# Liga Mistrzów UEFA Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League) to prestiżowe, europejskie rozgrywki piłkarskie klubowe, zainicjowane przez UEFA w 1992 roku jako kontynuacja Pucharu Europy Mistrzów Krajowych. Rozgrywane są corocznie, gromadząc najlepsze męskie drużyny klubowe z europejskich lig. ## Historia Ligi Mistrzów ### Początki europejskich turniejów Początki klubowych rozgrywek piłkarskich w Europie sięgają 1900 roku, kiedy to w Paryżu odbył się turniej z udziałem Upton Park F.C. (Wielka Brytania), USFSA XI (Francja) i Université de Bruxelles (Belgia). Jednakże, prawdziwa historia Ligi Mistrzów rozpoczyna się wraz z powstaniem Pucharu Europy Mistrzów Krajowych. ### Puchar Europejskich Klubów Mistrzowskich (PEMK) Puchar Europejskich Klubów Mistrzowskich został utworzony w 1955 roku z inicjatywy Gabriela Hanota, reportera L’Équipe. Pierwsza edycja odbyła się w sezonie 1955/1956. Format rozgrywek opierał się na systemie pucharowym, gdzie drużyny rywalizowały w dwumeczach (u siebie i na wyjeździe). Zwycięzca awansował do kolejnej rundy, a przegrany odpadał. Finał rozgrywano w formie jednego spotkania na neutralnym terenie. ### Transformacja w Ligę Mistrzów W sezonie 1991/1992 wprowadzono fazę grupową do rozgrywek, a w 1992/1993 oficjalnie zmieniono nazwę na Liga Mistrzów UEFA. Reforma ta uczyniła Ligę Mistrzów najbardziej prestiżowym i dochodowym przedsięwzięciem piłkarskim na świecie. Stopniowo zwiększano liczbę uczestniczących drużyn – od 8 do 32, dopuszczając do udziału (w przypadku najsilniejszych federacji) drużyny zajmujące czołowe miejsca w ligach krajowych. Do najczęściej triumfujących klubów w historii Ligi Mistrzów i PEMK należą Real Madryt, A.C. Milan, Liverpool, Bayern Monachium i FC Barcelona. Co ciekawe, tylko Realowi Madryt udało się obronić tytuł w erze Ligi Mistrzów (2017), oraz zdobyć go trzeci raz z rzędu w 2018 roku ### Nowy Format od 2024/2025 W sezonie 2024/2025 Liga Mistrzów przeszła kolejną reformę. Zwiększono liczbę uczestników do 36 i wprowadzono fazę ligową zamiast fazy grupowej. W tej fazie każda drużyna rozegra 8 meczów z różnymi rywalami. Osiem najlepszych drużyn awansuje bezpośrednio do 1/8 finału, a zespoły z miejsc 9-24 walczą w barażach o pozostałe miejsca. Drużyny z miejsc 25-36 odpadają z rozgrywek. ## Hymn Ligi Mistrzów Hymn Ligi Mistrzów to adaptacja utworu "Zadok the Priest" Georga Friedricha Händla, zaaranżowana przez Tony’ego Brittena w 1992 roku. Wykonuje go Royal Philharmonic Orchestra. Refren śpiewany jest w trzech językach: angielskim, francuskim i niemieckim. ## Trofeum Trofeum Ligi Mistrzów to srebrny puchar o wadze 11 kg i wysokości 74 cm. Zwycięzca wypożycza puchar na 10 miesięcy i otrzymuje jego pomniejszoną kopię. Klub, który wygrał Ligę Mistrzów trzy razy z rzędu lub pięć razy w historii, otrzymuje pełnowymiarową kopię pucharu na stałe. Obecny puchar pochodzi z 2006 roku. ## Odznaki Ligi Mistrzów ### Honorowa Odznaka Honorowa odznaka Ligi Mistrzów przyznawana jest klubom, które zdobyły trofeum na stałe (trzy razy z rzędu lub pięć razy w historii). Odznaka noszona jest na lewym rękawie i zawiera liczbę zwycięstw danego klubu. Kluby posiadające honorową odznakę: * Real Madryt (15 tytułów) * Ajax (3 zwycięstwa z rzędu) * Bayern Monachium (3 zwycięstwa z rzędu) * A.C. Milan (7 tytułów) * Liverpool (6 tytułów) * FC Barcelona (5 tytułów) ### Symbol Ligi Mistrzów Symbol Ligi Mistrzów umieszczany jest na prawym rękawie każdego zawodnika. ### Tarcza Zwycięzcy Tarcza „Obrońcy tytułu” przysługuje drużynie, która wygrała poprzednią edycję Ligi Mistrzów. Na tarczy widnieje rok zwycięstwa. ## Reforma Rozgrywek Reforma z 2009/2010, zwana „reformą Platiniego”, miała na celu ułatwienie awansu do fazy grupowej zespołom z niżej sklasyfikowanych lig. Zwiększono liczbę drużyn z bezpośrednim awansem do 22 i wprowadzono dwutorowe eliminacje. ## System Rozgrywek (2012–2024) W latach 2012–2024 faza grupowa składała się z 8 grup po 4 drużyny. Dwie najlepsze drużyny z każdej grupy awansowały do fazy pucharowej, a trzecia drużyna spadała do Ligi Europy. Faza pucharowa rozgrywana była systemem pucharowym, a finał odbywał się na neutralnym stadionie. ## System Rozgrywek (od 2024) Od sezonu 2024/2025 wprowadzono fazę ligową z udziałem 36 drużyn. Każda drużyna rozgrywa 8 meczów z różnymi rywalami. Drużyny z miejsc 1-8 awansują bezpośrednio do 1/8 finału, a zespoły z miejsc 9-24 walczą w barażach o pozostałe miejsca. ## Osiągnięcia Klubów i Państw Real Madryt jest najbardziej utytułowanym klubem w historii Ligi Mistrzów i PEMK. Hiszpańskie, włoskie, angielskie i niemieckie kluby dominują w rozgrywkach. Ośmiokrotnie w finale Ligi Mistrzów spotkały się drużyny z tej samej federacji. ## Osiągnięcia Polskich Klubów W Pucharze Europy Mistrzów Krajowych Legia Warszawa i Widzew Łódź dotarły do półfinału. W Lidze Mistrzów Legia Warszawa zakwalifikowała się do ćwierćfinału w sezonie 1995/1996. Polskie kluby w fazie grupowej Ligi Mistrzów: * Legia Warszawa (1995/1996, 2016/2017) * Widzew Łódź (1996/1997) ## Najlepsi Strzelcy Cristiano Ronaldo i Lionel Messi to najlepsi strzelcy w historii Ligi Mistrzów, zdobywając imponującą liczbę bramek w różnych fazach rozgrywek, od kwalifikacji po finały. ## Prawa Telewizyjne w Polsce Prawa do transmisji Ligi Mistrzów w Polsce w latach 2024-2027 posiada CANAL+.