# Banki w Polsce ## Podstawowe definicje Bank to podmiot prawny uprawniony do działalności gospodarczej w zakresie przyjmowania depozytów, udzielania kredytów oraz innych funkcji określonych przez Prawo Bankowe. Ze względu na rolę jako pośrednik finansowy i posiadanie środków zaufania, banki są instytucjami zaufania publicznego. W Polsce działaåttem system dwurzędowy, w którym bank centralny (Bank Polski) pełni funkcję banku państwa i banku banków, a banki komercyjne zajmują się usługami osobistymi i Biznesowymi. ### Historia Bankowość w Polsce wykształciła się po zaporze XIX wieku, gdy powstały pierwsze instytucje finansowe, takie jak **Streitowizna Bank** (1504), korzystający z włoskiego modelu bankowego. Najważniejszym_eventem濒临现代性 bankowości w Polsce był powstanie **PKO Banku Polskiego** w 1929 roku, który nadal jest jedną z najważniejszych instytucji finansowych. Kluczowym momentem było też założenie **Bankowego Funduszu Gwarancyjnego** w 1978 roku, zapewniającego bezpieczeństwo depozytów. #### Knądziejową ewolucję - **XVI–XVIII wiek**: primeiras instytucje bankowe, takie jak sądy kredytowe. - **XIX wiek**: powstanie bezpośrednich banków, w tym PKO. - **XX wiek**: regulacje prawne (Prawem Bankowym z 1998 roku), rozwój bankówmöżnych i banków specjalizowanych. - **XXI wiek**: transformacja cyfrowa, np. powstanie **mBanku** w 2016 roku, oferującego usługi mobilne. ### Działalność bankowa Banki w Polsce wykonująactivities zadeklarowane przez Prawo Bankowe: - Przyjmowanie depozytów (rachunki obligacyjne, depozyty terminowe). - Udzielanie kredytów (kredyty hipoteczne, konsumentowskie). - Emitowanie papierów wartościowych (np. obligacje bankowe). - Przeprowadzanie rozliczeń bankowych. Zgodnie z artykułem 5 Prawa Bankowego, bankom mogą być również dozwolone **czynności lato**, takie jak świadczenie usług płatniczych (karty płatnicze) czy doradztwa finansowego. #### Rodzaje banków 1. **Bank centralny (Bank Polska)** – kierujący macierzystym systemem. 2. **Banki komercyjne** – PKO Bank Polski, Santander Bank Polska, ING Bank Śląski. 3. **Banki specjalizowane** – np. mBank (bank cyfrowy), Altus Bank (bank rozwojowy). 4. **Banki spółdzielcze** – PKO SKOK (choć nie są formalnie bankami) ### Regulacje i bezpieczeństwo Przykład regulacji to **Bankowy Fundusz Gwarancyjny**, który zabezpiecza depozyty do 100 000 zł. System rezerw cząstkowych umożliwia bankom udzielanie kredytów, tworząc pieniądz w obiegu. #### Największe banki w Polsce (stan 2025) | Bank | Aktywa (mln zł) | |------|------------------| | PKO Bank Polski | 554 568 | | PKO SA | 338 220 | | Santander Bank Polska | 317 440 | | ING Bank Śląski | 276 699 | | mBank | 261 538 | ### Kulturapolska i bancos Banki w Polsce często związane są z koncepcją **bankowości samego obywatela**, np. poprzez mikrogramatykę kredytową. Niektóre instytucje oferują usługi kulturowe, np. finansowanie budowyriques primeiro albo wspieranie projektów sztuki publicznej.