Schroniska turystyczne w Polsce – schroniska turystyczne prowadzone na terenie Polski na podstawie Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Zaszeregowania obiektu hotelarskiego w Polsce jako schroniska dokonuje oraz ich ewidencję prowadzi marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu. Schroniska nie są kategoryzowane – ich standard nie jest oznaczany gwiazdkami. Nazwa „schronisko” podlega ochronie prawnej i może być stosowana wyłącznie w odniesieniu do obiektów w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych. Mimo to wiele obiektów w górach, które wyglądają jak bufety, bary i restauracje, ale nie mają żadnych funkcji noclegowych, są wyjątkowo powszechnie nazywane schroniskami. Przemawiają za tym dawne klasyfikacje i różne zwyczaje, zaliczające do schronisk nawet najbardziej prymitywne zadaszenia nad miejscami do rozpalania ognia, po których usunięciu zbudowano te jadłodajnie. Schronisko turystyczne to także rodzaj miejscowości w Polsce. == Wyposażenie i zakres świadczonych usług == Szczegółowe wymagania co do wyposażenia oraz zakresu świadczonych usług przez schroniska w Polsce określa załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. Schroniska muszą być zlokalizowane w budynkach, zapewniających utrzymanie w pomieszczeniach noclegowych i świetlicy temperatury 18 °C, z bieżącą zimną i ciepłą wodą, przy czym ciepła woda musi być dostępna minimum dwie godziny rano i dwie godziny wieczorem, o ustalonej porze. Recepcja obiektu musi być wyposażona w telefon dostępny dla gości oraz świadczyć usługę przechowywania pieniędzy, przedmiotów wartościowych, bagażu i sprzętu turystycznego, a także informacji turystycznej (wyeksponowana musi być m.in. tablica zawierająca zwięzły opis szlaków prowadzących do sąsiednich schronisk oraz miejscowości, zasadniczo w formie mapy lub schematu, informacja o rozkładzie jazdy komunikacji publicznej z najbliższej miejscowości, informacja o grożących niebezpieczeństwach i zasadach wzywania pomocy). Wśród innych usług wymienia się sprzedaż podstawowych drobnych artykułów higienicznych i kosmetycznych, słodyczy, pamiątek, możliwość suszenia odzieży we wskazanym miejscu oraz wyodrębnienie stanowiska umożliwiającego dokonanie drobnych napraw sprzętu turystycznego, czyszczenie odzieży i sprzętu. W części mieszkalnej minimalna powierzchnia pokoju (bez wyodrębnionej łazienki, WC i przedpokoju) wynosi: 1-osobowego – 5 m², 2-osobowego – 7 m², 3-osobowego – 9 m², 4-osobowego – 12 m², większego niż 4-osobowy (powierzchnia 4-osobowego plus 2,5 m² dodatkowo na każdą następną osobę). Dopuszcza się łóżka piętrowe przy wysokości pokoju min. 2,5 m. Powierzchnia pokoju może być wówczas mniejsza o 20%. Liczba miejsc noclegowych na jedno urządzenie higieniczno-sanitarne ogólne wynosi (z wyjątkiem miejsc w pokojach mających te urządzenia; w obiektach nowych wskaźniki urządzeń higieniczno-sanitarnych powinny być zgodne z warunkami technicznymi dla obiektów zamieszkania zbiorowego): umywalka z lustrem i półką – 20, WC – 20, natrysk – 35, wieszaki na ręczniki i bieliznę osobistą. W pokojach powinny znajdować się następujące meble: łóżko (dopuszcza się stelaż wyposażony w materac ze zdejmowanym pokrowcem nadającym się do prania), stół, krzesło lub taboret – 1 na osobę (dopuszcza się ławy), stolik lub półka (przy każdym łóżku), szafa ubraniowa lub wnęka (w pokojach większych niż 2-osobowe po 1 segmencie na ubrania i bieliznę o powierzchni co najmniej 0,25 m² na osobę), kosz na śmieci niepalny oraz wieszaki na okrycia wierzchnie. Schroniska muszą mieć jadłodajnię oferująca posiłki typu barowego oraz stanowisko do przyrządzania i spożywania posiłków oraz do zmywania naczyń. == Inne obiekty o zbliżonych funkcjach do schroniska turystycznego == Biorąc pod uwagę pełnione funkcje, dostępność komunikacyjną, przeznaczenie i lokalizację, można wyróżnić: schrony turystyczne – zapewniające możliwość noclegu w prymitywnych warunkach i miejsce do przygotowania posiłku we własnym zakresie; spotykane na terenach odludnych (przykładowo: tereny subpolarne, górskie), umożliwiające schronienie w razie potrzeby lub biwak osobom uprawiającym zaawansowaną turystykę czy wspinaczkę górską itp., „bacówki” – schronienie często na rozległych polanach w terenie górskim, w opustoszałych, niszczejących bądź umyślnie dewastowanych obiektach pasterskich, „chatki studenckie” – obiekty przeznaczone przede wszystkim dla studentów, czynne z reguły podczas wakacji i weekendów, bacówki PTTK – rodzaj niewielkiego schroniska, zwanego schroniskiem turystyki kwalifikowanej, schroniska młodzieżowe – czynne zazwyczaj sezonowo (lipiec–sierpień), zlokalizowane najczęściej w obiektach szkolnych, prowadzone lub afiliowane przy Polskim Towarzystwie Schronisk Młodzieżowych, schroniska-hotele – obiekty dysponujące dużą liczbą miejsc noclegowych, zazwyczaj łatwiej dostępne komunikacyjne (drogi kołowe, koleje linowe), o charakterze i standardzie zbliżonym do hotelowego, często miejsce turystyki pobytowej. Niektóre obiekty PTTK mające charakter schroniska turystycznego prowadzą działalność pod inna nazwą np. dom turysty. W takim przypadku nie obowiązuje w nich Regulamin schroniska PTTK. == Schroniska górskie i inne obiekty turystyczne == W podziale na grupy górskie, ze wschodu na zachód według podziału Jerzego Kondrackiego; z uwzględnieniem obiektów, które w swej historii używały nazwy schronisko, a którym w oparciu o obowiązujące przepisy nazwa ta nie przysługuje: === Karpaty === === Sudety === == Schroniska poza obszarami górskimi == Według stanu na 1 sierpnia 2014 tylko jeden obiekt poza obszarami górskimi może używać nazwy „schronisko”. == Schronisko turystyczne jako rodzaj miejscowości == Schronisko turystyczne może stanowić rodzaj miejscowości. Według klasyfikacji SIMC schronisko turystyczne jest jednym z 12 określeń rodzajowych (obok częściej używanych: wsi, osady czy przysiółka). W systemie tym każdej miejscowości przypisany został rodzaj, jako tradycyjne określenie charakteru miejscowości ukształtowanej w procesie rozwoju osadnictwa a nazewnictwo reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, Dz. U. z 2019 r. poz. 1443). Według stanu na dzień 1 stycznia 2025 r. istnieją 22 schroniska turystyczne jako miejscowości podstawowe: Województwo dolnośląskie: Odrodzenie (powiat karkonoski, gmina Podgórzyn) Szwajcarka (powiat karkonoski, gmina Mysłakowice) Województwo lubuskie: Grabówek (powiat żarski, gmina Tuplice) Województwo małopolskie: Dolina Chochołowska (powiat tatrzański, gmina Kościelisko) Dolina Pięciu Stawów (powiat tatrzański, gmina Bukowina Tatrzańska) Hala Pisana (powiat tatrzański, gmina Kościelisko) Krupowa Hala (powiat suski, gmina Bystra-Sidzina) Łabowiec (powiat nowosądecki, gmina Łabowa) Markowe Szczawiny (powiat suski, gmina Zawoja) Morskie Oko (powiat tatrzański, gmina Bukowina Tatrzańska) Ornak (powiat tatrzański, gmina Kościelisko) Polana-Głodówka (powiat tatrzański, gmina Bukowina Tatrzańska) Roztoka (powiat tatrzański, gmina Bukowina Tatrzańska) Turbacz (powiat nowotarski, gmina Nowy Targ) Włosienica (powiat tatrzański, gmina Bukowina Tatrzańska) Województwo podlaskie: Słupie (powiat suwalski, gmina Suwałki) Województwo śląskie: Chrobacza Łąka (powiat żywiecki, gmina Czernichów) Kamieńska Płyta (powiat bielski, gmina Wilkowice) Klimczok (powiat bielski, gmina Wilkowice) Magurka (powiat bielski, gmina Wilkowice) Pilsko (powiat żywiecki, gmina Jeleśnia) Szyndzielnia (powiat bielski, gmina Wilkowice) == Zobacz też == studenckie bazy namiotowe aktualizowana baza schronisk górskich w Polsce == Uwagi == == Przypisy == == Bibliografia == Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 238) Załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (Dz. U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169) Centralna Ewidencja i Wykazy w Turystyce. Centralny Wykaz Obiektów Hotelarskich (CWOH). Ministerstwo Sportu i Turystyki. [dostęp 2014-08-01]. (pol.). Obiekty hotelarskie skategoryzowane – schroniska. BIP Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. [dostęp 2014-08-01]. (pol.).