba socis, w rezultacie w 1908 r. pozostało ich tylko 38. Wszystko wskazywało na to, że klub się rozpadnie. W tej sytuacji Joan Gamper zrezygnował z funkcji kapitana drużyny, kończąc sportową karierę i wszedł w skład zarządu jako prezes, który był przez pięć kadencji. Efekty jego pracy można było dostrzec już w następnym roku, kiedy to drużyna przeniosła się na wykupiony na własność stadion Camp del carrer Indústria, gdzie od 14 marca 1909 r. zaczęto rozgrywać mecze. W sezonie 1909/10 Barcelona wywalczyła mistrzostwo Katalonii oraz Puchar Króla Hiszpanii – w jego finale drużyna wygrała 3:2 z Españolem Madrid. To spowodowało, że do klubu sami zaczęli zgłaszać się kandydaci na socis i już w następnym sezonie (1910/11) ich liczba wzrosła do 367. Zespół ponownie został mistrzem Katalonii oraz zdobył Puchar Pirenejów. W sezonie 1911/12 przeciwko zarządowi zbuntowali się piłkarze, domagając się zapłaty za swoją grę dla klubu. === 1912–1930 === 14 sierpnia 1912 r. w klubie pojawił się Paulino Alcántara. W chwili przyjścia do klubu miał niewiele ponad 15 lat. Zadebiutował w wygranym 8:2 spotkaniu w Sabadell z miejscową drużyną CE Sabadell FC. W pierwszym oficjalnym meczu strzelił hat tricka, a jego drużyna pokonała 9:0 Català SC w rozgrywkach o Puchar Katalonii. Jego rekord (357 bramek w 357 meczach) został do dziś pobity tylko przez Messiego. Rok później klub zdobył trzeci w historii Puchar Króla Hiszpanii, pokonując w finale Real Sociedad 3:2, a w następnym roku doznał trzech porażek w meczach z angielską drużyną, Notts County (0:2, 0:4, 3:10). W 1916 r. Real Madryt po raz pierwszy rozegrał mecz w Katalonii, który przegrał 0:3. Jednym z zawodników drużyny ze stolicy Hiszpanii był wówczas Santiago Bernabéu. 17 lipca 1917 r., gdy pierwszym oficjalnym trenerem piłkarzy został Jack Greenwell, FC Barcelona wygrała z CE Europa 3:1. W 1922 r. wybudowano nowy stadion – Camp de Les Corts. Otwarcie obiektu uczczono rozegraniem meczu ze szkockim klubem St. Mirren, w który drużyna Barcelony zwyciężyła 2:1. W tym samym roku klub zdobył kolejny Puchar Króla Hiszpanii, pokonując w finale Real Unión Irún 5:1 (gole Torralby, Samitiera, Gracii, Alcántary (2)). W 25-lecie istnienia klub liczył już 12 207 członków. W 1923 r., w atmosferze wzrastającego napięcia na arenie politycznej, zwalczające separatystyczny ruch kataloński władze hiszpańskie zmusiły szefów klubu do podania listy jego członków, wprowadziły też zakaz używania języka katalońskiego i wywieszania na stadionie katalońskich flag. Dwanaście miesięcy później nowo otwarty stadion klubowy został zamknięty na pół roku, po tym jak spalono hiszpańską flagę, a hymn hiszpański wykonywany przez angielską orkiestrę został zagłuszony gwizdami kibiców, którzy zrewanżowali się funkcjonariuszom policji bijących fanów przed stadionem. Joan Gamper został oskarżony o dowodzenie spiskiem, w związku z czym musiał opuścić Hiszpanię i wyjechał do swojego rodzinnego kraju – Szwajcarii. Po powrocie nie brał już aktywnego udziału w życiu klubu. Podczas prezesury Arcadiego Balaguera, klub sięgnął dwukrotnie po Puchar Króla Hiszpanii – w sezonach 1925/26 (2:0 z Arenas de Guecho) i 1927/28 (3:2 po dogrywce z Atlético Madryt), trzykrotnie triumfował w Campionat de Catalunya (który zastąpił Puchar Macaya) w sezonach 1925/26, 1926/1927 i 1927/1928 oraz wygrał pierwszą edycję hiszpańskich rozgrywek ligowych, które zostały zainaugurowane 10 lutego 1929 r. FC Barcelona wygrała zarówno mecz w pierwszej kolejce rozgrywek 12 lutego 1929 r. przeciwko Real Racing Club na wyjeździe (2:0), jak i ostatni – u siebie 4:1 z Real Union Club Irun 23 czerwca 1929 r. Dzięki temu zwycięstwu Barcelona zepchnęła rywala ze stolicy, Real Madryt, na drugą pozycję w tabeli. Kataloński klub strzelił w pierwszym sezonie ligowym 37 bramek, a stracił dwie. Arcadi Balaguer, po zrezygnowaniu ze stanowiska, został odznaczony medalem za zasługi. === 1933–1942 === Josep Samitier przeszedł do Realu Madryt, gdzie z Zamorą pomógł klubowi ze stolicy w zdobyciu tytułu mistrza kraju. W 1935 r. Samitier, który wykorzystał słabe strony Barcelony, poprowadził swój obecny klub do jednej z najwyższych wygranych z odwiecznym rywalem, 8:2. W 1936 r. wybuchła wojna domowa. W czasie działań ucierpiał również kataloński klub. Liczba socis uległa zmniejszeniu – z 7719 do 2500. Miesiąc po rozpoczęciu walk, Josep Sunyol, ówczesny prezes klubu, został wezwany na posiedzenie federacji piłkarskiej do Madrytu. Po wyjeździe jego samochód został zatrzymany w Sierra de Guadarrama przez patrol wojsk frankistowskich, a sam Sunyol zastrzelony. Natomiast Angel Arocha, piłkarz, który strzelił 214 bramek dla Katalończyków w 207 meczach, został siłą wcielony do armii w Aragonii. Szesnastu graczy zespołu wyjechało do Ameryki, aby rozegrać mecze w Meksyku i w Stanach Zjednoczonych, co miało poprawić kiepską sytuację klubu; tylko czterech z nich wróciło do Hiszpanii. Francuska sekretarka klubu, Rossend Calvet i Mata wyjechała do Francji, aby w paryskim banku ulokować $12 900. Fundusz ten był podporą klubowych władz. 16 marca 1938 r. na budynek siedziby klubu spadła bomba niszcząc pomieszczenie z trofeami oraz kasę klubu. Jednak FC Barcelona nie przestała istnieć, ponieważ dozorca odnalazł kasetkę, w której znajdowało się 2500 peset. Klub zdobył tylko mistrzostwo Katalonii, bo rozgrywki ligowe były zawieszone na czas wojny, która skończyła się w 1939 r. porażką republikanów. W 1940 r., na osobisty rozkaz Francisco Franco, zmieniono nazwę z angielsko brzmiącej „Football Club Barcelona” na hiszpańską nazw