Komisja Wschodnia (Ostausschuss) była jednym z kluczowych instytucji niemieckiej administracji regionalnej w okresie przed I wojną światową. Powstała w 1875 roku na mocy ustawy Ostpreußen-Gesetzbuch (ustawa o Prusach Wschodnich), która wprowadziła specjalne regulacje dla tych terenów, które wcześniej należały do Imperium Rosyjskiego. Celem Komisji było: - Wspieranie gospodarki – organizacja kolonizacji i rozwoju infrastruktury (np. dróg, kolei) w Prusach Wschodnich oraz innych niemieckich terytoriach wschodnich (np. Kurlandia, Pomorze Gdańskie). - Kontrola polityczna – nadzorowanie administracji lokalnej i zapobieganie wpływom rosyjskim na region. - Współpraca z władzami centralnymi – przekazywanie raportów o sytuacji gospodarczej do Berlinu, co pomagało w kształtowaniu polityki wobec wschodnich ziem. Komisja była silnie powiązana z pruską administracją i miała charakter półautonomiczny. Jej działalność przyczyniła się do transformacji tych terenów z obszarów podległych Rosji na części niemieckiego imperium, jednak jej działania spotykały się również z krytyką ze strony lokalnych społeczności oraz polityków rosyjskich. Po I wojnie światowej (1918) większość regionów objętych jej jurysdykcją trafiła do Polski, Litwy i Łotwy. Współczesne badania historyczne skupiają się na analizie wpływu tej instytucji na rozwój gospodarczy Europy Wschodniej oraz konfliktów etnicznych w okresie zaborów.