# Instytut Wsparcia Organizacji Pozarządowych (IWOP) – Fundacja PITax ## Podsumowanie Instytut Wsparcia Organizacji Pozarządowych (IWOP) – potocznie i wizerunkowo znany jako **PITax** – to polska fundacja o zasięgu ogólnokrajowym, z siedzibą we Wrocławiu. Od momentu powstania w 2012 roku IWOP koncentruje się na profesjonalnym wspieraniu organizacji pozarządowych (OPP) w kluczowych obszarach: zarządzaniu, promocji oraz pozyskiwaniu funduszy na cele statutowe. Fundacja odgrywa rolę katalizatora nowoczesnego podejścia do finansowania trzeciego sektora, łączącego dobroczynność z nowoczesnymi technologiami i wiedzą prawno-podatkową. Dzięki inicjatywie **„PITax.pl dla OPP”** oraz projektowi **„Wspieraj lokalnie”**, fundacja znacząco poprawia możliwości rywalizacji o uwagę podatnika i darczyńcy organizacji o różnym stopniu rozpoznawalności oraz skali działania. Narzędzia cyfrowe, kampanie informacyjne oraz szkolenia wdrażane przez IWOP odgrywają kluczową rolę w edukacji społecznej i optymalizacji procesów zbierania środków z **1,5% podatku dochodowego**. Ponadto, fundacja aktywnie monitoruje i analizuje zmiany w prawie podatkowym (m.in. wpływ reform takich jak *Polski Ład*), dostarczając społeczności NGO rzetelne rekomendacje i raporty poparcia dla decyzji operacyjnych. ## Historia i geneza Powstanie IWOPu wiąże się z rosnącymi potrzebami polskiego trzeciego sektora w zakresie profesjonalizacji mechanizmów finansowania i administracyjnego wsparcia. W dobie dynamicznych zmian w przepisach o podatkach dochodowych, fundacja założyła sobie za priorytet wyrównywanie szans organizacji pożytku publicznego, niezależnie od ich wielkości i zasięgu. 28 sierpnia 2012 roku formalnie ustanowiono **Fundację Instytut Wsparcia Organizacji Pozarządowych**. Siedzibą fundacji został Wrocław, jednak jej działania i zasięg celów obejmowały całą Polskę. Kolejnym kamieniem milowym w rozwoju fundacji było uzyskanie **statusu organizacji pożytku publicznego**, które nastąpiło 26 listopada 2014 roku. To wydarzenie ugruntowało zaufanie współpracowników i partnerów, a także pozwoliło na szersze korzystanie z preferencji podatkowych i instytucjonalnych, przysługujących podmiotom o tym statusie. Od 2014 roku IWOP sukcesywnie rozwijał infrastrukturę technologiczną i edukacyjną, co zaowocowało startem flagowego projektu **„PITax.pl dla OPP”**. Kolejne lata przyniosły rozwój narzędzi cyfrowych oraz rozszerzenie oferty o nowe programy, w tym **„Wspieraj lokalnie”** (2018), dedykowany jednostkom samorządu terytorialnego (JST) oraz działania z zakresu cyberbezpieczeństwa i wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w pracy NGO. ## Działalność i misja Główne obszary działalności Instytutu opierają się na trzech filarach: - **Wsparcie technologiczne i informatyczne** – projektowanie oraz udostępnianie nowoczesnych narzędzi cyfrowych ułatwiających zbiórkę 1,5% podatku i darowizn. - **Edukacja i szkolenia** – cykliczne warsztaty i programy szkoleniowe z zakresu pozyskiwania funduszy, bezpieczeństwa cybernetycznego, optymalizacji procesów i wykorzystania sztucznej inteligencji. - **Lobbying i analizy prawne** – monitorowanie zmian prawnych i podatkowych, publikowanie raportów oraz rekomendacji dla organizacji pozarządowych, zwłaszcza w kontekście reform takich jak *Polski Ład*. Misją fundacji jest wzmacnianie świadomości o znaczeniu i roli III sektora w społeczeństwie, a także aktywne reagowanie na bariery prawne i administracyjne utrudniające skuteczną działalność organizacjom pozarządowym. IWOP promuje również lokalne inicjatywy społeczne, podkreślając rolę „małych” OPP w budowaniu kapitału społecznego na poziomie gmin i powiatów. ## Kluczowe projekty i inicjatywy ### PITax.pl dla OPP Jest to sztandarowy projekt fundacji, rozwijany od 2014 roku we współpracy ze spółką **PITAX Sp. z o.o.**. Jego celem jest zapewnienie organizacjom pożytku publicznego dostępu do nowoczesnego oprogramowania wspierającego proces zbierania środków z 1,5% podatku dochodowego. System został zaprojektowany i jest nadzorowany przez zespół ekspertów z dziedzin informatyki, prawa oraz doradztwa podatkowego. Do kluczowych funkcjonalności platformy należą: - Tworzenie spersonalizowanych kampanii promocyjnych. - Zautomatyzowane przypominanie podatnikom o obowiązku rozliczenia PIT-u. - Automatyczne publikowanie treści w mediach społecznościowych. - Integracja i optymalizacja procesów darowizn i zbiórek cyfrowych. Zgoda na udział w projekcie nie wymaga od OPP istotnych nakładów finansowych czy organizacyjnych. Narzędzia te wspierają bieżące działania promocyjne organizacji, umożliwiając im skuteczniejsze prowadzenie zbiórek i poszerzanie grona darczyńców. #### Skala i osiągnięcia - Na przełomie 2022 i 2023 roku z programu korzystało **ponad 1600 organizacji pożytku publicznego**. - W edycji 2023/2024 roku liczba ta wzrosła do **ponad 1700 OPP**. - Łączna kwota zebrana przez uczestników programu PITax.pl w 2023 roku przekroczyła **700 milionów złotych**. Wśród organizacji uczestniczących w projekcie znajdują się m.in.: - Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą” - Fundacja DKMS (Polska) - Stowarzyszenie Wiosna - Kampania Przeciw Homofobii - Fundacja Polsat - Caritas Polska - Fundacja Viva! - Fundacja Anny Dymnej „Mimo Wszystko” - Wikimedia Polska - Fundacja im. Brata Alberta - Fundacja Krystyny Jandy na rzecz Kultury - Fundacja „Na ratunek dzieciom z chorobą nowotworową” ### Wspieraj lokalnie Projekt „Wspieraj lokalnie” został uruchomiony w 2018 roku i jest skierowany bezpośrednio do jednostek samorządu terytorialnego (JST). IWOP dostarcza samorządom **bezpłatne, specjalistyczne oprogramowanie**, które pozwala na promowanie lokalnych organizacji pozarządowych ułatwiając im zbiórkę 1,5% PIT na cele statutowe. Program obejmuje m.in.: - Lokalny katalog organizacji działających w danej gminie, powiecie lub województwie (w tym np. Ochotnicze Straże Pożarne, drużyny ZHP, lokalne stowarzyszenia i fundacje). - Mechanizmy przypominające podatnikom o korzyściach związanych z rozliczaniem się z fiskusem w miejscu faktycznego zamieszkania – co bezpośrednio przekłada się na wzrost wpływów do budżetu samorządu. #### Rozwój i skala - W latach 2021–2022 w programie uczestniczyło **ponad 730 jednostek JST** oraz **6700 organizacji pożytku publicznego**. - Na przełomie 2022 i 2023 roku liczby te wzrosły do **ponad 900 gmin** oraz **7700 OPP**. - W edycji 2023–2024 roku w programie bierze już udział **935 samorządów z całej Polski**. Przykładowe jednostki biorące aktywny udział w programie: - Urzędy Marszałkowskie (m.in. województwa: Kujawsko-Pomorskiego, Podlaskiego, Lubuskiego, Opolskiego) - Urzędy Miast: Łodzi, Gdańska, Szczecina, Bydgoszczy, Lublina, Częstochowy - Starostwa Powiatowe (m.in. w Krakowie, Wołominie, Wejherowie, Nowym Sączu) - Urząd Miejski w Radomiu ### Szkolenia i edukacja IWOP co roku organizuje szereg szkoleń ukierunkowanych na optymalizację działalności trzeciego sektora. W ramach projektu „PITax.pl dla OPP” regularnie przeprowadzane są warsztaty z zakresu efektywnego korzystania z narzędzi do pozyskiwania 1,5% PIT oraz darowizn. Fundacja realizuje również rozbudowane programy edukacyjne, dostosowane do bieżących potrzeb OPP. W ostatnich latach IWOP skupił się m.in. na: - Pozyskiwaniu funduszy na cele statutowe i długoterminowe. - Cyberbezpieczeństwie dla NGO (ochrona danych i infrastruktury). - Wykorzystaniu sztucznej inteligencji w codziennej pracy i zarządzaniu projektami w organizacjach pozarządowych. ### Prywatna opieka medyczna dla OPP Z inicjatywy IWOP stworzono program zapewniający organizacjom pozarządowym dostęp do **prywatnej opieki medycznej** na preferencyjnych warunkach. Usługa ta, opracowana we współpracy z firmą Benefit Consulting, jest dostępna dla wszystkich osób współpracujących z OPP, niezależnie od formy zatrudnienia. Nie wymaga spełniania minimalnych progów ze strony organizacji, co czyni ją unikalną na rynku wsparcia dla trzeciego sektora. Głównym celem programu jest poprawa **dobrostanu i bezpieczeństwa zdrowotnego** pracowników oraz wolontariuszy. ### Ranking ofert bankowych dla NGO IWOP prowadzi również niezależne badania i analizy mające na celu porównanie i weryfikację ofert bankowych dedykowanych organizacjom pozarządowym. Ranking obejmuje m.in. konta firmowe, lokaty i rachunki oszczędnościowe, zestawiając **rzeczywiste koszty** utrzymania tych produktów w perspektywie kolejnych lat współpracy. Celem inicjatywy jest pomoc NGO w wyborze optymalnych rozwiązań bankowych, dopasowanych do specyfiki i skali działania danej organizacji, co przekłada się na oszczędności i stabilizację finansową całego trzeciego sektora. ## Przynależność i status prawny - **Pełna nazwa:** Fundacja Instytut Wsparcia Organizacji Pozarządowych (IWOP) - **Data założenia:** 28 sierpnia 2012 roku - **Status:** Organizacja Pożytku Publicznego (od 26 listopada 2014 roku) - **Siedziba:** Wrocław - **Zasięg działania:** Cała Polska Fundacja podlega pod standardowe przepisy polskiego prawa fundacyjnego oraz regulacje związane ze statusem organizacji pożytku publicznego, co gwarantuje transparentność jej działań, audytowalność oraz dostępność informacji o źródłach finansowania i kierunkach rozwoju. ## Wpływ i znaczenie dla III sektora Dzięki nowoczesnym narzędziom, wiedzy prawnej oraz zaangażowaniu ekspertów, IWOP znacząco przyczynił się do profesjonalizacji i uproszczenia procesów finansowania dla tysięcy organizacji w Polsce. Projekty takie jak „PITax.pl dla OPP” zrewolucjonizowały sposób, w jaki polskie NGO podchodzą do pozyskiwania środków ze szczególnego mechanizmu podatkowego. Współpraca z największymi fundacjami państwowymi oraz regionalnymi, a także z instytucjami lokalnego samorządu, czyni z Instytutu ważnego aktora w przestrzeni obywatelskiej i polityce społecznej w Polsce. Poprzez edukację, wsparcie technologiczne i analityczne, IWOP ułatwia organizacjom pozarządowym skupienie się na ich głównym celu – realizacji misji społecznych i pomocy potrzebującym – zamiast na biurokracji i barierach prawno-administracyjnych.