# Stolica Apostolska Stolica Apostolska (łac. *Sancta Sedes*, wł. *Santa Sede*), znana również jako Stolica Święta lub Stolica Piotrowa – to władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim, wraz z jej instancjami wykonawczymi. Stanowi suwerenny podmiot prawa międzynarodowego, mieszczący się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną, nad którym sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję. ## Nazwa i Historia Nazwa Stolica Apostolska nawiązuje do tradycji, zarówno w Kościele Wschodnim, jak i Zachodnim, związanej z zasiadaniem św. Piotra Apostoła na stolicy biskupiej w Rzymie i władzy przysługującej jego następcom. Historia Stolicy Apostolskiej jest nierozerwalnie związana z historią papiestwa i Kościoła katolickiego. ## Posiadłości Eksterytorialne Mocą Traktatów Laterańskich Stolica Apostolska posiada liczne nieruchomości eksterytorialne, głównie w Rzymie i okolicach. Zapewniają one niezależność funkcjonowania kluczowych instytucji Kościoła. ### Nieruchomości w Rzymie (poza Watykanem): * Bazylika św. Jana na Lateranie (*Basilica di San Giovanni in Laterano*) * Bazylika Matki Bożej Większej (*Basilica di Santa Maria Maggiore*) * Bazylika św. Pawła za Murami (*Basilica di San Paolo fuori le Mura*) * Pałac Laterański * Pałac św. Kaliksta (*Palazzo di San Callisto*) * Papieski Uniwersytet Urbaniana na Janiculum * Pałac Kancelarii (*Palazzo della Cancelleria*) * *Palazzo di Propaganda Fide* * Pałac św. Oficjum (przylega do Watykanu) * Pałac Kongregacji Kościołów Wschodnich (*Palazzo Convertendi in Piazza Scossacavalli*) ### Nieruchomości poza Rzymem: * Pałac Papieski, Villa Barberini i Villa Cybo – w Castel Gandolfo * Santa Maria di Galeria – teren z antenami Radia Watykańskiego ### Nieruchomości poza Rzymem bez statusu eksterytorialnego: * Bazylika św. Franciszka w Asyżu * Bazylika św. Antoniego w Padwie * Sanktuarium Świętego Domku w Loreto ## Ustrój Polityczny Stolica Apostolska, jako suwerenny podmiot prawa międzynarodowego, posiada unikalny ustrój polityczny. Na jej czele stoi papież, sprawujący najwyższą władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Struktury administracyjne, takie jak Kuria Rzymska, pomagają w zarządzaniu Kościołem katolickim na całym świecie. Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kieruje polityką zagraniczną І dyplomacją. ## Stosunki Międzynarodowe W stosunkach międzynarodowych Stolica Apostolska i Watykan są często traktowane łącznie, choć z punktu widzenia ustrojowego są to odrębne podmioty. Zobowiązania zaciągnięte przez jedną ze stron są wiążące dla obu. Stolica Apostolska odgrywa aktywną rolę w dyplomacji międzynarodowej, promując pokój, sprawiedliwość i prawa człowieka. Jest stroną wielu traktatów і porozumień międzynarodowych. ### Członkostwo w Organizacjach Międzynarodowych Stolica Apostolska jest członkiem lub obserwatorem w wielu organizacjach międzynarodowych, co świadczy o jej zaangażowaniu w sprawy globalne. Należą do nich: * Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej * Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej * Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji * Międzynarodowy Instytut Unifikacji Prawa Prywatnego (od 1945) * Światowa Organizacja Własności Intelektualnej * Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju * Traktat o całkowitym zakazie prób z bronią jądrową Jako stały obserwator uczestniczy w pracach: * Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1967) * Rady Europy * Światowej Organizacji Handlu (od 16 lipca 1997) * UNESCO * Unii Łacińskiej * Światowej Organizacji Turystyki (od 1979) * Międzynarodowej Organizacji Pracy * Światowej Organizacji Zdrowia * Światowego Programu Żywnościowego ## Budżet Budżet Stolicy Apostolskiej jest zasilany z różnych źródeł, takich jak konferencje episkopatów, operacje finansowe i zarządzanie nieruchomościami. Środki są przeznaczane na funkcjonowanie Kurii Rzymskiej, działalność mediów (Radio Watykańskie, *L’Osservatore Romano*, ośrodek telewizyjny) oraz inne potrzeby Kościoła. W 2007 roku budżet zamknął się deficytem w wysokości 9 067 960 €, z wpływami 236 737 207 € i wydatkami 245 805 167 €. ### Źródła Wpływów (2007): * Konferencje episkopatów i inne instytucje: 86 143 257 € * Operacje finansowe: 1 400 000 € * Zarządzanie nieruchomościami: 36 300 000 € ### Wydatki (2007): * Kuria Rzymska: 125 400 000 € * Media: deficyt 14 600 000 € ## Rola i Znaczenie Stolica Apostolska odgrywa kluczową rolę w Kościele katolickim, sprawując najwyższą władzę i reprezentując go na arenie międzynarodowej. Jej działania mają wpływ na życie milionów wiernych na całym świecie oraz na dialog międzyreligijny i kulturowy. Jest ważnym aktorem w kształtowaniu globalnej polityki etycznej i społecznej. ## Kontrowersje i Krytyka Działalność Stolicy Apostolskiej, podobnie jak innych instytucji religijnych, bywa przedmiotem kontrowersji i krytyki. Dotyczą one m.in. kwestii finansowych, polityki personalnej, reakcji na skandale związane z nadużyciami seksualnymi oraz stanowiska w sprawach społecznych i światopoglądowych. Mimo tych wyzwań Stolica Apostolska pozostaje centralnym punktem odniesienia dla katolików na całym świecie i ważnym graczem na scenie międzynarodowej. ## Zobacz też * Papież * Leon XIV * Państwo Kościelne * Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej