# Polska Grupa Zbrojeniowa SA (PGZ) Polska Grupa Zbrojeniowa SA (PGZ) to państwowy koncern zbrojeniowy, będący filarem polskiego przemysłu obronnego i strategicznym dostawcą zaawansowanego sprzętu wojskowego dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz klientów z kilkudziesięciu państw na całym świecie. Powstała w 2013 roku w wyniku głębokiej konsolidacji sektora obronnego, która miała na celu zwiększenie efektywności, skali produkcji oraz integracji technologii kluczowych dla bezpieczeństwa państwa. PGZ to przedsiębiorstwo o profilu całkowicie zintegrowanym – obejmuje działalność od badań i rozwoju, przez produkcję i logistykę, aż po serwis i wsparcie posprzedażne. Obecnie struktura Grupy jest potężnym ekosystemem składającym się z 67 spółek kapitałowych oraz udziałów w 27 innych podmiotach działających w sektorach o najwyższym stopniu zaawansowania technologicznego: zbrojeniowym, stoczniowym oraz nowych technologii. Z racji swojego znaczenia, PGZ jest nieodłącznym elementem strategii rządowej w zakresie modernizacji technicznej wojska, realizując kluczowe programy zbrojeniowe. ## Historia i ewolucja Geneza Polskiej Grupy Zbrojeniowej sięga początków drugiej dekady XXI wieku, kiedy to polski przemysł zbrojeniowy był silnie rozdrobniony, co negatywnie wpływało na rentowność i zdolność do realizacji wielkoskalowych programów modernizacyjnych. Aby sprostać wyzwaniom, podjęto decyzję o konsolidacji zakładów państwowych pod parasolem jednej, potężnej spółki matki. W marcu 2013 roku powołano PGZ, która początkowo skupiła wokół siebie największe państwowe zakłady zbrojeniowe. Kolejny, kluczowy etap miał miejsce w marcu 2015 roku, gdy do największego polskiego koncernu zbrojeniowego dołączyło osiem spółek, które do tej pory należały do Polskiego Holdingu Obronnego Sp. z o.o. Zakończyło to formalny proces integracji państwowego przemysłu obronnego, tworząc jednolity gigant przemysłowy. Następny przełom miał miejsce pod koniec 2015 roku, po objęciu władzy przez Zjednoczoną Prawicę. Wprowadzono wówczas liczne zmiany personalne w strukturach zarządzających całym przemysłem zbrojeniowym. Okres ten, mimo intencji poprawy efektywności, obfitował w kryzysy. Nastąpiła kilkukrotna wymiana prezesów PGZ, co budziło kontrowersje i krytykę w branżowych mediach. Eksperci wskazują, że jeden z efektów tej niestabilności menedżerskiej był odczuwalny w realizacji strategicznych programów zbrojeniowych. Wskazuje się, że PGZ okazała się nieprzygotowana do skomplikowanego programu artylerii rakietowej **Homar**. Konsekwencją tych trudności i fiaska z polonizacją systemu stało się ostateczne przejście na zakup gotowego dywizjonu pocisków HIMARS bezpośrednio ze Stanów Zjednoczonych. Rok 2018 był okresem odbudowywania zaufania i stabilizacji finansów. W skład Grupy wchodziło już wtedy 45 spółek (w tym 28 bezpośrednio zależnych i 16 zależnych od nich). Dzięki racjonalizacji, spółki grupy odnotowały w 2018 roku skonsolidowany wynik netto na poziomie 37,4 mln zł, co stanowiło powrót do zyskowności po stratach z poprzedniego roku. Obecnie PGZ to potęga, która zajmuje 51. miejsce na prestiżowej światowej liście 100 największych firm zbrojeniowych pod względem przychodów, publikowanej corocznie przez renomowany Instytut Badań nad Pokojem i Konfliktami (SIPRI). ## Gospodarka i produkcja Model biznesowy Polskiej Grupy Zbrojeniowej opiera się na pełnym cyklu życia produktu wojskowego. PGZ nie tylko projektuje i produkuje zaawansowany sprzęt, ale również zapewnia jego niezbędne utrzymanie, modernizacje środkowe i końcowe, co jest kluczowe dla Sił Zbrojnych, zapewniając ciągłość bojową i maksymalizując rentowność inwestycji. W 2024 roku struktura własnościowa i kapitałowa PGZ obejmowała siatkę 67 spółek, uzupełnioną o zaangażowanie w 27 innych podmiotów z sektora High-Tech. W ramach Grupy funkcjonują potężne, historyczne zakłady produkcyjne, posiadające unikalne kompetencje w dziedzinach takich jak: * **Konstrukcje i produkcja pancerzy oraz platform uniwersalnych** – od kołowych po gąsienicowe. * **Wyposażenie osobiste i amunicja** – od zaawansowanej optoelektroniki po nowoczesną broń palną. * **Technologie elektroniczne i cybernetyka** – kluczowe dla nowoczesnego systemu C4ISR (Command, Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance and Reconnaissance). ### Kluczowe sektory działalności #### 1. Projekty obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Polska, świadoma zagrożeń ze wschodu, znacząco zwiększa swoje możliwości w zakresie przeciwlotniczych i przeciwrakietowych systemów obrony. PGZ jest kluczowym integratorem i producentem systemów chroniących polskie niebo. Do najważniejszych programów należą: * **Przeciwlotniczy i Przeciwrakietowy System Średniego Zasięgu „Wisła”** – flagowy program zbrojeniowy RP, mający na celu zapewnienie bezpieczeństwa przed atakami balistycznymi i manewrującymi. * **Przeciwlotniczy System Bliskiego Zasięgu „Narew”** – następca systemu Piorun, zaawansowany zestaw przeciwlotniczy klasy średniej, wykorzystujący nowoczesne wyrzutnie i radary. * **Systemy bliskiego zasięgu:** W tym samobieżne zestawy rakietowo-artyleryjskie (np. projekt „Pilica+” – rozwinięcie systemu Poprad) oraz systemy antydronowe (SAN), niezbędne do obrony pól walki przed nowymi, małymi celami bezzałogowymi. * **Ośrodek przeciwlotniczy z użyciem artylerii lufowej:** System pp. artyleryjskich środków ogniowych „Noteć”. * **Przenośne systemy przeciwlotnicze:** Tradycyjne, ale ciągłe doskonalenie systemów takich jak pociski „Piorun” czy wcześniejszy „Grom”. #### 2. Projekty morskie (Stocznie i Broń Morska) Morska dymenta polskiej obrony przechodzi obecnie największą od dekad modernizację. PGZ, poprzez swoje spółki stoczniowe, jest głównym wykonawcą założeń rządowych dotyczących floty. * **Fregaty Miecznik:** Program budowy okrętów obrony wybrzeża (fregat), które stanowić będą rdzeń polskiej Marynarki Wojennej, wyposażone w zaawansowane systemy radarowe i uzbrojenie. * **Niszczyciele min projektu 258 „Kormoran II”:** Nowoczesne jednostki służące do poszukiwania i niszczenia nawigacyjnych oraz zapalnych min morskich. * **ORP „Ślązak”:** Prototypowy okręt patrolowy, którego doświadczenia zaowocowały w późniejszych projektach. * **Zintegrowana Broń Morska:** W tym m.in. nowatorskie w polskiej Marynarce Wojennej systemy armaty uniwersalnej AM-35. #### 3. Projekty lotnicze (Bezzałogowe Statki Powietrzne - BSP) Lotnictwo bezzałogowe to jeden z najszybciej rozwijających się sektorów wojskowych. PGZ, we współpracy i we własnym zakresie, opracowuje i produkuje drony o różnej klasie taktycznej. * **Systemy BSP klasy taktycznej (krótkiego zasięgu) „Orlik”** – zaawansowane platformy powietrzne, przeznaczone do rozpoznania, obserwacji i zadawania uderzeń w ramach wsparcia oddziałów lądowych. * **BSP klasy mini „Wizjer”** – lżejsze, przenośne statki powietrzne, optymalne dla pododdziałów, służące do szybkiej oceny sytuacji na polu walki. #### 4. Projekty C4iSR (Elektronika, Łączność i Cybertechnologie)\* Nowoczesne zwycięstwo na polu walki jest niemożliwe bez panowania nad informacją. Grupa posiada wysoce wyspecjalizowane zakłady zajmujące się technologiami informacyjnymi. * **Systemy zarządzania walką:** M.in. SZWSB „Rosomak BMS”, zintegrowany system dowodzenia i łączności dla wojsk zmechanizowanych. * **Radarostacja:** Takie jak radar wczesnego wykrywania P-18PL czy systemy radiolokacji pasywnej PET/PCL. * **Systemy IFF:** (Friend-or-Foe) – niezbędne do identyfikacji własnych jednostek w złożonym środowisku taktycznym i elektromagnetycznym. * **Trenażery i symulatory:** Pozwalające na tanią i bezpieczną naukę załogi obsługi zaawansowanego sprzętu. #### 5. Projekty pancerne i samochodowe To najbardziej rozbudowany dział PGZ. Koncern dostarcza Siłom Zbrojnym opancerzenie kół i gąsienic, rozwijając jednocześnie ciężki kaliber wsparcia. * **Czołgi:** Program uderzeniowy modernizacji Leopard 2A4 do standardu Leopard 2PL oraz remonty i modernizacje czołgów T-72. * **Wozy piechoty:** Kołowy Transporter Opancerzony „Rosomak” (i jego warianty specjalistyczne) oraz kluczowy, nowiutki Bojowy Pływający Wóz Piechoty BWP „Borsuk”, będący największym od dekad polskim programem zbrojeniowym w obszarze wojsk lądowych. * **Moduły Ogniowe:** Wojskowe systemy wsparcia ogniowego, takie jak Dywizjonowe (DOM) i Kompanijne (KOM) Moduły Ogniowe „Regina” oraz „M120 Rak”. * **Pojazdy specjalistyczne:** W tym ciężki kołowy pojazd ewakuacji „Hardun” oraz wozy ewakuacji medycznej. * **Transportery opancerzone:** Wersje rozwijane na bieżąco, takie jak np. „Heron” czy „Waran”. * **Armatohauby:** Znakomity krajowy sukces, jakim jest polska samobieżna armatohaubica 155 mm „Krab” – jeden z najskuteczniejszych systemów artyleryjskich na świecie. ## Struktura kapitalna i spółki zależne Sieć zależności Grupy jest niezwykle rozbudowana. Główne spółki zależne, podzielone według dominujących domen technologicznych, to: **Dominia lotnicza:** * Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 (córka) * Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 (córka) * Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne (córka) * Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Kalisz” (córka) **Dominia morska:** * PGZ Stocznia Wojenna sp. z o.o. (córka) * Stocznia Remontowa Nauta S.A. **Dominia lądowa:** * Huta Stalowa Wola (córka) * Stomil – Poznań S.A. (córka) * Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” S.A. (córka) * Rosomak S.A. (córka) * Wojskowe Zakłady Inżynieryjne S.A. (córka) * OBRUM oraz liczne wnuczki obejmujące Autosan, Jelcz czy Bumar-Mikulczyce (m.in. produkcja ciężarówek, opon i części zamiennych). **Dominia broni i amunicji:** * Mesko S.A., PCO S.A., Wojskowe Zakłady Uzbrojenia S.A. (córki) * Fabryka Broni „Łucznik”-Radom, Belma, Nitro-Chem, Dezamet, Maskpol, Zakłady Mechaniczne „Tarnów” (córki i wnuczki) – zajmujące się produkcją od amunicji, przez broń palną, po materiały wybuchowe i środki ochrony indywidualnej. **Dominia C4ISR (Elektronika i Łączność):** * PIT-Radwar S.A., Wojskowe Zakłady Elektroniczne S.A., Wojskowe Zakłady Łączności (córki i wnuczki) – kluczowe dla zaawansowanych systemów radarowych i radiofonii wojskowej. **Domena zarządzania nieruchomościami:** * Centrum Bankowo-Finansowe "Nowy Świat" S.A., Centrum Giełdowe S.A. ## Wybrane produkty i osiągnięcia Asortyment oferowany przez spółki tworzące PGZ jest wręcz imponujący, od ciężkiego uzbrojenia po zaawansowaną optoelektronikę. Do najważniejszych flagowych produktów należą: * Samobieżna armatohaubica 155 mm „Krab” * Mobilny trójwspółrzędny radar dalekiego zasięgu „Warta” * Kołowy transporter opancerzony „Rosomak” * Samobieżna wyrzutnia rakietowa WR-40 „Langusta” * Przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe „Piorun” * Modułowy System Broni Strzeleckiej kal. 5,56 mm „Grot” * Nowoczesne uzbrojenie osobiste, takie jak pistolet VIS 100, karabinki Beryl czy karabiny maszynowe UKM-2000 i WKM-B. * Zaawansowane systemy obserwacji (termowizyjne i noktowizyjne) dla załóg wojskowych. ## Zarząd, Rada Nadzorcza i przezroczystość Zarządzanie tak potężnym koncernem wymaga wysokiego stopnia profesjonalizmu. Aktualnie (stan na 2025 rok) funkcję Prezesa Zarządu pełni **Adam Leszkiewicz**. Zarząd uzupełniają wiceprezesi: Arkadiusz Bąk (pierwszy wiceprezes), Marcin Idzik, Piotr Zawieja oraz Jan Grabowski. Nadzór nad działalnością PGZ sprawuje silna Rada Nadzorcza, na czele której stoi Artur Kołosowski (przewodniczący), wspierany przez wiceprzewodniczącego Jakuba Turkowskiego oraz pełnomocników. Rada ta ma szczególne znaczenie w świetle faktu, że budowanie i funkcjonowanie Polskiej Grupy Zbrojeniowej, w tym jej spółki zależne, były w przeszłości przedmiotem rygorystycznego badania i szczegółowego raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK). Prace kontrolne te miały na celu zapewnienie przejrzystości działań, prawidłowości transakcji oraz skuteczności wykorzystywania środków publicznych, co stanowi o wizerunku rzetelności instytucji w oczach obywateli i partnerów międzynarodowych. ## Podsumowanie Polska Grupa Zbrojeniowa to fundament bezpieczeństwa narodowego RP w warunkach dynamicznie zmieniającego się środowiska strategicznego. Zjednoczenie wyspecjalizowanych zakładów pod jednym szyldem pozwoliło Polsce nie tylko na zoptymalizowanie kosztów, ale przede wszystkim na stworzenie potężnego eksportera zaawansowanego sprzętu wojskowego. Od czołgów, przez okręty, aż po drony i radary – PGZ dostarcza Siłom Zbrojnym narzędzia niezbędne do skutecznej obrony państwa, jednocześnie pozycjonując polski przemysł na mapie globalnego rynku zbrojeniowego.