Hasbara (hebr. ‏הַסְבָּרָה‎) – posługiwanie się dyplomacją publiczną na rzecz państwa Izrael, tj. starania mające na celu bezpośrednie komunikowanie się z obywatelami innych państw w celu informowania ich i wpływania na nich, aby wspierali lub tolerowali cele rządu izraelskiego. == Typy == Wśród wczesnych syjonistów powszechne było nazywanie ich wysiłków komunikacyjnych „propagandą”. Na przykład termin ten został użyty przez Theodora Herzla na III Kongresie Syjonistycznym w 1899, kiedy prosił kolegów syjonistów z audytorium o „zaangażowanie się w propagandę”. Chociaż w tamtym czasie termin „propaganda” był neutralnym terminem opisowym, w międzyczasie związał się z podejściem manipulacyjnym. Obecnie termin ten jest zwykle używany w stosunku do komunikacji izraelskiego rządu lub proizraelskich grup wsparcia tylko przez ich krytyków lub przeciwników, aby przedstawić tę komunikację jako wprowadzającą w błąd i manipulującą. Później użyto terminu hasbara. Termin ten został formalnie wprowadzony do słownika syjonistycznego przez Nachuma Sokołowa. Hasbara jest trudny do przetłumaczenia, ale z grubsza oznacza „wyjaśnianie”. Jest to strategia komunikacyjna, która „stara się wyjaśnić działania, niezależnie od tego, czy są uzasadnione”. Ponieważ skupia się na wyjaśnianiu swoich działań, hasbara została nazwana „podejściem reaktywnym i opartym na zdarzeniach”. Dzisiaj izraelscy praktykujący mają tendencję do określania swoich wysiłków komunikacyjnych jako „dyplomacja publiczna”, a nie hasbara, co wskazuje na zmianę strategii. Uważają, że skupienie się na „wyjaśnianiu” jest zbyt defensywne i wolą aktywnie określać program, będąc mniej reaktywnym i bardziej proaktywnym, przechodząc do bardziej kompleksowego, długoterminowego podejścia strategicznego. Izraelska dyplomacja publiczna obejmuje różne formy komunikacji i inne formy interakcji z opinią publiczną za granicą. Na przykład Izrael angażuje się w otwartą i w pełni przypisywalną, jednokierunkową komunikację masową, która jest skierowana do niezrzeszonych dotąd populacji cywilnych w innych krajach (forma komunikacji, którą Hirschberger określa jako „komunikację zewnętrzną”), zarówno za pośrednictwem mediów społecznościowych, jak i tradycyjnych środków masowego przekazu. Rząd izraelski używa tego rodzaju komunikacji, szczególnie w celu pozytywnego przedstawienia Izraela (strategia komunikacji, którą Hirschberger nazywa „brandingiem”). Rząd izraelski i grupy proizraelskie również wykorzystują komunikację interwencyjną, aby przeciwdziałać temu, co postrzegają jako próby delegitymizacji Izraela, np. w kontekście BDS. Rząd izraelski angażuje się również w działania wykraczające poza działania komunikacyjne w mediach społecznościowych i tradycyjnych środkach masowego przekazu, np. w formie dyplomacji kulturalnej. Wysiłki komunikacyjne proizraelskich grup społeczeństwa obywatelskiego są również częściowo nazywane „adwokacją”. == Jednostki == W dyplomację publiczną angażują się różne jednostki izraelskiego rządu, a także proizraelskie organizacje: Jednostka rzecznika IDF: Jednostka rzecznika Izraelskich Sił Obronnych (IDF) odgrywa centralną rolę w dyplomacji publicznej rządu izraelskiego. Anglojęzyczna strona IDF na Facebooku jest jednym z najczęściej obserwowanych wojskowych mediów społecznościowych na świecie. Jednostka ta stała się największą izraelską jednostką rzeczniczą, liczącą ponad 400 oficerów, cywilów i żołnierzy. Istnieje również jednostka rezerwowa licząca prawie 1200 żołnierzy i oficerów. Od 2017 jednostka ma 15 pracowników, którzy są odpowiedzialni wyłącznie za platformy mediów społecznościowych IDF, aby dotrzeć do odbiorców za granicą. Od 2015 IDF działa na 30 różnych platformach mediów społecznościowych. Jednostka rzecznika COGAT: Koordynacja Działań Rządu na Terytoriach (COGAT), jednostka IDF odpowiedzialna za koordynację i łączność z Autonomią Palestyńską, posiada własną jednostkę rzecznika, a także własne kanały mediów społecznościowych w języku angielskim i arabskim. Biuro Premiera (PMO): W ramach Kancelarii Premiera Izraela w działania dyplomacji publicznej zaangażowane są Biuro Prasowe Rządu (GPO), Dyrekcja Dyplomacji Publicznej i Krajowa Dyrekcja Informacji. Krajowa Dyrekcja Informacji jest odpowiedzialna za koordynację „działań dyplomacji publicznej różnych organów rządowych w sprawach zagranicznych i bezpieczeństwa oraz w kwestiach społeczno-gospodarczych” (Izrael PMO sa). Dyrekcja Dyplomacji Publicznej odpowiada za informowanie o polityce i decyzjach premiera i rządu. Na czele dyrekcji stoi doradca premiera ds. mediów. Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ): Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych posiada również Dyrekcję Dyplomacji Publicznej. „Dyrekcja składa się z Wydziału ds. Mediów i Spraw Publicznych, Wydziału ds. Kultury i Współpracy Naukowej oraz Biura ds. Religii i Stosunków z Diasporą Żydowską. Wydział ds. Mediów i Spraw Publicznych zawiera departament zajmujący się ‘brandingiem’, departament odpowiedzialny za zbieranie informacji, produkcję wizualnych treści medialnych, takich jak filmy wideo i opracowywanie dokumentów politycznych do informowania misji izraelskich na całym świecie, a także biuro rzecznika, które odpowiada za relacje z prasą. Wydział posiada także departament akademicki i mały departament zajmujący się sprawami społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza walki z ruchem BDS. Wreszcie, ministerstwo posiada także Departament Dyplomacji Cyfrowej, który jest odpowiedzialny za wszystkie cyfrowe kanały komunikacyjne ministerstwa”. Proizraelskie organizacje społeczeństwa obywatelskiego: Różne organizacje i inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego z Izraela i zagranicy wspierają wysiłki izraelskiej dyplomacji publicznej. Wybitnymi przykładami są StandWithUs, Amerykańsko-Izraelski Komitet Spraw Publicznych (AIPAC), Waszyngtoński Instytut Polityki Bliskowschodniej (WINEP), Liga Przeciw Zniesławieniom (ADL), Chrześcijańskie Zjednoczenie dla Izraela (CUFI), koalicja Israel on Campus, Inicjatywa AMCHA i „Projekt David”. Masbirim Israel: W 2010 izraelskie Ministerstwo Informacji i Spraw Diaspory rozpoczęło kampanię PR „Masbirim Israel”. Kampania miała na celu zachęcenie obywateli Izraela do przyczynienia się do poprawy wizerunku Izraela poprzez rozmowy o tym kraju ze swoimi międzynarodowymi kontaktami. == Historia == === 1970-1999 === Wczesne wzmianki o terminie hasbara w angielskojęzycznych głównych mediach drukowanych pochodzą z późnych lat 70. i opisują go jako „budowanie wizerunku za granicą”. Według The Washington Post, praca ta „nazywa się hasbara, gdy jej celem jest przekształcenie opinii publicznej za granicą”. Na początku lat osiemdziesiątych hasbara była definiowana jako „kampania public relations”. W Newsweeku zostało to opisane jako „wyjaśnianie”. W 1986 The New York Times poinformował, że pod koniec lat 70. rozpoczęto program „komunikowania celów obronnych”, a w 1984 wdrożono „Projekt Hasbara”, mający na celu „szkolenie oficerów służb zagranicznych w zakresie łączności poprzez umieszczanie ich w firmach amerykańskich”. Carl Spielvogel, prezes Backer & Spielvogel, udał się do Izraela, aby doradzać rządowi w informowaniu o swoich celach obronnych. Wyjazd zaowocował projektem Hasbara, programem stażowym stworzonym w celu szkolenia funkcjonariuszy służb zagranicznych w zakresie komunikacji poprzez umieszczenie ich w amerykańskich firmach. Książka Shmuela Katza Battleground: Fact and Fantasy in Palestine, opublikowana w 1973, została opisana jako „encyklopedyczna książka źródłowa dla osób zaangażowanych w izraelskie wysiłki hasbara (public relations)” przez Moshe Phillipsa, krajowego dyrektora Herut North America’s US Sekcja. W 1977 premier Menachem Begin mianował Katza na „doradcę premiera ds. informacji za granicą”. W maju 1992 The Jerusalem Post doniósł, że amerykańscy przywódcy żydowscy prawie nie reagowali na wiadomość, że departament hasbara w Ministerstwie Spraw Zagranicznych zostanie wyeliminowany w ramach gruntownej reorganizacji ministerstwa. Malcolm Hoenlein zauważył, że od jakiegoś czasu mówi się o usprawnieniu funkcji hasbara w ministerstwie. Powiedział, że połączenie funkcji departamentu hasbary z funkcjami departamentu prasowego nie zwiastowało żadnego obniżenia priorytetu, jaki rząd Likudu nadaje hasbarze za granicą. Abe Foxman zareagował podobnie, mówiąc, że „nie był zdenerwowany ani zaniepokojony” i zauważył, że rozpowszechnianie hasbary zawsze było obowiązkiem każdego funkcjonariusza Ministerstwa Spraw Zagranicznych, zwłaszcza tych pracujących za granicą; jeśli wyeliminowanie jednego działu oznacza, że wszyscy przejmą większą odpowiedzialność za swoje wysiłki w dystrybucji hasbary, to on jest całkowicie za. Poinformowano również, że personel z zagranicznych departamentów hasbary zostanie przeniesiony do departamentów prasowych, do których należy większość pracy obecnie wykonywanej przez urzędników hasbary. Wyjaśnił, że wysiłki Izraela, by zapewnić hasbarę za granicą, skupią się na komunikacji medialnej. === 2000-2009 === W 2001 Shmuel Katz opublikował retrospektywę izraelskich wysiłków hasbary i powiedział, że hasbara „musi być prowadzona nie przez sporadyczne ‘rajdy’, ale przez oddzielny stały departament w rządzie”. Szaron zwiększył wysiłki hasbary, ale nie stworzył w tym celu ministerstwa na szczeblu gabinetu. Również w 2001 Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela, ramię dyplomatyczne izraelskiego rządu, było pierwotnym współsponsorem Stypendiów Hasbara, projektu prowadzonego przez organizację Aish HaTorah. Agencja Żydowska dla Izraela, Departament Żydowskiej Edukacji Syjonistycznej, prowadzi kampanię o nazwie „Hasbara, popieranie Izraela, twój przewodnik po konflikcie bliskowschodnim”. W maju 2007 stypendia Hasbara stwierdziły, że „Wikipedia nie jest obiektywnym zasobem, ale raczej internetową encyklopedią, którą każdy może edytować. Rezultatem jest strona internetowa, która jest w dużej mierze kontrolowana przez ‘intelektualistów’, którzy starają się napisać na nowo historię konfliktu arabsko-izrae