Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (oficjalny skrót WOŚP) – fundacja o charakterze filantropijnym, której podstawowym celem według statutu jest: „działalność w zakresie ochrony zdrowia polegająca na ratowaniu życia chorych osób, w szczególności dzieci, i działanie na rzecz poprawy stanu ich zdrowia, jak również na działaniu na rzecz promocji zdrowia i profilaktyki zdrowotnej”. W ciągu 33 finałów WOŚP (zbiórek publicznych organizowanych przez Fundację) zebrano ponad 2 miliardy złotych. WOŚP kupiła i przekazała ponad 71 500 urządzeń do placówek ochrony zdrowia w całej Polsce. W 2020 roku szacowało się, że co piąty sprzęt w szpitalach pochodzi od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Według badań opinii publicznej fundacja od lat cieszy się największym zaufaniem spośród organizacji trzeciego sektora, instytucji państwowych i kościelnych. Oprócz zakupów sprzętu medycznego i wyposażenia placówek ochrony zdrowia fundacja zainicjowała, finansuje oraz wspomaga prowadzenie siedmiu ogólnopolskich programów i akcji medycznych i jednej inicjatywy edukacyjnej. Fundacja angażuje się również w doraźną pomoc. Jedną z pierwszych była akcja „Stop Powodziom” w 2010 r., czyli jednodniowa zbiórka publiczna, której celem był zakup sprzętu pomagającego w likwidowaniu skutków powodzi w południowej Polsce, podczas której zebrano 2 644 507,34 złotych, a po raz jedyny rozdawano niebieskie naklejki serduszka. Po raz drugi akcję pomocy dla jednostek ochotniczej straży pożarnej przeprowadzono w 2017 r., po nawałnicach w północnej Polsce. Dary o wartości 1,5 miliona złotych przekazano 178 jednostkom OSP podczas spotkania w Bydgoszczy. Kolejną inicjatywą podjętą przez fundację była akcja pomocy oraz działania informacyjne związane z pandemią koronawirusa w Polsce. W ramach walki z COVID-19 fundacja przekazała sprzęt o wartości około 70 milionów złotych, wspierając 467 szpitali, 417 DPS-ów i prywatnych domów seniorów, 60 zakładów opiekuńczo-leczniczych oraz 23 hospicja. W 2022 r. Fundacja WOŚP wydała ponad 23 miliony złotych na pomoc Ukrainie. Organizacja kupiła 4709 urządzeń za ponad 13,7 miliona złotych dla szpitali na Ukrainie oraz 624 urządzenia za ponad 6,8 miliona złotych dla placówek w Polsce. Zakupiony sprzęt to między innymi kardiomonitory, respiratory, aparaty do znieczulania, koncentratory tlenu, pulsoksymetry, USG, EKG, indywidualne pakiety medyczne. Fundacja przekazała również 371 specjalistycznych wózków inwalidzkich. Wsparcie otrzymały placówki z 15 miejscowości na Ukrainie: Użhorod, Równe, Tarnopol, Łuck, Czewonogród, Nowowołyńsk, Kijów, Odessa, Jaworów, Chmielnicki, Lwów, Dniepr, Winnica, Iwano-Frankowsk oraz Charków. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy prowadziła również dwa Punkty Pomocy Humanitarnej w Szegini i w Warszawie. Organizowana przez fundację WOŚP 28. edycja Pol’and’Rock Festival odbyła się pod hasłem „Wojnie nie!”. == Finał WOŚP == Najbardziej znaną formą działalności fundacji jest coroczna, ogólnopolska impreza rozrywkowo-medialna o charakterze charytatywnym, nazwana Finałem Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Każdy Finał WOŚP ma określony temat – czyli cel medyczny, na który przeznaczone zostaną zebrane podczas Finału pieniądze oraz hasło, które promuje i wyjaśnia medyczny cel zbiórki. Zarząd fundacji, w którego skład wchodzą Jerzy Owsiak (prezes zarządu), Lidia Niedźwiedzka-Owsiak (dyrektorka do spraw medycznych fundacji) oraz lekarze: prof. dr hab. n. med. Bohdan Maruszewski (obecnie wiceprezes zarządu) i prof. dr hab. n. med. Piotr Burczyński, podejmują decyzję dotyczącą celu medycznego zbiórki po konsultacjach z ekspertami, konsultantami krajowymi i na podstawie próśb otrzymywanych od placówek medycznych w całym kraju. Finał WOŚP, który tradycyjnie przypadał na drugą niedzielę stycznia, to wydarzenie, w organizacji którego bierze udział około 1 700 lokalnych Sztabów WOŚP, które koordynują pracę blisko 120 000 wolontariuszy Orkiestry, którzy działają nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Na finał WOŚP składają się wydarzenia organizowane przez sztaby dla lokalnych społeczności (koncerty, kiermasze, występy artystyczne, warsztaty, spotkania, oraz wydarzenia sportowe), zbiórka publiczna na ulicach miast i wsi, zbiórki internetowe, aukcje internetowe prowadzone poprzez portal Allegro oraz trwająca przez cały dzień Finału WOŚP transmisja telewizyjna i internetowa. Jednym z najbardziej widowiskowych elementów Finału WOŚP jest „Bieg Policz się z Cukrzycą”, organizowany w Warszawie od 2007 r. (a także w innych miastach w kolejnych latach), a pieniądze zebrane z zakupu pakietów startowych finansują zakup pomp insulinowych dla kobiet ciężarnych z cukrzycą. Kolejnym stałym elementem dnia finału WOŚP jest pokaz świetlny (dotychczas kojarzony z pokazem fajerwerków, w latach ubiegłych zastąpiony pokazami, które są bezpieczne dla zwierząt oraz ludzi z podwyższoną wrażliwością na dźwięki) noszący nazwę „Światełko do Nieba”, który odbywa się w Warszawie i w lokalnych Sztabach WOŚP. Od 1 września 2004 fundacja ma status organizacji pożytku publicznego. Przekazane na konto fundacji 1,5% podatku dochodowego jest przeznaczane m.in. na wsparcie hospicjów dziecięcych, wyposażenie oddziałów psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży, zakup defibrylatorów, zakup sprzętu do ratowania życia i zdrowia dzieci. Fundacja otrzymała w 1999 r. statuetkę nr 010 Dziecięcej Nagrody „Serca” od dzieci ze Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci Chorych „Serce” ze Świdnicy. == Bank == Od 1993 r. (1. finał) do 1996 r. (4. finał) bankiem obsługującym fundację WOŚP był Bank Inicjatyw Gospodarczych BIG SA, od 1997 r. (5. finał) do 2000 r. (8. finał) – BIG Bank Gdański SA. Od 2001 r. (9. finał) do 2017 r. (25. finał) – Bank Polska Kasa Opieki SA. Od 2018 r. (26. finał) partnerem bankowym fundacji WOŚP jest mBank SA. == Historia == Akcja została zapoczątkowana przez Brum, copiątkową audycję Jerzego Owsiaka w Programie III Polskiego Radia – spontaniczne datki przesyłane w kopertach i przekazami trafiły na rzecz dzieci z wrodzonymi wadami serca. Nazwa „Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy” została po raz pierwszy użyta przez Owsiaka w programie Róbta co chceta w ferie bożonarodzeniowe 1991. Pierwszy koncert charytatywny pod szyldem WOŚP odbył się wiosną 1992 w Ciechocinku, gdzie zespół Zdrowa Woda zagrał razem z Jurkiem Owsiakiem. Kolejną zbiórkę zorganizowano podczas Festiwalu w Jarocinie. 3 stycznia 1993 uruchomiona została zbiórka pieniędzy na rzecz Oddziału Kardiochirurgii Dziecięcej w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Akcję zapoczątkował Owsiak w muzycznym programie TVP2 Róbta co chceta. Uwieńczeniem happeningu był Finał akcji, zorganizowany w studiu TVP2 w Warszawie, jak też w kilkunastu innych miastach w Polsce. Podczas pierwszego Finału zebrano ponad 31 mld starych złotych, za które zakupiono potrzebny sprzęt nie tylko dla Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, ale także dla 10 oddziałów Kardiochirurgii Dziecięcej w całej Polsce. Po udanej zbiórce Owsiak podjął decyzję o utworzeniu Fundacji WOŚP, którą zarejestrował 1 czerwca 1993 i współtworzył z Lidią Niedźwiedzką-Owsiak, Bohdanem Maruszewskim, Piotrem Burczyńskim, Pawłem Januszewiczem, Walterem Chełstowskim oraz Beatą Bethke. Finał WOŚP stał się cykliczną imprezą i jednocześnie częścią polskiej kultury. Co roku w wielu zakątkach Polski organizowane są koncerty, festyny, festiwale i happeningi, na które zapraszane są gwiazdy polskiej muzyki rozrywkowej, a także artyści zagraniczni, którzy często grają za darmo, ponadto odbywają się różne imprezy kulturalne i sportowe. Co roku do Fundacji zgłasza się ponad 120 tys. wolontariuszy chętnych do kwestowania na ulicach miast – w każdym województwie działają lokalne Sztaby WOŚP odpowiedzialne za wstępne zliczanie pieniędzy zebranych przez podległych im wolontariuszy, a następnie przelanie ich na konto WOŚP. W zakresie obowiązków Sztabów jest też organizowanie lokalnych Finałów WOŚP w większych miastach w Polsce. Sztaby WOŚP działają również poza granicami Polski na potrzeby Polaków mieszkających za granicą. Możliwość zakładania sztabu WOŚP poza granicami Polski jest dostępna od 2002 (10 Finał WOŚP). Tradycyjnie o godzinie 20:00 w miastach, gdzie gra WOŚP, następuje pokaz sztucznych ogni, czyli tzw. „Światełko do nieba” – po raz pierwszy przygotowano tę atrakcję w 1996 podczas 4. Finału. W Warszawie pokaz fajerwerków zastąpiono pokazem świateł, co jest bezpieczniejsze dla zwierząt oraz osób z nadwrażliwością słuchową. Do 2001 r. finał WOŚP odbywał się w pierwszą lub drugą niedzielę roku, a od 2002 r. do 2020 r. był organizowany w drugą niedzielę roku, pomiędzy 8 a 14 stycznia (z wyjątkiem 2017 r., gdy organizacja finału WOŚP została wyznaczona w trzecią niedzielę roku – 15 stycznia), a od 2021 r. organizowany w ostatnią niedzielę stycznia. Ze względu na pandemię koronawirusa oraz panujące wówczas obostrzenia w Polsce, 29. finał WOŚP odbył się w ostatnią niedzielę stycznia, analogicznie stało się w kolejnych latach. Podczas Finałów licytowane są m.in. „złote serduszka”. Tradycja licytowania serduszek powstała podczas pierwszej edycji Finału WOŚP w 1993 r., kiedy to Fundacja otrzymała złote wyroby. Warszawski jubiler Jerzy Kozak zaproponował, by ze złota podarowanego Fundacji wykonać „Złote Serduszka” – wyrobiła je Mennica Polska. Każde z serduszek ma na sobie napisany kolejny numer oraz datę Finału, podczas którego było licytowane. W każdym serduszku jest dokładnie 3,3789 grama złota. Pierwsze serduszko z numerem „1” w 1994 r. wylicytowano za 67,5 tys. zł. Najbardziej zacięta walka toczyła się o złote serduszko z numerem „1” podczas trwania 17. Finału; wylicytowano je za 1 009 000 zł. Najwyższą cenę – 1,2 mln zł – osiągnęło serduszko podczas 27. Finału. Podczas 12. Finału WOŚP zamiast „Złotych Serduszek” Fundacja wystawiła na licytację 300 szt. „Złotych Medali” wykonanych przez Mennicę Polską z kruszców zebranych podczas poprzedniego Finału. Medale ważące 33,33 grama wykonane były ze złota i srebra: środek ze złota próby 999 oraz pierśc