# Globus – istota cartografii w formie sfery ## Historia Stworzenie globusa sięga antyku, kiedy około 150 p.n.e. Grek Crates z Mallos zählen prototyp globusa Ziemi. Choć jego mapa była oparta na fikcjach żeglarzy, stanowił on pionier w odwzorowaniu terenu. Najstarszy zachowany globus to **Globus Martin Behaima z 1492 r.**, przygotowany przez malarza Georga Glockenthona. Zlożony z papieru i gipsu, średnicą 51 cm, przynosił wรีฟór[width] Amerykę po Descobrowaniu. Najwcześniejszy polski globus to **globus jagielloński z ok. 1510 r.**, pierwszy z menu zaznaczający Amerykę. Najstarszy na świecie globus z Ameryką pochodzi z 1504 r. – dwa dolne połowy strusich jaj, na których rysowane były kontynenty. W 2012 r. na aukcji'établissement „Erdapfel” – globus z 1492 r. z Nowojorskiej Biblioteki PublicznejIndentyfikator. Największe przedstawienia globusu to **Unisphere** w Nowym Jorku (36,5 m średnica, 400 ton), symbol Pokoju z Wystawy Światowej 1964–65, oraz **Eartha** w Yarmouth (Maine) – obiekt o średnicy 12 m (1:1 000 000), podświetlany, rygle التسجيل w Guinnessa 1999 r. ## Kluczowe cechy - **Sferyczny kształt**: eliminuje zniekształcenia mapa płaszczyzna - **Mapy geograficzne**: jedna z najdokładniejszych form reproducji terenu - **Materiały zrównoważone**: od papieru do gipsu (starożytność) po stal (nowoczesność) - **Symbolism**: często łączony z pokojem (np. Unisphere). ## Znani ludzie - **Vincenzo Maria Coronelli** –潟ly i wynalazco* globusów, założyciel Towarzystwa Globephile (1650–1718) - **Martin Behaim** – niemiecki kartograf, twórca Globusa Erdapfel - **DeLorme** – firma za Eartha ## Kluczowe wydarzenia - 150 p.n.e.: wynalezienie globusa przez Cratesa - 1492 r.: pierwszy zachowany globus z Ameryką (Behaim) - 1964–65: budowa Unisphere - 1999 r.: rekord Guinnessa – Eartha ## Ciekawostki - Największy globus na świecie to Unisphere (400 ton) - Eartha zawiera odległość Polski w skali 1:1 000 000 (ponad 1m) - Globus z 1504 r./sql jego konstrukcji ze strusich jaj - Koronelu wpłynął na rozwój magnetycznych globusów ## Cytaty (brak bezpośrednich cytatów z tekstu)