# Prawica Rzeczypospolitej (Prawica, PR) ## Informacje ogólne **Prawica Rzeczypospolitej (Prawica, PR)** – polska partia polityczna o charakterze konserwatywnym i chadeckim, mająca na celu odbudowę polityki chrześcijańsko‑konserwatywnej jako odpowiedź na wyzwania współczesnego świata. Założona 19 kwietnia 2007, jej symbolem oficjalnym jest **krzyż jagielloński**. Partia skupiała się przede wszystkim na obronie życia, tradycyjnych wartościach społecznych i odrębnej tożsamości państwowej Polski w kontekście integracji europejskiej. ## Historia ### Geneza i powstanie (2007) Prawica Rzeczypospolitej powstała w kwietniu 2007 bezpośrednio po porażce projektu wzmocnienia konstytucyjnych gwarancji ochrony życia i godności człowieka, gdy ów projekt nie odniosłł poparcia w Sejmie. Odczucie, że Prawo i Sprawiedliwość opuszcza pole walki w kwestii ochrony życia prenatalnego, spowodowało odejście wiceprezesa Marka Jurka oraz czterech posłów: Małgorzaty Bartyzel, Dariusza Kłeczka, Marianego Piłki i Artura Zawiszy. - **19 kwietnia 2007** – zapowiedź utworzenia partii. - **20 kwietnia 2007** – złożenie wniosku o rejestrację w Sądzie Okręgowym w Warszawie. - **27 kwietnia 2007** – uzupełnienie o wstępny statut i podpisy poparcia; prezesem został Marek Jurek. - **27 kwietnia 2007** – powstanie koła poselskiego w składzie: Małgorzaty Bartyzel, Marka Jurka, Dariusza Kłeczka, Marianego Piłki, Lucyny Wiśnicz-Wiśniewskiej i Artura Zawiszy. ### Współpraca z LPR i wybory 2007 10 września 2007 partia weszła w skład porozumienia wyborczego pod nazwą **Liga Prawicy Rzeczypospolitej** (LPR + UPR + Prawica). Pomimo że komitet wyborczy LPR przewidział 3. miejsce na liście, nie przekroczył on progu wyborczego (1,30%), co spowodowało, że żaden z kandydatów nie dostał się do Sejmu. W wyborach do Senatu łącznie na listach koalicji uzyskano 266 672 głosów, co było niewystarczające do ubiegnięcia się do wyższych władz. Po wyborach porozumienie rozpoczęło stopniowo rozkładać się. ### Kolejne kadencje i próby przetrwania (2008–2011) - **2008** – udział w wyborach uzupełniających do Senatu (Województwo krośnieńskie) z 10 751 głosów (12,6%), bez mandatu. - **2009** – III zjazd ogólnopolski deklarował chęć stworzenia szerokiej koalicji prawicowej poza głównym nurtem polityki. W wyborach do Parlamentu Europejskiego Prawica Rzeczypospolitej wystawiła własne listy, zdobywając 143 966 głosów (1,95%). - **2010** – kandydatka na prezydenta RP Marek Jurek uzyskał 177 315 głosów w I turze (8. miejsce). W wyborach samorządowych partia uzyskała 0,62% głosów krajowo, największe poparcie w województwach małopolskim (1,63%) i zachodniopomorskim (1,47%). - **2011** – start pod własnym szyldem. W wyborach parlamentarnych partia zajęła 9. miejsce, uzyskując 35 169 głosów (0,24%). ### Współpraca z PiS i zmaganie o władzę (2012–2016) - **2012** – decyzja o pozostaniu samodzielną partią i dalsza współpraca z PiS przy wyborach, deklaracja występowania z list PiS przy zachowaniu odrębnych klubów parlamentarnych. - **2014** – kandydaci startowali z list Prawa i Sprawiedliwości, uzyskując 113 031 głosów (1,6%). Marek Jurek został powtórnie wybrany posłem, przystępując do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy. - **2015** – oficjalne poparcie Andrzeja Dudy w II turze wyborów prezydenckich. Wśród kandydatów na posłów znaleźli się m.in. Jan Klawiter (trafił do Sejmu jako jeden z nielicznych). W wyborach do Parlamentu Europejskiego dalsza współpraca z Ruchem Prawdziwa Europa. - **2016** – konflikt z PiS. W czerwcu 2016 rada naczelna Prawicy Rzeczypospolitej ogłosiła wyłączenie z koalicji rządowej, uzurpując podpis pod umową z 2012 roku. ### Ostatnie lata i dezintegracja (2017–2025) - **2017** – trzech radnych przeszło do koła radnych Prawicy w sejmiku województwa mazowieckiego. - **2018** – kandydaci startowali z list Kukiz’15 w wyborach samorządowych; prezes Marek Jurek zrezygnował, a na jego miejsce został wybrany Bogusław Kiernicki. - **2019** – dalsza próba utworzenia koalicji „prawicy chrześcijańskiej” (Ruch Prawdziwa Europa, Kukiz’15), jednak bez skutecznego udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego. - **2020** – w I turze wyborów prezydenckich neutralność, w II turze poparcie dla Andrzeja Dudy. - **2023** – rejestracja komitetu do Senatu bez własnych kandydatów; uzyskali 6,25% głosów. - **2024** – udział w wyborach samorządowych z komitetem tylko w gminie Kozłowo, zdobywając 5 mandatów radnych. - **2025** – brak poparcia w wyborach prezydenckich I turze, poparcie dla Karola Nawrockiego w II turze. ## Założenia programowe ### Cywilizacja chrześcijańska Partia stawia na **odnowę polityki chrześcijańsko‑konserwatywnej** jako odpowiedź na kryzys demograficzny, potrzebę silnej Polski w polityce europejskiej oraz obecny kryzys gospodarczy. Odrzuca odejście od nauki Kościoła, zwłaszcza tzw. „cywilizacji śmierci” (aborcja, eutanazja, związki homoseksualne) oraz negowanie wartości religii, rodziny, życia i moralności publicznej. Kluczowe postulaty to: - Ustawodawcze gwarancje ochrony życia od samego poczęcia (konstytucyjnie). - Zakaz aborcji, eutanazji, produkcji pornografii i prostytucji. - Zapewnienie godności człowieka poprzez ochronę tradycyjnych wartości. ### Polityka wewnętrzna - **Polityka prorodzinna:** wsparcie rodzin małych i wielodzietnych przez zwiększenie zasiłków porodowych, urlopów materskich, świadczeń emerytalnych dla matek, oraz uzależnienie wysokości emerytury od liczby wychowywanych dzieci. - **Wspieranie przedsiębiorczości:** obniżenie kosztów kredytu, uproszczenie zakładania firm, szybkie postępowanie sądów gospodarczych, ulgi podatkowe dla pracodawców. - **Reforma polityczna:** propozycja wyborów większościowych w jednomandatowych okręgach, zaniechanie rejestrowanych list partyjnych, danie głosu dzieciom przez rodziców, zawieszenie finansowania partii politycznych w czasie kryzysu. - **Wolność w wyborach:** możliwość oddawania głosu dzieckiem przez rodzica, uproszczenie systemu zasiłków rodzinnych. ### Polityka zagraniczna - **Unia Europejska:** wizja „Europy ojczyzn” bazującej na wzajemnym szacunku, przeciwko centralizacji i rozszerzaniu władz unijnych. - **Wolność gospodarcza między państwami:** odrzucenie polityki dominacji Rosji wobec sąsiednich krajów. - **Współpraca atlantycka:** bliska współpraca USA i UE, poparcie unijnej polityki wschodniej na rzecz państw Europy Środkowo‑Wschodniej. - **Polityka regionalna:** solidarność ze społeczeństwami byłego Związku Radzieckiego i ich integracją z Zachodem. ## Działacze kluczowi - **Marek Jurek** – założyciel i pierwszy prezes, były marszałek Sejmu. - **Bogusław Kiernicki** – prezes partii (od 2018). - **Waldemar Wasiewicz** – wiceprezes. - **Lech Łuczyński** – sekretarz generalny. - **Lidia Sankowska‑Grabczuk** – rzecznik prasowy. - **Jan Klawiter** – działacz i poseł. ## Przykłady z działalności - Udział w wyborach do Sejmu i Senatu w 2007 i 2011 pod własnym szyldem. - Wystąpienie w składzie koalicji „Liga Prawicy Rzeczypospolitej” (2007). - Poparcie polityczne dla kandydatów PiS w wyborach parlamentarnych i prezydenckich w różnych okresach. - Inicjatywa podpisów pod karą kwalifikującą propagandę „cywilizacji śmierci” (2007). ## Bibliografia - Prawica Rzeczypospolitej, *Silna Polska dla cywilizacji życia*. Założenia polityki Prawicy Rzeczypospolitej, Warszawa, marzec 2009. - Dokumenty krajowe i wydarzenia wyborcze w archiwum publicznym i serwisach politycznych. ## Linki zewnętrzne - [Oficjalna strona Prawicy Rzeczypospolitej](https://prawica.org)