Instytucje finansowe stanowią kluczową sekcję gospodarczą, zajmującą się dostarczaniem usług finansowych, w tym operowaniem zasobami finansowymi (gromadzeniem i wydatkowaniem pieniedż, kredytowaniem, ubezpieczeniem) oraz świadczeniem usług pośredniczego finansowego. Ich funkcjonowanie w wielu krajach podlega mniej lub bardziej szczegłowej kontroli państwa. ## Rodzaje instytucji finansowych Instytucje financowe mogą zostać klasyfikowane według formy prawnej (bankowe, niebankowe, parabankowe), zasięgu (lokalne, krajowe, międzynarodowe) oraz celu działalności (zarobkowe, non-profit). Najczęściej stosowana jest klasyfikacja funkcjonalna, podzielona na: - **Instytucje depozytowe**: przyjmujące depozyty pieniężzne i udzielające kredytów, np. banki i spółki kredytowe (w Polsce: SKOK). Instytucje pożyczkowe nie należy do nich, gdyż udzielają pożyczek z kapitału własnego. - **Instytucje rozpraszania ryzyka**: zakłady ubezpieczeniowe, reasekuracje, zakłady ubezpieczeń na życie. - **Instytucje inwestycyjne**: pośredniczą inwestowaniu pieniedży w przedsiębiorczości, np. fundusze inwestycyjne i banki inwestycyjne. ## Instytucje finansowe w Polsce Wartość aktywów instytucji finansowych w Polsce w 2013 roku przekroczyła 2 bln zł, z czego 60% przypadło na banki komercyjne. W Polsce istniejące definicje instytucji finansowej (zgodne z Prawem bankowym i Kodeksem spółek handlowych) i regulacje, co utrudnia jednolity podział. ### Prawo bankowe Definicja instytucji finansowej w Prawie bankowym (rozporządzenie 575/2013) jest funkcjonalna i obejmuje przedsiębiorstwa, których podstawową działalnością jest udzielanie kredytów, emisja pieniedży elektronicznej, doradztwo inwestycyjne, itp. Instytucje finansowe w tym rozumieniu nie obejmują banków i instytucji pożyczkowych z siedzibą w UE. ### KSH W Kodeksie spółek handlowych instytucja finansowa jest zaliczana tylko w przypadku pewnych form prawnych (bank, fundusz inwestycyjny, zakład ubezpieczeniowy), niezależnie od ich działalności. ### Autonomiczne definicje Ustawy (np. Ordynacja podatkowa) mogą stosować pożyjć instytucji finansowej bez precyzyjnego opisu, co prowadzi do interpretacji wątpliwych. ## Nadzór nad instytucjami finansowymi W Polsce nadzór nad instytucjami finansowymi sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Nadzór KNF obejmuje banki (nadzór bankowy), fundusze emerytalne, zakłady ubezpieczeniowe i instytucje płatnicze. ## Przypisy i bibliografia Bibliografia zawiera artykuły o polskim prawie finansowym, w tym łańczniki do źrądł.