# Priemjer Liga ## Opis Priemjer Liga (ros. **Премьер-Лига**) stanowi najwyższy szczebieg rozgrywek piłkarskich w Rosji, funkcjonujący jako centralna liga klubowa na poziomie I ligi. Zarządzana jest przez Rosyjski Profesjonalny Związek Piłki Nożnej (RPL), a wcześniej przez Rosyjski Związek Piłki Nożnej (RFS). W systemie ligowym bierze udział 16 najlepszych drużyn krajowych, a zwycięzca otrzymuje tytuł **Mistrza Rosji**. Natomiast zespoły zajmujące ostatnie miejsca tracą status i są relegowane do Pierwszej dywizji (II ligi rosyjskiej). Rozgrywki mają charakter cykliczny i odbywają się corocznie. ## Historia i geneza Po rozpadzie Związku Radzieckiego, rozpoczęto nową erę w rosyjskim futbolu. Już w sezonie 1991 w radzieckiej Wyższej Lidze grali 6 klubów z Rosyjskiej FSRR, m.in. CSKA Moskwa, Spartak Moskwa, Torpedo Moskwa, Dinamo Moskwa, Spartak (Ałanija) Władykaukaz oraz Lokomotiw Moskwa. Wraz z likwidacją powyższej ligi, 20 zespołów (6 z Wyższej Ligi oraz 14 niższych) utworzyło Rosyjską Top Dywizję, która wkrótce została podzielona na dwie grupy. W 1993 roku liczba drużyn została zmniejszona do 18, a w 1994 do 16 – liczba, która stała się standardem (z wyjątkem sezonów 1996 i 1997, kiedy liczba zespołów wynosiła 18). Od samego początku istnienia dominującą siłą był stołeczny klub **Spartak Moskwa**, który zdobył 9 z 10 pierwszych tytułów mistrzowskich. Jedyne wyjątek stanowił rok 1995, kiedy to **Spartak-Ałanija Władykaukaz** przełamał monopol Moskwy. W latach 90. władzę potwierdzono pod rządami Spartaka, choć drużyny ze stolicy, takie jak Dinamo, CSKA, Torpedo i Lokomotiw, regularnie rywalizowały o czołowe miejsca. Współczasy zaczął się zmieniać po 2000 roku, kiedy to władzę przejął **Zenit Petersburg**, a następnie – dzięki wsparciu rosyjskiego koncerntu gazowego **Gazprom** – stał się najbogatszym klubem kraju i zdobył swój pierwszy tytuł mistrzowski w 2007 roku. W tym samym okresie znacząco zmienił się układ sił w lidze. Utraciły władzę kluby z Moskwy, a ich rolę przejął zespół z Petersburga. Spadła klasa również drużyny z takich klubów jak **Rotor Wołgograd** czy **Spartak Ałanija** (który wrócił do nazwy Spartak Moskwa), a do czołówki przyłączył się **Kazan Rubin**. Obecnie szereg klubów walczących o mistrzostwo liczących na dużych budżetach znacznie się poszerzył. ## System rozgrywek Obecny system, obowiązuje od sezonu 1993 i zakłada **brak podziału na grupy**. W porównaniu do lat 90., gdy rozgrywany był system wiosna-jesień (1 rok = 1 sezon), obecnie liga funkcjonuje w modelu **jesień-wiosna** (np. 2011/2012). Sezon 2010 był ostatnim rozgrywanym w starym systemie, a przejście nastąpiło bez okresu przejściowego. Liga składa się z **30 kolejek**, w których każda drużyna spotyka się z każdą z reszty dwukrotnie – po raz jako gospodarz, a po raz jako gość. Punktacja jest klasyczna: **3 punkty** za zwycięstwo (2 punkty do sezonu 1994), **1 punkt** za remis i **0 punktów** za porażkę. Na szczycie tabeli nachyla się trofeum **Mistrza Rosji**, natomiast **relegacja** dotyka drużyn z dwóch ostatnich miejsc, które przenoszą się do Pierwszej dywizji. Trzecie i czwarte miejsce z końcówki rozgrywek spotykają się w barażach z odpowiednikami z niższej ligi o utrzymanie w lidze. W przypadku zidentyfikowania remisu w klasyfikacji stosuje się szereg kryteri: wyniki meczów bezpośrednich, różnica bramek, bilans bramkowy, liczba strzelonych bramek i ostatecznie losowanie. ## Priemjer Liga w sezonie 2025/26 Nowy sezon rozpoczął się pod znakiem dynamicznej walki o czołówę. Wśród kluczowych zmian值得关注的是俱乐部财政状况和欧洲赛事禁令的影响。由于俄罗斯俱乐部被暂停参加欧洲比赛，国内联赛的竞争格局更加侧重于本土争夺冠军头衔。联赛的电视转播权收入相对较低，大约为每年2500万欧元，这使得俱乐部更加注重商业开发和青训体系。 ## Statystyka mistrzostw Mistrzostwo rosyjskiej piłki nożnej zdobyło **7 różnych drużyn**. Stan po zakończeniu sezonu 2024/2025 przedstawia aktualny ranking sił: | Miejsce | Drużyna | Liczba tytułów | |---------|--------------------------|----------------| | 1 | Spartak Moskwa | 12+ | | 2 | Zenit Petersburg | 6 | | 3 | CSKA Moskwa | 3 | | 4 | Lokomotiw Moskwa | 2 | | 5 | Dinamo Moskwa | 3 | | 6 | Torpedo Moskwa | 3 | | 7 | Rubin Kazan | 1 | *Uwaga: liczba tytułów może sięgać beyond podanych, w zależności od aktualizacji.* ## Sponsor tytularny Brak znanych sponsorów tytularnych w momencie rédaction. ## Transmisje TV i wpływy Mecze rosyjskiej ekstraklasy są transmitowane w **niekodowanej rosyjskiej telewizji publicznej** na żądanie Władimira Putina. Powoduje to ograniczenie dochodów z praw do rozgrywki, które wynoszą około **25 milionów euro rocznie**. Mecze regularnie są emitowane przez kanały **MatchTV** oraz **Nasz Futboł**. ## Bibliografia - [Oficjalna strona RFPL](https://www.rfpl.org/) (język angielski • rosyjski) - [Premier League](https://www.soccerway.com/competitions/russian-premier-league/) – baza Soccerway - [Oficjalna strona RFS](https://www.rfs.ru/) (język angielski • rosyjski) - [Archiwum wyników i tabel](https://www.rsssf.org/m/rusprem.html) (RSSSF)