# Motocyklowe Mistrzostwa Świata (MotoGP) Motocyklowe Mistrzostwa Świata (ang. Grand Prix motorcycle racing) to najbardziej prestiżowe na świecie zawodowe wyścigi motocyklowe, odpowiednik samochodowej Formuły 1, nazywane też „klasą królewską”. Organizowane są przez Międzynarodową Federację Motocyklową (FIM). Rozgrywane są od 1949 roku. ## Historia MotoGP ### Początki Pierwsze wzmianki o szosowych wyścigach motocyklowych pochodzą z końca XIX wieku z Francji. W 1949 roku FIM ustanowiła jednolite przepisy dla wyścigów motocyklowych i zorganizowała Motocyklowe Mistrzostwa Świata. Pierwszym wyścigiem zaliczanym do tego cyklu był wyścig o Tourist Trophy Wyspy Man. W zawodach tych startowano na motocyklach o pojemności 250 cm³, 350 cm³ oraz 500 cm³. Ta ostatnia była najważniejszą kategorią do 2001 roku, kiedy to zastąpiona została klasą MotoGP. Pierwszym mistrzem świata w najwyższej klasie był Leslie Graham pochodzący z Wielkiej Brytanii. Zasady rozgrywania zawodów ulegały zmianom na przestrzeni lat. W 1946 roku zakazano stosowania specjalnych paliw i silników z turbodoładowaniem, a w 1958 roku owiewek „typu lotniczego”. ### Ewolucja Technologiczna Podczas ostatniego półwiecza motocykle ewoluowały, co wymusiło zmiany w regulaminie FIM. Dotyczy to zastosowania nowych materiałów konstrukcyjnych zmniejszających masę pojazdów oraz elementów poprawiających jego dynamikę. Przez długi czas ramy motocykli były wykonywane z rur i elementów stalowych, ale pod koniec lat 70. XX w. zaczęły dominować konstrukcje aluminiowe. Najnowszym osiągnięciem techniki motoryzacyjnej jest stosowanie włókien węglowych do produkcji owiewek, wsporników, błotników czy tarcz hamulcowych. Wraz z rozwojem motocykli styl jazdy również uległ zmianie. Obecnie dominuje styl „wysunięte biodro”, który jako pierwszy zaprezentował Fin Jarno Saarinen. Dzięki postępowi w konstrukcji opon i zawieszeń motocykli, jazda z wysuniętym biodrem stała się powszechna. ### Kalendarium * **1949:** Start Motocyklowych Mistrzostw Świata. * **1957:** Gilera, Mondial i Moto Guzzi wycofują się na koniec sezonu. * **1958:** MV Agusta wygrywa klasyfikacje indywidualną i drużynową we wszystkich 4 klasach. Zakaz stosowania owiewek „typu lotniczego”. * **1959:** MV Agusta broni wszystkich 8 mistrzostw. Honda debiutuje w TT Wyspy Man. * **1960:** MV Agusta ponownie broni wszystkich tytułów. * **1961:** Gary Hocking zostaje pierwszym mistrzem świata klasy 500 cm³ spoza Europy. * **1962:** Wprowadzenie klasy 50 cm³. * **1964:** John Surtees wygrywa w Formule 1, zostając jedynym zawodnikiem w historii, który został mistrzem świata w Formule 1 i MMŚ. * **1966:** Pierwsze mistrzostwo świata Giacomo Agostiniego. Honda wygrywa wszystkie 5 klas drużynowo. * **1967:** Ostatni rok z nieograniczoną liczbą cylindrów. * **1968–1972:** Giacomo Agostini (MV Agusta) wygrywa klasę 500 cm³ i 350 cm³ pięć razy z rzędu (w latach 1968–1970 wygrywa wszystkie 54 wyścigi tych klas, w których startował). * **1972:** Śmierć Gilberto Parlottiego w TT Wyspy Man, bojkot czterech ostatnich rund ze względu na bezpieczeństwo. * **1973:** Śmierć Jarno Saarinena i Renzo Pasoliniego podczas GP Włoch na Monzy. * **1975:** Giacomo Agostini (Yamaha) po raz ostatni wygrywa klasę 500 cm³. Yamaha jest pierwszym teamem spoza Europy, który wygrywa mistrzostwo. * **1976:** Barry Sheene wygrywa pierwsze mistrzostwo dla Suzuki. TT Wyspy Man znika z kalendarza Motocyklowych Mistrzostw Świata. * **1977:** Giacomo Agostini kończy karierę. GP Wielkiej Brytanii wchodzi do kalendarza zamiast TT Wyspy Man. * **1978–1980:** Kenny Roberts wygrywa klasę 500 cm³. (W 1978 roku wygrywa jako debiutant w najwyższej klasie). * **1980:** Patrick Pons i Malcolm White giną w GP Wielkiej Brytanii. * **1982:** Yamaha jako pierwsza używa silników V4. Jock Taylor ginie w GP Finlandii, które po sezonie opuszcza kalendarz MotoGP. Klasa 350 cm³ opuszcza MMŚ. * **1984:** Michelin dostawcą opon, klasa 50 cm³ zmienia się w klasę 80 cm³. * **1987:** Zakaz „Push startu”. * **1988:** Wprowadzenie hamulca tarczowego. Alfred Heck ginie w GP Francji. * **1989:** Iván Palazzese ginie w klasie 250 cm³ w GP Niemiec na Hockenheim. * **1990:** Klasa 80 cm³ opuszcza MMŚ. * **1993:** Shin’ichi Itō przekracza prędkość 320 km/h na Hockenheim. Nobuyuki Wakai ginie w klasie 250 cm³ w GP Hiszpanii. * **1994:** Simon Prior ginie w wypadku 7 sidecarów w GP Niemiec. * **1996:** Wycofanie klasy sidecar po sezonie. * **1998:** Przejście na paliwo bezołowiowe. * **2000:** Kenny Roberts Jr. wygrywa ostatnie mistrzostwo dla Suzuki. * **2001:** Valentino Rossi wygrywa swoje pierwsze mistrzostwo w najwyższej klasie. * **2002:** MotoGP zastępuje klasę 500 cm³. * **2003:** Daijirō Katō ginie uderzając w barierę w GP Japonii w klasie MotoGP. * **2004:** Makoto Tamada wygrywa pierwszy wyścig dla opon Bridgestone (GP Brazylii). * **2007:** Casey Stoner wygrywa ostatnie mistrzostwo dla Ducati. Pojemność silnika motocykla MotoGP jest ograniczona do 800 cm³. * **2008:** Dunlop wycofuje się z MotoGP. * **2009:** Valentino Rossi zdobywa swoje ostatnie mistrzostwo świata. Michelin wycofuje się z MotoGP, Bridgestone zostaje jedynym dostawcą opon. Kawasaki zawiesza działalność w MotoGP. Dani Pedrosa ustanawia rekord prędkości 349,288 km/h na Mugello. * **2010:** Moto2 zastępuje klasę 250 cm³. Shoya Tomizawa ginie w GP San Marino Moto2. * **2011:** Marco Simoncelli ginie w wyścigu MotoGP w Malezji. Suzuki wycofuje się z MotoGP na koniec sezonu. * **2012:** Moto3 zastępuje klasę 125 cm³. Zwiększenie pojemności silników motocykla MotoGP do 1000 cm³. * **2013:** Marc Márquez zostaje najmłodszym mistrzem świata i pierwszym debiutantem od 1978 roku, który zdobył mistrzostwo świata w najwyższej klasie. Marc Márquez zalicza wypadek przy prędkości 338 km/h na torze Mugello. Wprowadzono dwuczęściowy format kwalifikacji w klasie MotoGP. * **2014:** Likwidacja CRT na rzecz klasy Open. Nowy rekord prędkości: Andrea Iannone osiągnął prędkość 349,6 km/h na torze Mugello. Do sezonu 2014 włącznie wyścigi rozgrywano na 71 torach. * **2015:** Suzuki wraca do MotoGP. * **2016:** Michelin głównym dostawcą opon klasy MotoGP, likwidacja klasy Open. Luis Salom ginie w treningu przed GP Katalonii w klasie Moto2. Stawkę opuszcza mistrz świata z 2006 roku Nicky Hayden. * **2017:** KTM startuje w klasie Moto GP. * **2018:** Karierę kończy Dani Pedrosa. * **2019:** Szósty mistrzowski tytuł Marqueza, trzecie wicemistrzostwo z rzędu Dovizioso, Jorge Lorenzo kończy wyścigową karierę. Klasa Moto2 zmienia jednostki napędowe na Triumph o pojemności 750 centymetrów sześciennych. * **2020:** Joan Mir i ekipa Suzuki zdobywają tytuły mistrzowskie. * **2021:** Fabio Quartararo pierwszym francuskim mistrzem świata, Ducati mistrzem konstruktorów. Valentino Rossi kończy karierę wyścigową. * **2022:** Francesco Bagnaia drugim w historii Ducati mistrzem świata, Aprilia zostaje w pełni fabrycznym teamem, Andrea Dovizioso zakończył karierę. Suzuki po raz drugi opuszcza klasę królewską. * **2023:** Bagnaia broni tytuł mistrzowski w klasyfikacji kierowców, Ducati w klasyfikacji konstruktorów, Pramac Racing wywalczyła tytuł mistrzów zespołów, po raz pierwszy wprowadzono do rywalizacji wyścigi sprinterskie, Aprilia zyskała ekipę satelicką. * **2024:** Jorge Martin (Prima Pramac) po raz pierwszy w karierze został motocyklowym mistrzem świata w klasie MotoGP. Jest pierwszym w historii zawodnikiem, który wygrał, reprezentując satelicką ekipę. Korzystał jednak z fabrycznego motocykla. Pecco Bagnaia przegrał różnicą zaledwie dziesięciu punktów, mimo że wygrał aż 11. z 20. rozegranych wyścigów. W historii wszystkich kategorii MMŚ wszystkie miejsca na podium jednego wyścigu zajmowali reprezentanci Włoch, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Argentyny, USA, Francji, Hiszpanii i Japonii. ## Najlepsi Zawodnicy w Historii Mistrzowie świata najwyższej klasy: * Giacomo Agostini (68 wygranych GP) – 8 tytułów * Valentino Rossi (89 zwycięstw) – 7 tytułów MŚ * Marc Marquez (73 zw.) – 7 tytułów * Michael Doohan (54 zw.) – 5 tytułów * Mike Hailwood (37 zw.), Eddie Lawson (31 zw.), John Surtees (22 zw.) i Geoff Duke (22 zw.) – 4 tytuły * Kenny Roberts (22 zw), Jorge Lorenzo (47 zw.) i Wayne Rainey (24 zw.) – 3 tytuły * Casey Stoner (38 zw.), Freddie Spencer (20 zw.), Barry Sheene (19 zw.), Phil Read (11 zw.), Umberto Masetti (6 zw.) Francesco Bagnaia (32 zw.) – 2 tytuły * Nicky Hayden (3 zw.), Kenny Roberts Jr. (8 zw.), Alex Criville (15 zw.), Kevin Schwantz (25 zw.), Wayne Gardner (18 zw.),Jorge Martín (9 zw.), Franco Uncini (5 zw.), Marco Lucchinelli (6 zw.), Gary Hocking (8zw.), Leslie Graham (5 zw.), Libero Liberati (4 zw.), Joan Mir (1 zw.) – po jednym tytule W hali sław są też: * Daijirō Katō (1 mistrzostwo klasy 250 cm³) * Marco Simoncelli (1 mistrzostwo klasy 250 cm³) * Anton Mang (2 mistrzostwa klasy 350 cm³ i 3 klasy 250 cm³) * Angel Nieto (7-krotny mistrz świata klasy 125 cm³) * Jim Redman (4 mistrzostwa klasy 350 cm³ i 2 klasy 250 cm³) * Jarno Saarinen (1 mistrzostwo klasy 250 cm³) * Carlo Ubbiali (3 mistrzostwa klasy 250 cm³ i 6 klasy 125 cm³) ## System Punktacji Aktualny system punktacji (dostępny w oryginalnym tekście). ## Tory Tory na których obecnie rozgrywane są wyścigi zaliczane do MMŚ: * Doha, Losail International Circuit * Austin, Circuit of the Americas * Santiago del Estero, Autódromo Termas de Río Hondo * Jerez de la Frontera, Circuito Permanente de Jerez * Le Mans, Circuit de la Sarthe * Mugello, Mugello Circuit * Barcelona, Circuit de Barcelona-Catalunya * Assen, TT Circuit Assen * Spielberg, Red Bull Ring * Hohenstein-Ernstthal, Sachsenring * Brno, Masaryk Circuit * Northamptonshire/Buckinghamshire, Silverstone Circuit * Misano Adriatico, Misano World Circuit Marco Simoncelli * Alcañiz, Ciudad del Motor de Aragón * Buriram, Chang International Circuit * Kuala Lumpur, Sepang International Circuit * Phillip Island, Phillip Island Grand Prix Circuit * Motegi, Twin Ring Motegi * Walencja, Circuit Ricardo Tormo Tory na których wyścigi zaliczane do MMŚ były rozgrywane w 10 ostatnich latach (2004–2013), ale nie ma ich teraz w kalendarzu: * Indianapolis, Indianapolis Motor Speedway * Monterey, Mazda Raceway Laguna Seca * Estoril/Portimão, Autódromo Internacional do Algarve * Leicestershire, Donington Park * Szanghaj, Shanghai International Circuit * Stambuł, Istanbul Park * Welkom, Phakisa Freeway * Rio de Janeiro, Autódromo Internacional Nelson Piquet ## Motocykle i Technologia ### Dane Techniczne Dane techniczne motocykli w 2025 roku (szczegóły dostępne w oryginalnym tekście). ### Kombinezony Kombinezony w MotoGP wykonuje się ze skóry kangura, która jest bardziej odporna, elastyczna i lżejsza od skóry krowiej. Posiadają ochraniacze w miejscach narażonych na kontuzje. Zawodnicy mają na kombinezonie „garby”, które poprawiają bezpieczeństwo i aerodynamikę podczas jazdy. Stosuje się również slidery na łokcie, ramiona i kolana. ### Kaski Kaski wyścigowe są podobne do tych dostępnych do użytku na normalnych drogach, różnią się detalami, zwłaszcza pod względem komfortu, kształtu i rozmiaru. Elementy budulcowe to m.in. włókno węglowe, karbon, kevlar i poliuretan. Poza ochroną życia, kask jest też kluczowym elementem do wyrażenia osobowości zawodników. ## Sesje Podczas Weekendu Wyścigowego Aktualna lista sesji, które są rozgrywane podczas weekendu MotoGP (dostępne w oryginalnym tekście). ## Flagi Lista flag stosowanych w MotoGP (dostępna w oryginalnym tekście). ## Kobiety Startujące w Motocyklowych Mistrzostwach Świata * Beryl Swain (1 start) * Gina Bovaird (1 start) * Taru Rinne (17 startów) * Tomoko Igata (25 startów) * Katja Poensgen (24 starty) * Elena Rosell (19 startów) * Ana Carrasco (46 startów) * María Herrera (54 starty) ## Inne Informacje Informacje przekazywane są kierowcom przez zespoły poprzez tablice na prostej startowej, a od Grand Prix Niemiec 2017 informacje mogą być pokazywane także na desce rozdzielczej motocykla. W jednej linii startowej wyścig rozpoczyna trzech zawodników.