Legia Warszawa – polski klub piłkarski z siedzibą w Warszawie, występujący w Ekstraklasie. Kontynuator tradycji – powołanej w marcu 1916 roku w Kostiuchnówce pod Maniewiczami na Wołyniu – Drużyny Sportowej Legia. Jej duchową i personalną kontynuacją był Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Warszawa, założony 14 marca 1920 roku w stolicy, a formalnie nawiązujący do „Legii” od lipca 1922 roku. Od lat 90. XX wieku zajmuje 1. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, będąc zarazem jednym z najbardziej utytułowanych polskich klubów piłkarskich na arenie międzynarodowej (m.in. półfinalista Pucharu Europy Mistrzów Krajowych 1969/1970 i Pucharu Zdobywców Pucharów 1990/1991, ćwierćfinalista Ligi Mistrzów 1995/1996, a także ćwierćfinalista Ligi Konferencji 2024/2025). Początkowo klub działał jako jedna z sekcji wielosekcyjnego CWKS-u Legia, a w niezależny podmiot (Autonomiczną Sekcję Piłki Nożnej) przekształcił się 25 kwietnia 1989. Od 12 lutego 1997 ma status Sportowej Spółki Akcyjnej (SSA), natomiast od 13 czerwca 2003 występował pod nazwą Klub Piłkarski Legia Warszawa. Od 11 lipca 2012 roku pełna nazwa klubu to: Legia Warszawa Spółka Akcyjna. == Historia == === Założenie klubu === Legia przyjmuje za rok założenia 1916, odwołując się do powstania drużyny piłkarskiej Legionów Polskich w okolicach Maniewicz na Wołyniu. Data ta jest niekiedy podważana. Do utworzenia klubu w 1916 roku w znacznym stopniu przyczynił się wybuch I wojny światowej, ponieważ w skład ówczesnych Legionów Polskich wchodziło wielu żołnierzy, którzy przed wojną uprawiali futbol. Żołnierze, często młodzi ludzie pochodzący z południa Polski (głównie z Krakowa i Lwowa), przed wojną uprawiali sport, dlatego po sformowaniu drużyna szybko zaczęła odnosić sukcesy. Piłka nożna była sposobem spędzania wolnego czasu. W momentach spokoju na froncie organizowano mecze piłkarskie, do których potrzebne było zdobycie piłki, zbudowanie prowizorycznych bramek oraz znalezienie kilkunastu chętnych do gry. Pierwsze treningi drużyna rozpoczęła wiosną 1915 roku w Piotrkowie, natomiast między 5 a 15 marca 1916 – na wniosek chorążego Zygmunta Wasseraba (przedwojennego piłkarza klubu Pogoń Stryj) – w kancelarii kompanii sztabowej Komendy Legionów Polskich w Kostiuchnówce (znajdującej się niedaleko Maniewicz na Wołyniu) doszło do założenia klubu piłkarskiego. Na prezesa organizacji mianowano chorążego Władysława Groelego, a plutonowy Stanisław Mielech zaproponował nazwę „Drużyna Sportowa Legia”, która została przyjęta. Innymi propozycjami nazwy były: „Drużyna Komendy Legionów” oraz „Styr”. Przyjęto również biało-czarne barwy i herb ukazujący białą literę „L” (symbol Legionów) na czarnej tarczy. Piłkarze grali w białych strojach z ukośnymi czarnymi pasami, co było nawiązaniem do drużyny Czarnych Lwów. Na wiosnę 1916 roku zespół rozegrał szereg meczów z innymi drużynami żołnierskimi, które w większości zakończyły się zwycięstwami Legii. Najstarsze zachowane wyniki meczów to: 7:0 z Dywizyjnym Zakładem Sanitarnym, 3:3 z 6. Pułkiem Piechoty Legionów oraz dwa zwycięstwa (6:4 i 3:1) z 4. Pułkiem Piechoty Legionów. W lipcu 1916 – w związku z ofensywą Brusiłowa – Legiony zaczęły wycofywać się na zachód, a klub przeniósł się do Warszawy. Pierwszy mecz, w którym rywalem była Polonia Warszawa, odbył się 29 kwietnia 1917 roku na Agrykoli i zakończył remisem 1:1. W lipcu 1917 odbyło się zebranie wszystkich członków klubu, na którym podsumowano dotychczasową działalność; wybrano wtedy nowego kapitana zespołu (którym został Stanisław Wykręt), a także nowego prezesa – por. Norberta Okołowicza. Łącznie z dziewięciu rozegranych w Warszawie spotkań Legia wygrała sześć, a trzy zremisowała. W pierwszym wyjazdowym spotkaniu drużyna odniosła zwycięstwo 2:1 nad Cracovią (ówczesnym mistrzem Polski) w Krakowie, wobec czego została nieoficjalnym mistrzem kraju. Zespół ostatecznie rozpadł się w wyniku tzw. kryzysu przysięgowego. === Lata 20. i 30. XX wieku === 14 marca 1920 w Warszawie powstał nowy klub sportowy z przeznaczeniem dla żołnierzy. W salach kasyna oficerskiego w Zamku Królewskim grupa oficerów utworzyła Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Warszawa, ustalając dla niego biało-czerwone barwy statutowe. Wśród nich był Zygmunt Wasserab, jeden z założycieli Legii w czasach legionowych. Pomimo jego obecności, WKS początkowo w żaden sposób nie nawiązywał do „Drużyny Sportowej Legia”. Sytuacja zmieniła się dopiero 10 czerwca 1922. Wówczas, w meczu z gdańskim Sokołem, piłkarze WKS-u wystąpili w strojach z charakterystycznym elementem – czarną literą „L” na tle białego koła, co stanowiło wyraźne nawiązanie do herbu Legii z 1917 roku. Z powodu wojny polsko-bolszewickiej i udziału w niej wielu warszawskich piłkarzy, WKS nie został zgłoszony do premierowych rozgrywek o mistrzostwo Polski w 1920. Rok później klub przystąpił do rywalizacji i został zakwalifikowany do klasy A mistrzostw okręgu warszawskiego, razem z Polonią i Koroną. Zajął ostatnie miejsce, przegrywając wszystkie mecze i strzelając tylko jedną bramkę. W sezonie 1922 WKS uplasował się na przedostatnim miejscu w rozgrywkach, rywalizując dodatkowo z AZS-em oraz Warszawianką. Odniósł jedno zwycięstwo i dwukrotnie zremisował. W pierwszym międzynarodowym meczu, rozegranym 18 maja 1922, drużyna przegrała na Agrykoli 2:9 z czechosłowacką Viktorią Żiżkow Praga. Do czołowych zawodników tamtego okresu należeli: Eugeniusz Sobolta, Jerzy Misiński, Jan Stopa, Stanisław Wanicki oraz Kazimierz Knapik – założyciel Legii i jej piłkarz z czasów legionowych. Na słabe wyniki zespołu wpłynęły wówczas częste zmiany kadrowe, brak treningów oraz odejście kluczowych piłkarzy, którzy nie czuli więzi z klubem. Dodatkowym problemem była rywalizacja z klubami cywilnymi, oferującymi atrakcyjniejsze warunki. Władze WKS-u uznały, że poprawa wyników wymaga stabilizacji składu, lepszych warunków treningowych i budowy własnego obiektu. Zmiany wymusiły też nowe przepisy PZPN-u dotyczące rejestracji zawodników. Szansa na poszerzenie własnej bazy piłkarskiej pojawiła się w czerwcu 1922, kiedy to działacze najstarszego warszawskiego klubu sportowego – Korony – wyrazili chęć zawiązania fuzji z WKS-em. Ewentualne połączenie z cywilną Koroną wymagało zmian w statucie WKS-u, w związku z czym zwołano walne zebranie członków klubu (31 lipca 1922). Podczas narady dokonano historycznej zmiany klubowej nazwy. Działacze WKS-u nie akceptowali warunku dodania do niej członu „Korona”. Na wniosek Zygmunta Wasseraba zmieniono ją na Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa, formalnie reaktywując Legię z czasów legionowych – tym razem w oparciu o istniejący WKS. Ostatecznie uchwalono nowy statut, wzorowany na dokumencie Pogoni Lwów, który dopuszczał udział w rozgrywkach także zawodników cywilnych. Fuzja z Koroną doszła do skutku we wrześniu 1922, w wyniku czego Legia przejęła nowe, biało-zielone barwy klubowe oraz wzmocniła skład kilkoma wartościowymi zawodnikami tej drużyny, takimi jak Jerzy Bułanow, Borys Bułanow, Janusz Zoller, Dawid Garbarski, Stanisław Młodzianowski. Rok później Wasserab, wspólnie z Aleksandrem Litwinowiczem, rozpoczął proces odbudowy drużyny poprzez pozyskiwanie dawnych legionowych zawodników z lat 1916–1917. Do zespołu stopniowo dołączali m.in: Stanisław Mielech, Jan Bednarski, Tadeusz Prochowski, Stanisław Kowalski, Maksymilian Węglowski oraz Zdzisław Czermański – większość z nich po zakończeniu kariery piłkarskiej pozostała w klubie w roli działaczy. W latach 1923–1926 Wojskowi zajmowali trzecie miejsce w mistrzostwach okręgu warszawskiego. W inauguracyjnej edycji Pucharu Polski (w sezonie 1925/1926) Legia dotarła do finału szczebla okręgowego, w którym (8 listopada 1925 roku) przegrała z Warszawianką 1:3. W lutym 1926 odbyło się walne zebranie klubu, na którym uchwalono plan uroczystych obchodów 10-lecia istnienia. Zakładano m.in. rozegranie pokazowego meczu ze sportowcami armii francuskiej, a także zorganizowanie nowych sekcji (kobiecej, bokserskiej i łyżwiarskiej). Ponownie wybrano wówczas na prezesa Norberta Okołowicza (wcześniej pełnił tę funkcję w latach 1917–1918 oraz od 8 lutego 1925), uzupełniono barwy klubu o kolor czarny, którego używano w czasach „legionowych” oraz symbolicznie przywrócono herb z 1917 roku (z którym piłkarze Legii grali na koszulkach od sierpnia 1926 do wiosny 1927). Spotkania z francuskimi wojskowymi ostatecznie nie udało się rozegrać, wstrzymano również pracę nad klubową monografią, prawdopodobnie z uwagi na przewrót majowy. Do skutku doszło jednak utworzenie sekcji kobiecej, którą powołano 10 grudnia 1926, z inicjatywy Kazimiery Muszałówny. W roku jubileuszowym Legia zdobyła pierwsze trofeum w swojej historii – Puchar Polskiego Towarzystwa Eugenicznego. W grudniu 1926 roku doszło do rozłamu w PZPN-ie, w wyniku którego Legia – jako jeden z 14 „zbuntowanych” klubów – przystąpiła do nowo powstałej Polskiej Ligi Piłki Nożnej. Pierwszym prezesem Ligi Polskiej został ówczesny prezes warszawskiego zespołu, Roman Górecki. Debiutanckie ligowe zwycięstwo Wojskowi odnieśli 8 maja w Łodzi – przeciwnikiem był Klub Turystów, a mecz zakończył się wynikiem 6:1. Jednocześnie piłkarz Legii, Marian Łańko, zdobył pierwszą ligową bramkę z rzutu wolnego oraz zanotował pierwszego hat-tricka w historii klubu. Łańko, wraz z Józefem Nawrotem i Józefem Ciszewskim, stanowił w tym czasie najlepszy ofensywny tercet w lidze. W tym samym roku, w meczu z Pogonią Lwów, klub doznał najwyższej ligowej porażki w dotychczasowej historii, przegrywając 2:11. Na koniec sezonu Legia zajęła piąte miejsce, mimo pięciu porażek na początku rozgrywek. Wspomniany wcześniej Łańko zajął drugie miejsce w klasyfikacji strzelców, z 31 bramkami. Przez dwa kolejne sezony Legia zajmowała wyższe miejsca w lidze niż inne stołeczne kluby: Polonia i Warszawianka. W 1930 roku, po trzech latach budowy, otwarto przy ulicy Łazienkowskiej Stadion Wojska Polskiego. W pierwszym meczu na nowym obiekcie Legia zremisowała z Europą Barcelona 1:1. W tym samym roku legioniści pokonali Ruch Hajduki Wielkie