Fundacja Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris – polska, skrajnie prawicowa i ultrakonserwatywna fundacja, z siedzibą w Warszawie, utworzona w 2013 r. przez Fundację Instytut Edukacji Społecznej i Religijnej im. ks. Piotra Skargi. Stawia ona sobie za cel „badania nad kulturą prawną i duchowym dziedzictwem, w którym jest zakorzeniona kultura polska oraz propagowanie ich w życiu publicznym i systemie prawnym”. Ordo Iuris zalicza się do grup interesu artykułujących postulaty Kościoła katolickiego. Jest powiązana z brazylijską organizacją pozarządową Tradycja, Rodzina i Własność (TFP), działającą w wielu krajach świata. W 2018 roku zadeklarowała swój budżet w wysokości ponad 1,03 miliona euro, w całości z darowizn. Natomiast w 2019 roku organizacja otrzymała w formie darowizn kwotę ponad 6,34 milionów złotych. Ordo Iuris założyło także Ordo Iuris Hrvatska (czerwiec 2020) w Chorwacji oraz Ordo Iuris Espana na Hiszpanię i Amerykę Łacińską (wrzesień 2022). == Cele i ich realizacja == Fundacja prowadzi działalność akademicką i ekspercką, angażuje się w postępowania związane ze stosowaniem prawa. Podejmuje się przekazywania społeczeństwu informacji o przeobrażeniach we współczesnej kulturze prawnej. Wspiera inicjatywy właściwe dla ruchu antyaborcyjnego. Z organizacją współpracują adwokaci, radcy prawni, oraz aplikanci adwokaccy, reprezentując klientów w sprawach sądowych cywilnych, karnych, rodzinnych, wykroczeniowych, pracowniczych oraz administracyjnych. Zajmuje się także „formacją młodych prawników”. Pracownicy organizacji działają w zakresie spraw konstytucyjnych, funkcjonalności systemowych, oraz opracowują także propozycje aktów prawnych. Najbardziej znaną inicjatywą Ordo Iuris było opracowanie i promowanie projektu ustawy „Stop Aborcji” w 2016, przewidującej całkowity zakaz aborcji w Polsce. Miała ona wprowadzić bezwzględny zakaz przerywania ciąży i odpowiedzialność karną dla każdego, włącznie z matką, kto jest zaangażowany w czynności związane z aborcją. 6 października 2016 roku Sejm większością głosów odrzucił projekt przewidujący całkowity zakaz aborcji w Polsce. Za odrzuceniem głosowało 352 posłów, przeciw 5, a 18 wstrzymało się od głosu. W trakcie dyskusji przed głosowaniem Joanna Banasiuk z Ordo Iuris zgłosiła autopoprawkę, której celem było wykreślenie tzw. karalności matek. Autopoprawka ze względów formalnych nie została przyjęta. Wcześniejsze prace Sejmu nad treścią projektu, zaostrzającego prawo były powodem ogólnopolskich demonstracji przeciwników projektu i powstaniem Ogólnopolskiego Strajku Kobiet. Kolejną inicjatywą był pakiet „Za życiem”. W Sejmie RP VII kadencji współpracował z klubem partii Prawo i Sprawiedliwość w kontekście prac nad projektami ustaw Platformy Obywatelskiej dotyczącymi zapłodnienia in vitro, uzgodnienia tożsamości płciowej oraz mowy nienawiści. W 2016 roku Elżbieta Bojanowska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej u minister Elżbiety Rafalskiej powołała do życia zespół dziewięciu ekspertów, mający za zadanie opracowanie koncepcji zmian ustaw w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Szefem gremium oraz jego członkiem został Jerzy Kwaśniewski, ówczesny prezes fundacji. 31 grudnia 2018 roku projekt zmian jaki zaproponowali eksperci, został opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Projekt wywołał wiele kontrowersji, których efektem była dymisja Elżbiety Bojanowskiej. Wśród kontrowersyjnych zapisów znalazł się między innymi ten, który zakładał, iż sprawcą przemocy w rodzinie nie jest osoba, która dopuściła się jej jednorazowo. Portal oko.press pisał o tym, że Ordo Iuris walczyło także o cofnięcie prawa do uzgodnienia płci i miało swój udział w nagonce na osoby LGBT. == Kierownictwo i działacze == Pierwszym prezesem Ordo Iuris był Aleksander Stępkowski od czerwca 2013 do listopada 2015 i potem ponownie w latach 2016–2017. W listopadzie 2017 prezesem został adwokat Jerzy Kwaśniewski. Do grona działaczy i współpracowników należą m.in. Filip Ciepły, Kaja Godek, Paweł Jabłoński, Krzysztof Wiak. 29 października 2021 r. skład Zarządu Ordo Iuris zmienił się i poszerzył się o nowych członków: Funkcję Wiceprezesa ds. Członkowskich objęła Monika Leszczyńska, od 2015 roku związana z Instytutem Ordo Iuris; członkiem Zarządu została również adw. Magdalena Majkowska, od 2016 roku współpracująca z Centrum Interwencji Procesowej Ordo Iuris; do Zarządu przystąpił również adw. Rafał Dorosiński, współpracujący z Instytutem Ordo Iuris od 2014 roku oraz Łukasz Bernaciński, dyrektor Centrum Analiz Ordo Iuris oraz doktorant na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa. Były wice prezes fundacji Tymoteusz Zych jesienią 2021 odszedł z zarządu Ordo Iuris z powodu skandalu obyczajowego. == Projekty Ordo Iuris i sprzeciw społeczny == Ordo Iuris przygotowało Samorządową Kartę Praw Rodzin z zapisami, które wg wielu osób wprost lub pośrednio stygmatyzują i wykluczają osoby LGBT oraz ich rodziny. Samorządy, które ją przyjęły, szybko jednak zaczęły tracić dofinansowanie z Unii z uwagi na wykluczanie osób LGBT, sprawa znalazła się także „pod lupą” Komisji Europejskiej. Organizacje samorządowe, które przyjęły ten dokument lub podobne deklaracje są nazywane przez niektóre środowiska „strefami wolnymi od ideologii LGBT”. Wobec Barta Staszewskiego, który ukuł taką nazwę i był pozwany za to przez OI, zapadł w kwietniu 2024 wyrok, w którym oddalono od niego zarzuty. Staszewski pisał o tym na swoim koncie na X: Tym samym we wszystkich politycznie motywowanych procesach, w związku z mają akcją nagłaśniającą strefy wolne od LGBT zostałem uznany za niewinnego! Dzisiaj zapadł ostatni wyrok ws. gminy Zakrzówek, która pozwala mnie o naruszenie jej dóbr osobistych. Podobne zarzuty OI kierowało wobec grupy aktywistów, zwanej Atlas Nienawiści, która oznaczała na mapie kolejne samorządy przyjmujące kartę. „Ich zdaniem wprowadzane przepisy – w mniej lub bardziej otwarty sposób – dyskryminują osoby nieheteroseksualne. Jak twierdzi prezes Ordo Iuris Jerzy Kwaśniewski, zarzuty są krzywdzące i nieprawdziwe, ponieważ karta broni konstytucyjnych praw rodzin”, jak donosiła prasa w 2020 r. Sąd przyznał w sprawie dotyczącej Przasnysza w kwietniu 2023 (Przasnysz kartę przyjął w czerwcu 2019, Rada Miejska odrzuciła ją w listopadzie 2021), że Atlas Nienawiści, który uznawał takie strefy za „dyskryminujące i wykluczające” miał prawo „do publicznej krytyki” i „że autorzy Atlasu Nienawiści nie muszą przepraszać władz powiatu przasnyskiego za to, że po podjęciu uchwały anty-LGBT znalazł się on w Atlasie. Wyrok jest prawomocny”. Sędzia „zwróciła również uwagę, że uchwała została podjęta w czasie, gdy liczna grupa samorządów podejmowała uchwały anty-LGBT, które wprost odnosiły się do społeczności LGBT – ukrytej pod pojęciem ideologii”. Podobnie Atlas Nienawiści wygrał w sprawie dotyczącej powiatu opoczyńskiego w grudniu 2022 roku. 6 lutego 2024 zapadł ostatni wyrok w sprawie gminy Mordy – „warszawski Wojewódzki Sąd Administracyjny unieważnił homofobiczną uchwałę przyjętą w marcu 2019 roku przez mazowiecką gminę Mordy. W ten sposób z obiegu prawnego w Polsce zniknął ostatni dokument przeciwko ideologii LGBT”. Karta spotkała się z krytyką również dlatego, że utrudnia pracę organizacji działających przeciw przemocy w rodzinie oraz samotnych rodziców. Ordo Iuris bierze też udział w ograniczeniu zajęć w szkołach mających na celu przeciwdziałanie dyskryminacji, nauce o antykoncepcji i przeciwdziałaniu chorób przenoszonych drogą płciową. Krytycy takich działań sugerują, że to naraża dzieci na przedwczesne ciąże, powołując się na badania wskazujące, że edukacja seksualna pomaga zmniejszyć liczbę ciąż wśród nastolatek, zachorowania na infekcje przenoszone drogą płciową, homofobię i liczbę przestępstw na tle seksualnym. Ordo Iuris wydaje publikacje zawierające informacje na temat edukacji seksualnej powołując się na niepotwierdzone dane. W 2020 Fundacja zajęła się ochroną dóbr osobistych Ewy Budzyńskiej, gdyż studenci oskarżyli ją m.in. o zachowania homofobiczne („Dawała do zrozumienia, że osoby homoseksualne to coś gorszego”) oraz: „studenci poskarżyli się na profesorkę, bo mówiła, że antykoncepcja to aborcja”. == Kontrowersje == === Stowarzyszenie im. ks. Piotra Skargi oraz TFP === Fundacja powiązana jest z brazylijską organizacją pozarządową świeckich katolików Tradycja, Rodzina i Własność (TFP), która często określana jest mianem sekty. Konferencja Episkopatu Brazylii wydała w 1985 dokument w którym biskupi Brazylii przestrzegali przez zapisywaniem się i współpracą z TFP, która niezwiązana jest z brazylijskim Kościołem i papieżem, i która otacza kultem religijnym swojego założyciela. Ordo Iuris zostało założone przez Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. ks. Piotra Skargi, które z kolei zostało założone przez jednego z globalnych liderów TFP Caio Xavier Da Silveira. Stowarzyszenie im. ks. Piotra Skargi oraz TFP oskarżane są o związki z Rosją. === Oskarżenia o związki z Rosją === Według Tomasza Piątka major Służb Bezpieczeństwa Bogdan Ciesiółka w czasach PRL pomagał Sławomirowi Olejniczakowi, który jest założycielem Ordo Iuris oraz prezesem Stowarzyszenia im. Piotra Skargi, oraz jego ojcu wyjeżdżać za granicę. Ciesiółka był zastępcą szefa Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych (w Krotoszynie) do spraw Służby Bezpieczeństwa i „od początku pracy w Służbie Bezpieczeństwa realizował zadania pionu IV”, czyli zajmował się walką z Kościołem katolickim. Olejniczakowie we wnioskach o pozwolenie na wyjazd do Wielkiej Brytanii za powód podawali zaproszenie ze strony ciotki Sławomira Olejniczaka. Z akt IPN wynika, że ciotka Olejniczaka nazywa się Urszula Butterfield i prowadziła w Londynie restaurację. Do Polski wróciła w 2008 roku. W 2013 r. została skarbniczką zarządu Komitetu Terenowego partii Prawo i Sprawiedliwość. W 2017 podpisała się pod „Apelem o potępienie Obywateli RP” oraz petycją o utrzymanie Antoniego Macierewicza na stanowisku m