RKS Raków Częstochowa – klub sportowy z Częstochowy, założony w 1921 pod nazwą Racovia. Nazwa pochodzi od dzielnicy Raków, gdzie znajduje się siedziba klubu. Od sezonu 2019/20 męska drużyna piłkarska występuje w Ekstraklasie. W sezonie 2022/2023 drużyna zdobyła Mistrzostwo Polski, trzykrotnie w historii sięgnęła po tytuł wicemistrza Polski. Dwukrotnie trimfowała w Pucharze Polski i Superpucharze Polski. Dwukrotnie wywalczyła awans do rozgrywek grupowych europejskich pucharów: Ligi Europy UEFA (2023/2024) i Ligi Konferencji UEFA (2025/2026). Raków swoje mecze domowe rozgrywa na Stadionie Miejskim przy ulicy Limanowskiego w Częstochowie, położonym w sąsiedztwie siedziby zarządu klubu. == Dzieje klubu == === Chronologia nazw === marzec 1921 – Klub Sportowo-Footbolowy Racovia 1927 – RKS (Robotniczy Klub Sportowy) Raków 1951– Koło Zrzeszenia Sportowego „Stal” przy Hucie „Częstochowa” 8 czerwca 1957 – RKS Raków 11 lipca 2002 – KS Raków Częstochowa 1 lipca 2011 – RKS Raków Częstochowa === Okres 1921–1945 === W marcu 1921 roku w wyniku starań członków Koła Młodych PPS: Józef Zyngiera, Karola Podlewskiego, Edwarda Płatkowskiego, Jana Gozdalika i Józefa Białego powstał Klub Sportowy „Racovia”. Patronat nad nim objął Komitet Dzielnicowy PPS i lokalny oddział Związku Zawodowego Metalowców. Nie został on jednak zarejestrowany w Związku Okręgowym Piłki Nożnej w Krakowie ani w Kielcach z powodu negatywnego nastawienia częstochowskiego starostwa wynikającego z braków w statucie klubu. Prezesem Zarządu Klubu został Jan Łoboda, a oprócz niego w kierownictwie "Racovii" znaleźli się Jan Baścik, Józef Kaźmierczak, Antoni Kiełbasiński, Wacław Sobczyk, Wiktor Letkowski oraz Marian Federak (od września 1921). Pierwsze boisko powstało na drewnianym torze wyścigów kolarskich, znajdującym się między ul. Limanowskiego (wówczas Wesołą), Fredry i Syrokomli (wówczas Kolejową), który dyrekcja huty na Rakowie udostępniła klubowi w zamian za opiekę nad tym obiektem. Na cyklodromie, który istniał od 1904 roku, grali także piłkarze Sparty Raków. Zawodnicy „Racovii” występowali zwykle w zielonych koszulkach z czarnymi wyłogami oraz w czarnych spodenkach. W 1924 roku drużyna rozpoczęła udział w rozgrywkach mistrzowskich z klubami częstochowskimi. Wobec braku rejestracji 20 lipca 1925 roku klub został samorozwiązany W 1927 roku z inicjatywy Mariana Federaka klub został reaktywowany jako Robotniczy Klub Sportowy Raków – sekcja sportowa Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Nie został jednak zarejestrowany – nie występuje w wykazie stowarzyszeń województwa kieleckiego i Księdze Jubileuszowej PZPN. Klub reaktywowali działacze: Józef Baranowski, Feliks Bekier, Antoni Gładysz i Władysław Pachołek. Pomimo braku rejestracji klub funkcjonował i występował w rozgrywkach, awansując z klasy C, przez klasę B do klasy A. Piłkarze występowali w czerwonych spodenkach oraz w niebieskich koszulkach z wyhaftowanymi literami RKS Raków. W okresie kryzysu gospodarczego klub przeżywał trudności finansowe, zawodnicy musieli pokrywać koszty strojów i dojazdów z własnych środków, w celu zdobycia funduszy na funkcjonowanie drużyny założono zespół mandolinistów i teatr amatorski. Po wyborach brzeskich doszło do zaostrzenia sytuacji politycznej, rządowe bojówki splądrowały wówczas lokal PPS, w odpowiedzi na co fanatyczny członek partii dokonał zabójstwa działacza obozu rządowego Antoniego Furmańczyka i trzech innych osób. Klub Raków, jako podporządkowany PPS, był wówczas bliski zamknięcia. W 1935 roku dyrektor Huty Częstochowa inż. Tomasz Szwejkowski przeznaczył środki na zakup sprzętu i urządzenie boiska. W okresie międzywojennym i okupacyjnym najbardziej wyróżniającym się zawodnikiem Rakowa był Józef Trauc. W 1937 roku zespół awansował do częstochowskiej A klasy, wysuwając się na czoło tabeli. W czasie II wojny światowej klub nie istniał z powodu polityki okupanta. W niemieckich obozach koncentracyjnych zginęli byli prezesi Marian Federak i Konstanty Zawadzki. Z rąk Niemców zginęli także piłkarze Mieczysław Andre i Stanisław Frocisz. Józef Trauc, który współtworzył tajną drużynę Rakowa, podczas niemieckiej obławy w trakcie meczu w 1943 roku został postrzelony w kolano, co okupił trwałym kalectwem. === Okres 1945–1994 === Po wojnie zawodnicy nadal trenowali na boisku na dawnym cyklodromie. Nie dopuszczono do rozgrywania na nim meczów ligowych, więc Raków w roli gospodarza grał zamiennie na stadionie przy ul. Pułaskiego, boisku przy III Alei oraz obiekcie na Stradomiu. Z początkiem 1948 r. w związku z rozbudową osiedla hutniczego Raków, boisko treningowe zlikwidowano. W jego miejscu wybudowano bloki mieszkalne. Zawodnicy zbudowali wówczas własnymi siłami żwirowe boisko w pobliżu obecnego (później znajdowały się tam korty tenisowe). Klub reaktywowany przez Władysława Pachołka, Józefa Baranowskiego, Jana Łobodę i Franciszka Ślęzaka związał się z Hutą Częstochowa, która wsparła go finansowo. Powstały sekcje: bokserska, szachowa, tenisa stołowego i piłki siatkowej męskiej. Oficjalnie sekcję piłki nożnej odtworzono w klubie dopiero w 1949 roku. Z inicjatywy Mariana Zdunkiewicza powstał Społeczny Komitet Budowy Stadionu. Po rozpoczęciu prac przy budowie obecnego kompleksu klubowego zawodnicy własnymi siłami zbudowali prowizoryczne boisko na Dąbiu (zostało otwarte 1 maja 1951 r., od 1955 r. służyło jako treningowe). Obecnie (XXI wiek) funkcjonujący stadion oddano do użytku 22 lipca 1955 roku. W pierwszych latach po wojnie klub z powodu polityki państwa występował pod nazwą „Stowarzyszenie Sportowe Stal Raków”. Przy klubie funkcjonowały sekcje: koszykówki kobiet (1956–1970), koszykówki mężczyzn (1958–1970), lekkoatletyczna (1960–1972), piłki ręcznej kobiet (1967–1970) i powstała w 1970 roku sekcja brydża sportowego. Statut klubu pochodzi z 1964 roku. Drużyna piłkarska klubu sukcesywnie umacniała swoją pozycję, awansując do Ligi Zagłębiowskiej. 5 sierpnia 1962 roku Raków wygrał 2:0 z Górnikiem Radlin w ostatnim barażowym meczu o awans do II ligi. Mecz rozegrano na stadionie Victorii Częstochowa przy 15 tysięcznej widowni. W sezonie 1966/67 trzecioligowy zespół awansował do finału Pucharu Polski. 9 lipca 1967 roku o godz. 17:00 w finale w Kielcach RKS przegrał po dogrywce 0:2 z Wisłą Kraków. Poziom meczu był wyrównany, w pierwszej połowie Raków miał pięć szans na zdobycie bramki, a Wisła ani jednej. Wśród trzech królów strzelców turnieju znalazł się Bernard Burczyk. W 1971 roku obchodzono 50-lecie istnienia klubu. W plebiscycie na najlepszego sportowca wygrał napastnik Jerzy Stachowiak, młodzieżowy reprezentant Polski na Mistrzostwach Europy w piłce nożnej do lat 18 w 1958 roku. W 1972 roku w półfinale Pucharu Polski RKS przegrał z Legią Warszawa. Pierwszy mecz został rozegrany na Stadionie Miejskim w Częstochowie przy 18 tysięcznej publiczności. W latach 70. i 80. XX w. Raków utrzymywał kontakty z klubami hutniczymi z państw bloku wschodniego, m.in. Stalą Ilsenburg, TJ TŻ Trzyniec, Metalurgiem Pernik czy Iskrą Smoleńsk. W 1985 drużyna juniorów Rakowa trenowana przez Zbigniewa Dobosza i Andrzeja Lewandowskiego wygrała ogólnopolską spartakiadę młodzieży w kategorii piętnastolatków. Przez wiele lat, do 1991 roku, trenerem drużyny piłkarskiej był były piłkarz Rakowa, Jan Basiński. W 1993 roku juniorska drużyna klubu pod kierownictwem Gotharda Kokotta zajęła 2. miejsce w rozgrywkach juniorów młodszych (U-17). Zawodnik klubu Jacek Magiera zdobył Mistrzostwo Europy w piłce nożnej do lat 16 oraz zajął 4. miejsce na Mistrzostwach Świata w piłce nożnej do lat 17. W sezonie 1993/1994 siatkarze klubu zajęli 3. miejsce w Pucharze Polski. === Okres 1994–2025 === W latach 1994–1998 zespół piłkarski występował w I lidze, w sezonie 1995/96 kończąc rozgrywki ligowe na 8. miejscu. W 1995 roku Raków dotarł do ćwierćfinału Pucharu Polski (uległ warszawskiej Legii), a rok później również w ćwierćfinale przegrał z Ruchem Chorzów. W 2001 roku klub spadł do IV ligi. 11 lipca 2002 roku powołano do życia Klub Sportowy Raków. W tym samym roku zlikwidowano sekcję siatkarską klubu. W sezonie 2002/2003 zawodnik Tomasz Czok zdobył 15 goli, zostając królem strzelców grupy śląskiej I IV ligi. W sezonie 2003/2004 zespół dotarł do ćwierćfinału Pucharu Polski, gdzie przegrał z Jagiellonią Białystok. W 2005 roku po wygranym dwumeczu z Koszarawą Żywiec KS Raków Częstochowa awansował do III ligi (od 2008 roku II liga). Królem strzelców w grupie w sezonie 2004/2005 został Tomasz Czok strzelając 23 bramki. 1 lipca 2011 roku utworzono spółkę akcyjną RKS Raków Częstochowa, która przejęła sekcję piłki nożnej KS Raków Częstochowa. W 2011 roku obchodzono 90-lecie istnienia klubu. Z tej okazji rozegrano towarzyski mecz z Wisłą Kraków, wygrany przez Raków 1:0. W 2014 roku właścicielem klubu został przedsiębiorca Michał Świerczewski. W sezonie 2016/17 zespół pod kierownictwem Marka Papszuna zwyciężył w II lidze i zapewnił sobie awans do I ligi. Drużyna rezerw grała wówczas w IV lidze. W Plebiscycie Piłki Nożnej Andrzej Niewulis otrzymał tytuł pierwszoligowca roku 2018. 10 kwietnia 2019 roku w półfinale Pucharu Polski zespół przegrał z Lechią Gdańsk. 24 kwietnia 2019 roku Raków pokonał na własnym stadionie 2:0 drużynę Podbeskidzia Bielsko-Biała w meczu 30 kolejki I ligi, dzięki czemu po 21 latach przerwy awansował do Ekstraklasy. W Plebiscycie Piłki Nożnej Marek Papszun otrzymał tytuł trenera roku 2020, a Raków Częstochowa tytuł drużyny roku 2020. W 2021 roku klub sportowy obchodził 100-lecie istnienia. Z tej okazji 29 marca 2021 roku w meczu 22 kolejki Ekstraklasy z Górnikiem Zabrze drużyna zagrała w sznurowanych zielono-czarnych koszulkach, nawiązujących do pierwszych barw klubu. W sezonie 2020/2021 zespół zagrał w finale Pucharu Polski. 2 maja 2021 roku w meczu na Arenie Lublin RKS Raków wygrał 2:1 z Arką Gdynia. Rakowianie przegrywali 0:1 po golu Mateusza Żebrowskiego w 57 minucie, ale zaprezentowali wspaniały finisz. W 81. minucie wyrównał Ivi López, a o zwycięstwie przesądził David Tijanić