Spider-Man (z ang. „człowiek pająk”), pełne imię i nazwisko: Peter Benjamin Parker – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy (vol. 1) #15 z sierpnia 1962. Inspirowany był m.in. występującą w pulp magazine’ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat pięćdziesiątych, a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawiła się jednorazowo w komiksie Whiz Comics (vol. 1) #89 o przygodach Kapitana Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics). Spider-Man (pisownia z dywizem jest preferowana przez Stana Lee, jako odróżniającą od Supermana z wydawnictwa DC Comics) to, według jego twórców, bohater, z którym czytelnik może się utożsamiać. Mimo posiadania fantastycznych mocy Peter Parker musi się zmagać z codziennością: opiekuje się samotną ciotką, ma nieprzyjemnego szefa, choruje, nie dosypia. Jego postać różniła się znacznie od dotychczasowych komiksowych superbohaterów, albowiem z początku jego alter ego – Peter Parker był w wieku nastoletnim, co tradycyjnie było zarezerwowane dla pomagierów superbohaterów, takich jak Robin (pomocnik Batmana), czy też Bucky (pomocnik Kapitana Ameryki). Walka z przestępczością na ulicach Nowego Jorku nie jest dla niego odpowiedzią na wezwanie czy dumnym przywilejem, ale codziennym obowiązkiem, którego się podjął. Po walkach długo leczy rany i połamane żebra. Jednocześnie musi znosić podejrzenia, że wcale nie jest superbohaterem, a superzłoczyńcą. Tożsamość Spider-Mana przez lata pozostawała tajemnicą dla mieszkańców Uniwersum Marvela, jednak po wydarzeniach w miniserii Wojna Domowa, Spider-Man ujawnił swoją tożsamość w związku z Ustawą Rejestracji. Sekretna tożsamość została mu jednak przywrócona przez Mephisto, w kontrowersyjnej historii One More Day. Ostatecznie poniósł śmierć w historii Ostatnie Życzenie (wydawanej od listopada do grudnia 2012 w ramach historii Amazing Spider-Man (vol. 1) #698-700). Powrót Petera Parkera/Spider-Mana zapowiedziano na kwiecień 2014 wraz z numerem Amazing Spider-Man (vol. 3) #1. Marvel wprowadził również nowego Spider-Mana o nazwisku Miles Morales w serii Ultimate Spider-Man. Od swojego debiutu w 1962 roku Spider-Man pojawiał się między innymi w seriach: The Amazing Spider-Man, Marvel Team-Up, The Spectacular Spider-Man, Web of Spider-Man, Peter Parker: Spider-Man, Ultimate Spider-Man i The Superior Spider-Man. Podobnie jak postacie Batmana i Supermana, także postać Spider-Mana stała się ikoną kultury popularnej, rozpoznawaną na całym świecie (przez jakiś czas był elementem logo Marvel Comics). Przygody Spider-Mana opisywane były także w serialach animowanych lub telewizyjnych i pełnometrażowych filmach kinowych. W emitowanym w latach 1977–1979 serialu telewizyjnym The Amazing Spider-Man w rolę tytułową wcielił się aktor Nicholas Hammond. W wyprodukowanym przez japońskie studio Toei Company serialu Spider-Man (jap. スパイダーマン Supaidāman), w role Takuya Yamashiro/Spider-Mana wcielił się japoński aktor Shinji Todō. W wyreżyserowanej przez Sama Raimiego trylogii z lat 2002–2007, zapoczątkowanej filmem Spider-Man tytułową rolę zagrał Tobey Maguire. W 2012 powstał reboot serii, w ramach którego zostały stworzone filmy: Niesamowity Spider-Man i Niesamowity Spider-Man 2 (oba w reżyserii Marka Webba), w rolę Petera Parkera/Spider-Mana wcielił się aktor Andrew Garfield. W 2015 ogłoszono włączenie postaci Spider-Mana do filmowej franczyzy Filmowego Uniwersum Marvela, a jego odtwórcą został Tom Holland, który zadebiutował w filmie Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów. W zestawieniu 50 najlepszych postaci komiksowych magazynu filmowego Empire Spider-Man zajął piąte miejsce, a w zestawieniu 100 największych komiksowych bohaterów serwisu internetowego IGN zajął miejsce trzecie. == Historia == W komiksie Amazing Fantasy (vol. 1) #15 pierwszy raz ukazano genezę superbohatera. Peter Parker był sierotą, którym opiekowało się kochające stryjostwo May i Bena Parkerów. Nieśmiałość Petera i jego zainteresowanie nauką uczyniły z niego samotnika. Podczas pokazu naukowego, na którym przebywał Peter, przypadkowy pająk został poddany ogromnej dawce promieniowania. Następnie ukąsił Petera w rękę i zginął. Po jakimś czasie chłopak odkrył, że w wyniku tego zdarzenia nabył pajęcze zdolności m.in. chodzenie po ścianach, nadludzką siłę i zręczność, zmysł przewidywania zagrożenia. Własnoręcznie uszył kostium zawierający motywy pająka, a także skonstruował urządzenie do wystrzeliwania sztucznej pajęczyny (web-shooters). Początkowo używał swoich nowo nabytych zdolności dla zarabiania pieniędzy, walcząc w zawodach wrestlingu, lub udzielając wywiadów dla telewizji w przebraniu pod pseudonimem „The Amazing Spider-Man” (ang. niesamowity człowiek pająk). Zmęczony po jednym ze spotkań z prasą, chciał wrócić do domu. Kiedy udawał się do windy, pozwolił uciec rabusiowi, tłumacząc ścigającemu go strażnikowi, że to nie jego sprawa. Kilka dni później, gdy wrócił do domu, odkrył, że ten sam przestępca zamordował jego wujka Bena podczas próby napadu rabunkowego. Rozwścieczony zaczął ścigać mordercę swojego wujka, aż w końcu go dopadł. Wtedy zrozumiał, że wielka moc niesie ze sobą wielką odpowiedzialność i przysiągł sobie od tej pory walczyć w obronie sprawiedliwości. == Wyposażenie == Na obu przegubach Spider-Man nosi urządzenia zwane sieciowodami. Służą one do wystrzeliwania sieci (sieciosplotu). Mogą tworzyć trzy rodzaje sieci: pojedynczą nić, grubsze mocne włókno oraz skomplikowaną sieć. Powstaje ona z szybko schnącej (ok. 1/10 s) cieczy, która jest przechowywana w pojemnikach pod ciśnieniem. Właściwości sieci: mocna, elastyczna oraz kleista, po upływie około jednej godziny wysycha i zmienia się w proszek. Strzał następuje poprzez naciśnięcie przycisku znajdującego się w śródręczu, środkowym i serdecznym palcem i jednoczesnym wygięciu dłoni. Zasięg strzału wynosi ok. 70 m. Spider-Man posiada także pas na zapasowe pojemniki z siecią oraz na aparat fotograficzny, którym robi zdjęcia do gazety Daily Bugle, a także „pajęcze pluskwy” – nadajniki wyczuwane przez jego pajęczy zmysł. Całe wyposażenie zaprojektował sam Peter Parker, wykorzystując do tego szkolne laboratorium. Po crossoverze „Avengers: Upadek Avengers” ciało Spider-Mana samo zaczęło produkować sieć, podobnie, jak ma to miejsce w filmach z jego udziałem (trylogia Sama Raimiego). Ta moc została jednak mu odebrana w wyniku wydarzeń z komiksowej historii „One More Day”. W The Amazing Spider-Man (vol. 1) #529 Spider-Man otrzymuje od Iron Mana specjalny uniform wykonany z żaroodpornych mikrowłókien z Kevlaru, posiadający specjalne wyposażenie pomagające Peterowi w walce. Tony Stark podczas budowy swojej zbroi uzyskał odpowiednie umiejętności oraz doświadczenie niezbędne do wykonywania tego typu strojów. W nowym kombinezonie Człowiek-pająk ma zainstalowaną specjalną pajęczą siatkę dzięki której może szybować na krótkie dystanse, wbudowany skaner radia straży pożarnej, policji i pogotowia oraz wzmocniony dźwięk, obraz, ultrafiolet, podczerwień oraz GPS. Oprócz drobnych gadżetów uniform posiada w okolicach ust filtry karbonowe chroniące przed toksynami i specjalne pajęcze odnóża do ataku na niewielkie odległości, a wszystko to obsługiwane jest przez skomputeryzowany system umieszczony w tytanowym napierśniku. == Antagoniści == Na łamach komiksów opisujących przygody Spider-Mana przez lata pojawiła się ogromna liczba superzłoczyńców, którzy w większości, podobnie jak człowiek pająk, uzyskali swoje niezwykłe zdolności w wyniku wypadków przy różnego rodzaju eksperymentach naukowych. W galerii jego przeciwników pojawiali się także zwykli bandyci, szaleni naukowcy, szefowie świata przestępczego, a nawet stworzenia pochodzenia pozaziemskiego, a także, z uwagi na przenikanie się światów bohaterów komiksów firmy Marvel, negatywne postacie kojarzone z innymi superbohaterami uniwersum Marvela. === Ważniejsi przeciwnicy === Green Goblin I/Iron Patriot/Red Goblin (Norman Osborn) – żądny władzy biznesmen i dyrektor generalny Oscorp Industries. Zyskał niezwykłą siłę podczas wybuchu w laboratorium na serum siły znanym jako Formuła Goblina, popadając jednocześnie w szaleństwo. Nosi halloweenowy kostium goblina i lata na małym odrzutowcu w kształcie nietoperza. Używa „dyniobomb”, bomb w kształcie jack-o’-lantern i strzela iskrami z rękawic. W późniejszym czasie osiągnął sukces polityczny i założył grupę Thunderbolts składającym się ze zresocjalizowanych złoczyńców, a potem rządową Dark Avengers, w której przewodził jako Iron Patriot. Po ujawnieniu jego machlojek przez superbohaterów wrócił do alter ego Green Goblina. Wkrótce też połączył Formułę Goblina i czerwony symbiont stając się Red Goblinem. Doktor Octopus/Superior Spider-Man (Otto Octavius) – naukowiec, który w wyniku nieudanego eksperymentu został przyczepiony do maszyny z cybernetycznymi mackami. Po wielu latach, gdy dowiedział się, że zostało mu kilka miesięcy życia, przeniósł swój umysł do ciała Petera i zaczął karierę jako „lepszy” Spider-Man. Gdy Spider-Man odzyskał swe ciało, Doktor Octopus nauczył się jak być lepszym człowiekiem. Venom I/Anti-Venom (Eddie Brock) – kiedy Spider-Man pozbył się pozaziemskiego organizmu – symbiontu (który wkomponował się w kostium superbohatera w czasie Tajnych Wojen), organizm znalazł nowego nosiciela, którym był dziennikarz Eddie Brock. Brock nienawidził Spider-Mana za utratę pracy i nadszarpnięcie jego reputacji. Dzięki symbiontowi, Brock (znany odtąd jako Venom), posiadł identyczne moce co Spider-Man, ochronę przed jego „pajęczym zmysłem”, oraz wiedzę o sekretnej tożsamości Parkera. Brock później zyskał nowego symbionta powstałego z połączenia jego leukocytów i resztek poprzedniego i jako Anti-Venom stał się superbohaterem. Po zdobyciu na powrót pierwszego symbiontu k