Najwyższa Izba Kontroli (NIK) to niezależny organ kontrolny w Rzeczypospolitej Polskiej. Jej głównym celem jest ochrona interesów obywateli poprzez sprawne, efektywne i transparentne działanie władzy publicznej oraz zapobieganie korupcji i nadużyciom. Podlegają jej kontrole nad: - Władzą państwową – organami wykonawczymi (np. rząd, ministerstwa), legislatywną (Sejm) i sądowniczą (trybunały), - Organizacjami samorządowymi – gminnymi, powiatowymi i wojewódzkimi, - Instytucjami finansowymi – bankami, funduszami emerytalnymi czy ubezpieczeniowymi, - Podmiotami prywatnymi – w ramach kontroli z zakresu ochrony interesów społecznych (np. przedsiębiorstwa z sektora publicznego). Kontrole prowadzone są na podstawie ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, a jej działalność regulują także inne akty prawnicze, takie jak ustawa budżetowa czy Kodeks karny skarbowy. NIK składa roczną i okresową raportowanie do Sejmu oraz publikuje wyniki kontroli na swoich stronach internetowych (np. w formie raportów publicznych). Jej pracę wspierają kontrolerzy, którzy mogą podejmować działania weryfikacyjne, w tym w ramach ścigania przestępstw skarbowych. Zarządzana jest przez Izba Składową, składającą się z 15 członków (w tym 7 kobiet i 8 mężczyzn), wybieranych na okres 6 lat. W jej skład wchodzą również kontrolerowie, którzy pełnią funkcję doradczą oraz nadzorują pracę podległych jednostek organizacyjnych.