# Warszawa Warszawa, miasto stołeczne Warszawa, m.st. Warszawa – stolica Polski i województwa mazowieckiego, najludniejsze miasto w kraju i drugie (po Gdańsku) pod względem powierzchni, położone w jego centralnej części, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Jest jedynym polskim miastem, którego ustrój jest określony odrębną ustawą. Od 2002 jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu. W jej skład wchodzi 18 jednostek pomocniczych – dzielnic m.st. Warszawy. Warszawa uzyskała prawa miejskie przed 1300. W 1526 została włączona do Korony Królestwa Polskiego. W 1569 mocą unii lubelskiej została ustanowiona miejscem obrad sejmów Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Od 1573 odbywały się tam wolne elekcje. Po 1596 do Warszawy przeniesiono dwór królewski i urzędy centralne, a w 1611 w rozbudowanym Zamku Królewskim na stałe zamieszkał król Zygmunt III Waza. Miejsce obrad sejmików generalnych województwa mazowieckiego i sejmików ziemskich ziemi warszawskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. Po rozbiorach Polski przejściowo w Królestwie Prus, a następnie stolica Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego; od odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku – jej stolica. Doznała znacznych zniszczeń podczas II wojny światowej, kiedy to najpierw była bombardowana przez armię niemiecką we wrześniu 1939, stała się areną walk powstańczych (w 1943 w getcie, a w 1944 podczas powstania warszawskiego), a po zakończeniu walk była metodycznie palona i wyburzana przez Niemców. Odbudowane po wojnie Stare Miasto w 1980 zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Warszawa jest ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. Tutaj znajdują się siedziby m.in. Prezydenta RP, Sejmu i Senatu, Rady Ministrów oraz Narodowego Banku Polskiego. Warszawa jest także siedzibą agencji Frontex, odpowiedzialnej za bezpieczeństwo granic zewnętrznych Unii Europejskiej, oraz Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR), agendy OBWE. Think tank Globalization and World Cities (GaWC), badający wzajemne stosunki pomiędzy miastami świata w kontekście globalizacji, zaliczył Warszawę do kategorii Alpha- w 2000 roku i Alpha w 2024 roku.