Uniwersytet w Białymstoku (UwB) – państwowa uczelnia z siedzibą w Białymstoku powstała w 1997 w wyniku przekształcenia w samodzielną uczelnię Filii Uniwersytetu Warszawskiego założonej 15 lipca 1968 roku (z mocą obowiązującą od 1 lipca). Do 1948 roku zdobycie wykształcenia oraz uprawnień do zostania nauczycielem w Białymstoku było możliwe jedynie na poziomie szkoły zawodowej (Seminarium Nauczycielskie założone w 1919 roku) i średnim (Państwowe Liceum Pedagogiczne założone w 1932 roku). 1 września 1948 r. ruszył w Białymstoku Państwowy Kurs Nauczycielski, którego ukończenie dawało wykształcenie półwyższe. Został on zamknięty w 1954 roku. Na jego miejsce 1 września 1955 r. oraz 1 września 1961 r. otwarto w Białymstoku dwa Studia Nauczycielskie, natomiast 20 lipca 1968 r. już w Filii UW powołano Wyższą Szkołę Nauczycielską. UwB to jedna z największych uczelni w północno-wschodniej Polsce, kształcąca na kierunkach humanistycznych, społecznych i matematyczno-przyrodniczych. W skład Uniwersytetu wchodzi 9 wydziałów, w tym jeden zagraniczny (w Wilnie). 4 z 9 wydziałów mają najwyższą kategorię naukową A. UwB ma 6 uprawnień habilitacyjnych (w zakresie prawa, ekonomii, chemii, biologii, historii i fizyki) oraz 10 doktorskich. == Opis == Uniwersytet został utworzony ustawą z dnia 19 czerwca 1997 jako trzynasty państwowy uniwersytet w Polsce. Zatrudnia prawie 800 pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym blisko 200 profesorów; kształci na poziomie studiów zawodowych i magisterskich ponad 12 tys. studentów w systemie studiów dziennych, zaocznych, wieczorowych i eksternistycznych. Absolwenci kierunków studiów magisterskich mogą kontynuować naukę na studiach doktoranckich lub w ramach licznych studiów podyplomowych. W prowadzonych na Uniwersytecie badaniach naukowych wykorzystuje się środowisko przyrodnicze oraz zróżnicowanie kulturowe regionu. Uniwersytet rokrocznie realizuje ok. 60 projektów naukowych, finansowanych z funduszy krajowych i zagranicznych. Korzysta też z funduszy strukturalnych. Do sukcesów UwB należy zaliczyć udział w 6. i 7. Programie Ramowych Badań, Rozwoju Technicznego i Prezentacji UE, Horyzoncie 2020, Comenius i Aspera oraz programie DAPHNE III. W latach 2011–2016 pracownicy UwB zgłosili 25 patentów, w tym jeden europejski. Uniwersytet dysponuje nowoczesną infrastrukturą do prowadzenia zaawansowanych badań, zwłaszcza w zakresie biologii, chemii, matematyki i fizyki. W nowo wybudowanym kampusie UwB funkcjonuje Uniwersyteckie Centrum Obliczeniowe. W ramach międzynarodowych programów Socrates-Erasmus i Leonardo da Vinci Uniwersytet współpracuje z instytucjami z kilkudziesięciu państw, w oparciu o ok. 200 umów bilateralnych. Ma podpisanych ponad 70 umów z zagranicznymi partnerami – z Europy, ale też z USA, Japonii czy Chin. Dzięki współpracy międzyuczelnianej i międzynarodowej studenci UwB odbywają staże zawodowe również poza granicami Polski. W 2006 UwB podjął starania mające na celu uruchomienie filii w Wilnie. 19 czerwca 2007 rząd Republiki Litewskiej na mocy Uchwały Nr 633 wydał pozwolenie na uruchomienie filii Uniwersytetu w Białymstoku (Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego w Wilnie). Zgodnie z prawodawstwem litewskim rozpoczęcie działalności tej jednostki organizacyjnej mogło jednak nastąpić dopiero po wpisie do Rejestru Przedmiotów Prawnych Republiki Litewskiej oraz uzyskaniu licencji na prowadzenie działalności edukacyjnej wydanej przez ministra oświaty Republiki Litewskiej. W dniu 9 sierpnia 2007 zostały ostatecznie zakończone procedury – od tego momentu w Wilnie działa Wydział Ekonomiczno-Informatyczny Uniwersytetu w Białymstoku. Wydział Ekonomiczno-Informatyczny UwB w Wilnie do 2016 roku wypromował ponad 500 absolwentów. Kształcący się tu studenci działają w trzech kołach naukowych, w sekcji sportowej, zespołach muzycznych i tanecznych, organizują Juwenalia. Swoją opieką otoczyli też polski cmentarz na Rossie. == Współpraca z innymi uczelniami == W latach 90. XX wieku, dzięki wsparciu Instytutu Polskiego w Mińsku, Uniwersytet w Białymstoku zawarł umowę o współpracy z Witebskim Uniwersytetem Państwowym, w związku z nowo otwartymi tam wydziałami angielsko-polskim i niemiecko-polskim. W 2013 r. UwB zainicjował stworzenie międzynarodowego konsorcjum uczelni z Polski, Litwy, Białorusi, Ukrainy oraz Rosji pod nazwą Sieć Uniwersytetów Pogranicza. Należy do niego 10 uniwersytetów. Współpraca obejmuje m.in. wspólne aplikowanie o międzynarodowe granty, realizację projektów naukowych, wymianę usług badawczych. == Władze uczelni == W kadencji 2024–2028: == Poczet rektorów == prof. dr hab. Adam Jamróz (1997–2002) prof. dr hab. Marek Gębczyński (2002–2005) prof. dr hab. Jerzy Nikitorowicz (2005–2012) prof. dr hab. Leonard Etel (2012–2016) prof. dr hab. Robert Ciborowski (2016–2024) prof. dr hab. Mariusz Popławski (od 2024) == Jednostki dydaktyczne i kierunki == W roku akademickim 2019/20 uczelnia daje możliwość podjęcia nauki na studiach humanistycznych i ścisłych I i II stopnia prowadzonych w ramach piętnastu wydziałów i jednej filii: Wydział Biologii Biologia Ekobiznes Nauki biologiczne Wydział Chemii Chemia Chemia kryminalistyczna i sądowa Ochrona środowiska Nauki chemiczne Wydział Ekonomii i Finansów Ekonomia (studia I i II stopnia) Ekonomiczno-Prawny (studia I i II stopnia) Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze (studia I i II stopnia) Wydział Filologiczny Filologia polska Filologia, specjalności: filologia angielska filologia angielska z językiem niemieckim filologia angielska z językiem hiszpańskim filologia angielska z językiem rosyjskim filologia francuska (oferta edukacyjna dla kandydatów rozpoczynających naukę języka francuskiego od podstaw) język francuski (od podstaw) z angielskim – profil tłumaczeniowy język francuski stosowany, z hiszpańskim (oferta edukacyjna dla kandydatów rozpoczynających naukę języka francuskiego od podstaw) filologia rosyjska (dla kandydatów rozpoczynających naukę języka rosyjskiego od podstaw) filologia rosyjska (dla kandydatów ze znajomością języka rosyjskiego) filologia rosyjska – komunikacja językowa w sferze biznesu Wydział Filozofii Filozofia i Etyka (studia I stopnia) Filozofia 2º (studia II stopnia) Kognitywistyka i Komunikacja (studia I stopnia) Wydział Fizyki Fizyka (studia I i II stopnia) Wydział Historii Historia (studia I i II stopnia) Studia Wschodnie (studia I i II stopnia) Wydział Informatyki Informatyka (studia I i II stopnia) Informatyka i Ekonometria (studia I stopnia) Wydział Matematyki Matematyka teoretyczna (studia I i II stopnia) Matematyka finansowa (studia I i II stopnia) Bezpieczeństwo informacji (studia I stopnia) Analiza danych i Modelowanie (studia II stopnia) Wydział Nauk o Edukacji Pedagogika (studia I i II stopnia) Praca socjalna (studia I i II stopnia) Wydział Prawa Administracja (studia I i II stopnia) Bezpieczeństwo narodowe (studia I i II stopnia) Kryminologia studia stacjonarne (studia I i II stopnia) Prawo studia stacjonarne jednolite magisterskie Doradztwo podatkowe (studia II stopnia) Wydział Socjologii Socjologia (studia I i II stopnia) Wydział Stosunków Międzynarodowych Stosunki międzynarodowe (studia I i II stopnia) Wydział Studiów Kulturowych Kulturoznawstwo Wydział Zarządzania Zarządzanie Wydział Ekonomiczno-Informatyczny UwB w Wilnie Ekonomia (studia I i II stopnia) Informatyka (studia I stopnia) Europeistyka (studia I stopnia) == Inne jednostki == Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze w Białymstoku Katedra Teologii Katolickiej Katedra Teologii Prawosławnej Studium Praktycznej Nauki J. Obcych Goethe Institut – Centrum Egzaminacyjne na UwB TELC The European Language Certificates – Centrum Egzaminacyjne na UwB Uniwersyteckie Centrum Nauki Języków Obcych „Glotta” Wschodni Ośrodek Transferu Technologii Studencka Poradnia Prawna Biuro Karier Studium Wychowania Fizycznego i Sportu Centrum Edukacji Nauczycieli Alliance Française Wydawnictwo UwB Centrum ds. Informatyzacji Biblioteka British Council Centrum Informacji i Organizacji Badań Finansów Publicznych i Prawa Podatkowego Krajów Europy Środkowej i Wschodniej == Domy Studenta == === Istniejące === DS nr 1 - ul. Żeromskiego 1 (wybudowany w latach 1997-2002, zamieszkały od lutego 2003, przez studentów UwB od 1 października 2004) === Zlikwidowane === DS nr 2 "Kujonek" - ul. Krakowska 9 (wybudowany w 1954 roku jako Dom Młodego Robotnika dla BZPB Fasty, w latach 1964-1974 akademik WSI, zburzony w kwietniu 2017) DS nr 3 - ul Pogodna 65 (wybudowany w 1978 roku, jako Dom Studenta do 2004 i 2009-2020) == Organizacje == === Samorząd studencki === Organy na szczeblu Uniwersytetu: Parlament Studencki Uniwersytetu w Białymstoku (PS UwB) Zarząd Parlamentu Studenckiego (organ wykonawczy) Uczelniana Studencka Komisja Wyborcza Organy na szczeblu wydziałów i instytutów: Rady Samorządu Studenckiego (RSS) Organy na szczeblu domów studenckich: Rady Mieszkańców Przedstawiciele w organach kolegialnych Uniwersytetu: w Senacie – Senatorowie Studenccy w Radach Wydziałów – studenccy członkowie Rad Wydziałów w Radach Naukowych Instytutów – studenccy członkowie Rad Naukowych Instytutów === Samorząd doktorantów === Organy na szczeblu Uniwersytetu: Rada Uczelniana Samorządu Doktorantów (RUSD) Prezydium RUSD (organ wykonawczy) Uczelniana Komisja Wyborcza Samorządu Doktorantów (UKWSD) Organy na szczeblu wydziałów: Wydziałowe Rady Samorządu Doktorantów (WRSD) Prezydia WRSD (organy wykonawcze) Przedstawiciele w organach kolegialnych Uniwersytetu: w Senacie – Senatorowie Doktoranccy w Radach Wydziałów – doktoranccy członkowie Rad Wydziałów w Radach Naukowych Instytutów – doktoranccy członkowie Rad Naukowych Instytutów === Organizacje i stowarzyszenia studenckie === Chór Akademicki Uniwersytetu w Białymstoku Demokratyczne Zrzeszenie Studenckie Erasmus Student Network Uniwersytetu w Białymstoku Europejskie Forum Studentów AEGEE – Białystok Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa ELSA Białystok Niezależne Zrzeszenie Stude