# Rzecznik Praw Dziecka (RPD) ## Wstóp Rzecznik Praw Dziecka (RPD) to polski jednoosobowy organ państwowy, utworzony w 1987 roku, odpowiedzialny za ochronę praw dziecka. Jego funkcje obejmują monitorowanie zgodności z prawem dziecka, roszczenie spraw i doradzanie w sprawach dotyczących dzieci. Pierwszym rzecznikiem była Ewa Łętowska, a obecnie pełni funkcje Marcin Wiącek. RPD działa na podstawie Konstytucji RP i ustawy z 1987 roku. W 2021 roku Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie dotyczące niezgodności art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich z Konstytucją RP. ## Historia RPD powstał w 1987 roku, a pierwszy rzecznik, Ewa Łętowska, powołana przez Sejm 19 listopada 1987. Organ utworzono na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Pierwsza kadencja trwała 4 lata, a od 1991 roku została zmieniona na 5 lat. W 2021 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 1264) jest niezgodny z art. 209 ust. 1 Konstytucji RP, co wpądywa na funkcjonowanie RPD. ## Struktura RPD jest organizacją jednoosobową, ale posiada pełnomocników terenowych, odpowiedzialnych za obszary województw. Pełnomocnicy te są: Beata Tarnawska-Domalewska (Gdańsk), Aleksandra Wentkowska (Katowice) i Katarzyna Sobańska-Laskowska (Wrocław). Organem pomocniczym pełnomocnika terenowego jest podległy mu Zespół Terenowy. ## Funkcje RPD zajmuje się: - Monitorowaniem zgodności z prawem dziecka, - Rozsączeniem spraw dotyczących dzieci, - Doradzaniem w sprawach dziecka, - Wydawaniem wytycznych i opinii. ## Nagrody Rzecznik Praw Dziecka przyznaje doroczną Nagrodę Rzecznika Pracy im. Pawła Włodkowica od 2006 roku. Laureaci nagrody to osoby, które wyrażono się w obronie podstawowych praw dziecka. W 2024 roku nagrodą wyrózniła Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami. ## Zobacz teź - Europejski Rzecznik Praw Dziecka, - Rzecznik dyscypliny finansów publicznych, - Rzecznik Praw Pacjenta, - Odznaka honorowa "Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka". ## Finansowanie Wydatki i dochody RPD realizowane są w części 08 budżetu państwa. ## Linki - [Serwis internetowy RPD](https://rpd.gov.pl), - [Tekst jednolity ustawy o RPD](https://isap.sejm.gov.pl). ## Uwagi W 2021 roku Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie dotyczące niezgodności art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich z Konstytucją RP, co wpądywa na funkcjonowanie RPD. ## Przypisy - Konstytucja RP, - Ustawa z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich. ## Metadata - Population: null - Founding_date: 1987 - Region_name: Polska - Birth_date: null - Career_highlights: [ "1987 - Powołanie RPD", "2021 - Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego" ], - Unique_style: "Ombudsman dla dziecka, monitorowanie zgodności z prawem dziecka", - Interesting_facts: [ "RPD jest jedynym w Polsce organem ochrony praw dziecka", "Pierwszy rzecznik była Ewa Łętowska" ], - Quotes: [ { "text": "Dziecko to nie jest przedmiot, ale osoba z prawami.", "author": "Ewa Łętowska" } ], - Primary_color: "#2E86AB", - Logo_url: "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Rzecznik_Praw_Dziecka_logo.svg/1200px-Rzecznik_Praw_Dziecka_logo.svg.png", - Additional_images: [ "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Rzecznik_Praw_Dziecka_2023.jpg/800px-Rzecznik_Praw_Dziecka_2023.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Rzecznik_Praw_Dziecka_2021.jpg/800px-Rzecznik_Praw_Dziecka_2021.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Rzecznik_Praw_Dziecka_2019.jpg/800px-Rzecznik_Praw_Dziecka_2019.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Rzecznik_Praw_Dziecka_2017.jpg/800px-Rzecznik_Praw_Dziecka_2017.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Rzecznik_Praw_Dziecka_2015.jpg/800px-Rzecznik_Praw_Dziecka_2015.jpg" ] }