Kayah, właśc. Katarzyna Magda Rooijens z domu Szczot (ur. 5 listopada 1967 w Warszawie) – polska piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, producentka muzyczna, prezenterka radiowa, filantropka i osobowość telewizyjna. Członkini Rady Polskiej Fundacji Muzycznej. Założycielka wytwórni płytowej Kayax. Zadebiutowała fonograficznie w 1988 singlem „Córeczko”, za który otrzymała nagrodę specjalną na Festiwalu Piosenki Krajów Nadbałtyckich. Następnie wydała pierwszy album studyjny, zatytułowany po prostu Kayah (1988), który doczekał się również anglojęzycznej wersji z 1991. Ogólnopolską rozpoznawalność zyskała po wydaniu kolejnego albumu pt. Kamień z 1995, który był jej pierwszym, w pełni autorskim dziełem. W kolejnych latach wydała jeszcze 11 albumów: Zebra (1997), Kayah i Bregović (1999, nagrany z Goranem Bregoviciem), JakaJaKayah (2000), Stereo typ (2003), The Best & The Rest (2005), MTV Unplugged (2007), Skała (2009), Panienki z temperamentem (2010, z Renatą Przemyk), Kayah & Royal Quartet (2010, z Royal String Quartet), Transoriental Orchestra (2013) i Gdy pada śnieg (2016). Do jej największych przebojów należą piosenki, takie jak „Fleciki”, „Na językach”, „Supermenka”, „Śpij kochanie, śpij”, „Prawy do lewego”, „Testosteron”, „Prócz ciebie, nic”, „Za późno”, „Po co” i „Ramię w ramię”. Trzy wydane przez nią płyty dotarły na szczyt listy najchętniej kupowanych albumów w Polsce. Za sprzedaż albumów i singli otrzymała jedną diamentową płytę, jedną potrójnie platynową, dwie podwójnie platynowe, pięć platynowych i osiem złotych. Laureatka ośmiu Fryderyków, nagrody specjalnej na Festiwalu Piosenki Krajów Nadbałtyckich w Karlshamn oraz Złotej Superjedynki i sześciu Superjedynek na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Honorowy Ambasador Stolicy Polskiej Piosenki Opole. Wielokrotnie znajdowała się na liście „100 najcenniejszych gwiazd polskiego show-biznesu” w zestawieniu magazynu „Forbes Polska”, zajmując najwyższą, 21. pozycję w 2013. W 2010 czasopismo „Machina” umieściło ją na czwartej pozycji na liście 50 najlepszych polskich wokalistek. W 2025 zajęła 18. miejsce w rankingu „100 najcenniejszych kobiecych marek osobistych w Polsce” według redakcji „Forbes Women”. Pomiędzy projektami muzycznymi była prowadzącą, jurorką bądź trenerką w kilku telewizyjnych programach rozrywkowych i wzięła udział w licznych dużych kampaniach reklamowych. Prowadzi czynnie działalność charytatywną i społeczną, została ambasadorką Światowego Funduszu na rzecz Przyrody (WWF). == Rodzina i edukacja == Jest córką Polki i Żyda. Jej babcia od strony ojca była kuzynką Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Marii Dąbrowskiej. Gdy miała 11 lat, ojciec opuścił rodzinę i wyjechał za granicę. Ze strony ojca ma dwie przyrodnie siostry. Dzieciństwo spędziła u dziadków w Białymstoku. W młodości chciała zostać archeologiem. Trenowała judo w szkole sportowej. Edukację zakończyła w liceum, nie podchodząc do matury. W 1985 uzyskała dyplom w klasie fortepianu u prof. Anny Narkiewicz. W dorosłym życiu dorabiała, sprzedając krawaty. == Działalność muzyczna == === Początki === Karierę muzyczną rozpoczęła w 1984 od nawiązania współpracy z Kostkiem Joriadisem oraz zespołami Rasstar i Zgoda. W 1986 nagrała z zespołem Tilt utwór „Mówię ci, że…”, który zdobył popularność w Polsce. W 1988 po raz pierwszy wystąpiła na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, wykonując utwór „Córeczko” podczas 25. edycji festiwalu. Dzięki utworowi zyskała rozgłos w kraju. Następnie otrzymała nagrodę specjalną na Festiwalu Piosenki Krajów Nadbałtyckich w Karlshamn i wystąpiła na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze. Również w 1988 nakładem wytwórni Polskie Nagrania „Muza” wydała swój debiutancki album, zatytułowany po prostu Kayah. Niedługo po premierze płyty zakończyła współpracę z wytwórnią, twierdząc, że oferowany jej kontrakt był „ubezwłasnowolniający”. Do zerwania kontaktu doszło z powodu niedopilnowania przez wytwórnię szczegółów koncertu promocyjnego, co stanowiło podstawę do zakończenia współpracy. === Lata 1990–1999 === W 1991 Polskie Nagrania wydały – bez zgody artystki – anglojęzyczną wersję albumu Kayah. Ona sama wówczas zrobiła sobie kilkuletnią przerwę w działalności muzycznej i zamieszkała w Wiedniu, gdzie pracowała jako modelka. Powróciła do pracy artystycznej jako wokalistka drugoplanowa, śpiewając w chórkach zespołu Tilt oraz nagrywając partie wokalne na albumy Obywatela G.C., De Mono, Atrakcyjnego Kazimierza, Pawła Stasiaka, Mietka Szcześniaka, Kasi Stankiewicz i Andrzeja Krzywego. W 1993 wystąpiła z piosenką „Liść” w konkursie o Bursztynowego Słowika oraz z utworem „Cyganeria” w koncercie wspomnień podczas 30. Międzynarodowego Festiwalu Piosenki w Sopocie. Utwór „Liść” – pod zmienioną nazwą „Mówili o mnie” – pojawił się na akustycznej płycie zespołu Republika pt. Bez prądu. W 1994 z piosenką „Ja chcę ciebie” wystartowała w koncercie „Premier” podczas 31. KFPP w Opolu, na którym otrzymała nagrodę od prezydenta miasta, a także zajęła drugie miejsce na Festiwalu Piosenki Krajów Nadbałtyckich w Karlshamn. W listopadzie 1995 wydała pierwszy autorski album jazzowy pt. Kamień, który promowała singlami: „Jak liść”, „Nawet deszcz”, „Santana” i „Fleciki”. Ostatnia piosenka stała się jednym z przebojów roku i otrzymała nagrodę polskich rozgłośni radiowych PlayBox w kategorii „Złota Dziesiątka”. Za płytę zebrała pozytywne recenzje, a za sprzedaż albumu odebrała status złotej płyty. Otrzymała także Fryderyka dla wokalistki roku, a w 1996 zdobyła kolejną nominację do tej nagrody. Wiosną 1997 wydała album pt. Zebra, na którym umieściła materiał nawiązujący do stylistyki disco i soul. W ramach kampanii promocyjnej płyty w towarzystwie dziennikarzy odwiedziła w dniu premiery warszawskie zoo i objęła opieką zebrę Kaję. Płyta osiągnęła sukces komercyjny – w ciągu kilku dni nakład albumu przekroczył 100 tys. egzemplarzy, ogólnie sprzedano go ponad 200 tys. sztuk, za co odebrała certyfikat podwójnie platynowej płyty. Album promowała przebojami „Na językach” i „Supermenka”, za które odebrała m.in. dwie statuetki PlayBox w kategorii „Złota Dziesiątka”. Z kolei za sam album odebrała Fryderyki dla kompozytora, autora i wokalistki roku oraz za wygraną w kategorii album roku pop. W kwietniu 1999 wydała album pt. Kayah i Bregović, który nagrała z bałkańskim muzykiem Goranem Bregoviciem. Płytę promowali singlami: „Śpij kochanie, śpij” i „Prawy do lewego”, które stały się przebojami i zapewniły im dwa PlayBoxy w kategorii „Złota Dziesiątka”. Album pozostaje jednym z największych bestsellerów w historii polskiej fonografii i osiągnął certyfikat diamentowej płyty, rozchodząc się w liczbie ponad 700 tys. egzemplarzy w Polsce. We wrześniu Kayah i Bregović zagrali wspólny koncert na warszawskim Służewcu, na którym obecnych było ponad 50 tys. widzów. W związku z popularnością albumu w Polsce, koncern Bertelsmann Music Group wydał płytę w kilkunastu krajach, m.in. we Francji i Włoszech. Duet otrzymał Fryderyka za płytę roku i wideoklip roku (do „Prawy do lewego”); Kayah dostała ponadto statuetkę dla wokalistki roku. Po zakończeniu współpracy Kayah w negatywnym tonie wypowiadała się o Bregoviciu, zarzucając mu brak elegancji i uczciwości, i twierdząc, że nie otrzymała od niego pełnej zapłaty za współtworzenie albumu. === Lata 2000–2009 === 12 maja 2000 wydała album pt. JakaJaKayah, za którego sprzedaż w liczbie ponad 70 tys. egzemplarzy odebrała certyfikat platynowej płyty. Płytę promowała tytułowym utworem i teledyskiem, który był pierwszym wideoklipem wyemitowanym na antenie MTV Polska. Za występ w teledysku otrzymała nagrodę na Festiwalu Yach Film w kategorii najlepsza kreacja aktorska, a za album dostała pięć nominacji do Fryderyków. W czerwcu odebrała Superjedynki podczas 37. KFPP w Opolu za zwycięstwo w kategoriach: najlepsza wokalistka, przebój roku („Śpij kochanie, śpij”), najlepsza płyta pop (Kayah i Bregović) i najlepszy teledysk („Prawy do lewego”). W 2001 wydała utwór „Embarcação”, który nagrała z Cesárią Évorą. Teledysk do utworu, nakręcony przez Bolesława Pawicę, zdobył pierwszą nagrodę podczas X Festiwalu Yach Film za najlepszą reżyserię oraz był nominowany do Fryderyka dla najlepszego teledysku. Piosenka znalazła się na polskiej reedycji płyty JakaJaKayah, a w Kanadzie i dziewięciu krajach europejskich album został wydany pod zmienioną nazwą – YakaYaKayah. W międzyczasie artystka nagrała piosenkę „Wiosna przyjdzie i tak” na potrzeby promocji filmu Przedwiośnie oraz zagrała koncert dla polskich żołnierzy w Kosowie. 6 października 2002 wystąpiła w koncercie z okazji 40-lecia działalności radiowej „Trójki”. 22 lutego 2003 zaśpiewała podczas Charytatywnego Balu Dziennikarzy. 22 sierpnia 2003 wydała album pt. Stereo typ, z którym dotarła do pierwszego miejsca listy bestsellerów płytowych w Polsce i za którego spredaż w 50 tys. egzemplarzy uzyskała certyfikat złotej płyty. Za album otrzymała siedem nominacji do nagrody Fryderyków. Za teledysk do pierwszego singla, utworu „Testosteron”, otrzymała pierwszą nagrodę na festiwalu Yach Film. 23 sierpnia wystąpiła podczas 40. MFP w Sopocie; jej występ obejrzało ponad 5 mln telewidzów. Jesienią odbyła klubową trasę koncertową pod nazwą Stereo Tour. W 2004 była nominowana do Nagrody Muzycznej Radia Eska w kategorii artystka roku – Polska. 2 maja wystąpiła w koncercie „Dwa kolory” organizowanym przez Polsat z okazji Dnia Flagi Polskiej. Latem 2004 wystąpiła na festiwalu TOPtrendy oraz Sopot Festival 2004 w trakcie koncertu „Czas płynie jak rzeka” ku pamięci Czesława Niemena. W 2005 wzięła udział w nagraniach singla „Pokonamy fale”, który powstał z myślą o ofiarach trzęsienia ziemi na Oceanie Indyjskim oraz wystąpiła na koncercie charytatywnym, podczas którego zebrano pieniądze na rzecz programu Adopcja na odległość wspierającego ofiary tragedii; koncert był transmitowany przez TVP2 i obejrzało go ponad 4 mln telewidzów. Pod koniec kwietnia wydała dwupłytową składa