Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2016 (fr. Championnat d’Europe UEFA de football 2016, oficjalnie UEFA Euro 2016 France) – XV edycja turnieju finałowego piłkarskich mistrzostw Europy organizowanego przez UEFA od 10 czerwca do 10 lipca we Francji. W imprezie po raz pierwszy brały udział 24 reprezentacje, bowiem propozycję rywalizacji z 24 uczestnikami jednomyślnie zaaprobowały wszystkie 53 krajowe związki piłkarskie w Europie. 26 czerwca 2013 zaprezentowano oficjalne logo mistrzostw. 10 lipca 2016 reprezentacja Portugalii pokonała w finałowej dogrywce Francję (1:0) i pierwszy raz w historii zdobyła tytuł Mistrza Europy. == Wybór gospodarza == Decyzję o wyborze gospodarza podjął 28 maja 2010 w Genewie Komitet Wykonawczy UEFA. Termin zgłaszania kandydatur przez państwa ubiegające się o organizację mistrzostw upłynął 31 marca 2009. Zgłoszone zostały cztery kandydatury: Francja, Szwecja/Norwegia, Turcja i Włochy (1 marca 2009, z powodu kryzysu gospodarczego, Szkocja i Walia zdecydowały się nie składać aplikacji, choć wcześniej wstępnie wyraziły taką chęć). W grudniu 2009 Szwecja i Norwegia wycofały jednak swoją kandydaturę, wobec czego gospodarz był wybierany spośród następujących kandydatur: === Francja === W chwili zgłaszania swej kandydatury, Francja miała na koncie organizację pięciu wielkich, seniorskich turniejów piłkarskich: dwa razy mistrzostw Europy (1960 i 1984), dwukrotnie mistrzostw świata (1938 i 1998) oraz jeden raz Pucharu Konfederacji (2003). 18 kwietnia 2007 Jean-Pierre Escalettes – prezes Francuskiego Związku Piłki Nożnej (FFF) zadeklarował, że Francja zamierza ubiegać się o organizację Euro 2016. 11 grudnia 2007 francuski minister sportu Bernard Laporte powiedział, że kandydatura będzie miała pełne poparcie rządu i zostanie zgłoszona pod koniec 2008 lub na początku 2009. 11 listopada 2009 FFF podała listę 12 stadionów, na których zamierzała przeprowadzić rywalizację. 4 areny zamierzano wybudować od podstaw, zaś 7 obiektów miało zostać rozbudowanych. W stanie istniejącym zdecydowano się pozostawić jedynie Stade de France w Saint-Denis. Na liście brakowało dwóch stadionów, na których dekadę wcześniej rozgrywano spotkania MŚ 1998: Stade de la Beaujoire w Nantes i Stade de la Mosson w Montpellier. Stadiony istniejące, do ewentualnej rozbudowy: Stade de France w Saint-Denis (ówczesna pojemność: 81 338 miejsc, w przyszłości bez zmian) Stade Vélodrome w Marsylii (ówczesna pojemność: 60 013 miejsc, planowana rozbudowa do ok. 67 tysięcy miejsc) Parc des Princes w Paryżu (ówczesna pojemność: 48 713 miejsc, planowana rozbudowa do ok. 51 tysięcy miejsc) Stade Félix-Bollaert w Lens (ówczesna pojemność: 41 809 miejsc, planowana rozbudowa do ok. 45 tysięcy miejsc) Stade Geoffroy-Guichard w Saint-Étienne (ówczesna pojemność: 35 616 miejsc, planowana rozbudowa do 39 147 miejsc) Stadium Municipal w Tuluzie (ówczesna pojemność: 35 472 miejsc, planowana rozbudowa do 37 050 miejsc) Stade de la Meinau w Strasburgu (ówczesna pojemność: 29 tysięcy miejsc, planowana rozbudowa do 36 153 miejsc) Stade Marcel Picot w Nancy (ówczesna pojemność: 20 087 miejsc, planowana rozbudowa do 31 420 miejsc) Stadiony projektowane, budowane od podstaw: Grand Stade de Lyon w Lyonie (planowana pojemność: 58 328 miejsc) Grand Stade Lille Métropole w Lille (planowana pojemność: 50 186 miejsc) Nouveau Stade de Bordeaux w Bordeaux (planowana pojemność: ok. 42 tysięcy miejsc) Grand Stade de Nice w Nicei (planowana pojemność: 33 470 miejsc) === Turcja === Prezes Tureckiego Związku Piłki Nożnej (TFF) Hasan Doğan zadeklarował po tym, jak Polska i Ukraina będą organizować ME, że razem złączy siły z Grekami i będzie starał się o Euro 2016 jeszcze za swojej kadencji. Wspomniał też o „obiecujących rozmowach” pomiędzy nim a federacją grecką w tej sprawie. Ostatecznie jednak tylko Turcja zgłosiła swoją kandydaturę do organizowania turnieju. Stadiony, na których mogły odbyć się finały: Ankara 19 Mayıs Stadyumu w Ankarze (planowana pojemność: 43 403 miejsc) Antalya Stadyumu w Antalyi (planowana pojemność: 44 301 miejsc) Bursa Atatürk Stadyumu w Bursie (planowana pojemność: 33 157 miejsc) Nowy stadion w Eskişehirze (planowana pojemność: 38 792 miejsc) Nowy stadion w Izmirze (planowana pojemność: 43 900 miejsc) Kadir Has Stadyumu w Kayseri (planowana pojemność: 33 296 miejsc) Nowy stadion w Konyi (planowana pojemność: 32 967 miejsc) Atatürk Olimpiyat Stadyumu w Stambule (ówczesna pojemność: 76 092 miejsc) Türk Telekom Arena w Stambule (planowana pojemność: 52 652 miejsc) === Włochy === Wcześniej Włochy dwukrotnie organizowały mistrzostwa Europy (1968 i 1980) oraz dwa razy mistrzostwa świata (1934 i 1990). Po ogłoszeniu decyzji Walii i Szkocji dotyczącej nieubiegania się o organizację Euro 2016, komunikat o gotowości ze strony Włoch przekazał Giancarlo Abete, szef Włoskiego Związku Piłki Nożnej (FIGC). 29 stycznia 2009 FIGC ogłosiła listę stadionów, na których mogłoby zostać przeprowadzone Euro 2016. Lista została zmodyfikowana 30 września 2009: Stadio San Nicola w Bari (ówczesna pojemność: 58 248 miejsc) Stadio Sant’Elia w Cagliari (ówczesna pojemność: 23 486 miejsc) Stadio Dino Manuzzi w Cesenie (ówczesna pojemność: 23 860 miejsc) Stadio Artemio Franchi we Florencji (ówczesna pojemność: 47 282 miejsc) Stadio Luigi Ferraris w Genui (ówczesna pojemność: 36 536 miejsc) San Siro w Mediolanie (ówczesna pojemność: 80 074 miejsc) Stadio San Paolo w Neapolu (ówczesna pojemność: 60 240 miejsc) Stadio di Palermo w Palermo (ówczesna pojemność: 37 619 miejsc) Stadio Ennio Tardini w Parmie (ówczesna pojemność: 27 906 widzów) Stadio Olimpico w Rzymie (ówczesna pojemność: 72 700 miejsc) Juventus Arena w Turynie (ówczesna pojemność: 40 200 miejsc) Stadio Friuli w Udine (ówczesna pojemność: 41 652 miejsc) Stadio Marcantonio Bentegodi w Weronie (ówczesna pojemność: 39 211 miejsc) === Wynik głosowania === Francja (43 punkty) Turcja (38 punktów) Włochy (23 punkty, wyeliminowane) === Runda finałowa === == Rozszerzenie formatu == Aby dostosować się do rozszerzenia z 16-drużynowego turnieju finałowego do 24 drużyn, format został zmieniony z tego z 2012 roku, dodając dwie dodatkowe grupy w fazie grupowej i dodatkową rundę w fazie pucharowej. Sześć grup (od A do F) nadal składało się z czterech drużyn, a dwie najlepsze z każdej grupy nadal przeszły do fazy pucharowej. Jednak w nowym formacie cztery najlepsze drużyny z trzeciego miejsca również przechodzą dalej, pozostawiając 16 drużyn przechodzących do nowej fazy pucharowej 1/8 finału, przed zwykłymi ćwierćfinałami, półfinałami i finałem. Ten format generuje łącznie 51 meczów (w porównaniu z 31 meczami w poprzednim 16-drużynowym turnieju), które były rozgrywane przez okres 31 dni. Sekretarz generalny UEFA Gianni Infantino wcześniej określił format jako „nieidealny” ze względu na potrzebę awansu drużyn z trzeciego miejsca w fazie grupowej, co prowadzi do trudności w zapobieganiu sytuacjom, w których zespoły mogą z góry wiedzieć, jakie wyniki muszą osiągnąć by wyjść z grupy, co prowadzi do braku suspensu dla fanów, a nawet perspektywy obopólnie korzystnej zmowy między zespołami. == Logo i symbole == === Logo i slogan === Oficjalne logo zostało odsłonięte 26 czerwca 2013 roku podczas ceremonii w Pavillon Cambon Capucines w Paryżu. Zaprojektowany przez portugalską agencję Brandia Central, która stworzyła również logo mistrzostw w 2012. Logo przedstawia trofeum Euro w niebieskich, białych i czerwonych kolorach francuskiej flagi, otoczone mieszanką kształtów i linii reprezentujących różne ruchy artystyczne i elementy piłki nożnej. 17 października 2013 roku UEFA ogłosiła oficjalne hasło turnieju: Le Rendez-Vous. Zapytany o jego znaczenie, Jacques Lambert, przewodniczący komitetu organizacyjnego Euro 2016, powiedział, że hasło „to znacznie więcej niż przypomnienie dat (...) i miejsc”. Następnie wyjaśnił, że „UEFA wysyła zaproszenie do fanów piłki nożnej na całym świecie i miłośników ważnych wydarzeń, zaproszenie do spotkania i podzielenia się emocjami turnieju na elitarnym poziomie”. === Maskotka === Oficjalna maskotka turnieju, Super Victor, została odsłonięta 18 listopada 2014 roku. Jest dziecięcym superbohaterem w stroju reprezentacji Francji w piłce nożnej, z czerwoną peleryną z tyłu, nawiązującą do barw francuskiej flagi. Peleryna, buty i piłka są uważane za supermoce dziecka. Maskotka po raz pierwszy zaprezentowana została podczas meczu Francji ze Szwecją na stadionie Stade Vélodrome w Marsylii 18 listopada 2014. Imię maskotki ujawniono 30 listopada 2014 po otrzymaniu około 50 000 głosów od publiczności na oficjalnej stronie UEFA, pokonując pozostałych nominowane nazwy – „Driblou” i „Goalix”. === Piłka === Faza grupowa Faza pucharowa == Miasta i stadiony == == Sędziowie == 15 grudnia 2015 roku Komitet Sędziowski UEFA przedstawił listę 18 sędziów głównych, którzy poprowadzą mecze podczas mistrzostw Europy. Gospodarzy mistrzostw reprezentował Clément Turpin. Wśród nich był także Polak, Szymon Marciniak, stając się pierwszym polskim arbitrem w tej imprezie. Sędziów dodatkowych oraz asystentów UEFA podała w lutym 2016 roku. == Eliminacje == Eliminacje do Euro 2016 odbyły się pomiędzy wrześniem 2014 r. a listopadem 2015 r. Wzięły w nich udział 53 reprezentacje narodowe walczące o 23 miejsca w turnieju, w tym Gibraltar, który został przyjęty do struktur UEFA 24 maja 2013 r. Francja, jako organizator turnieju, została zakwalifikowana automatycznie. Losowanie grup kwalifikacyjnych odbyło się 23 lutego 2014 roku o godzinie 12:00 czasu wschodnioeuropejskiego w Nicei. Drużyny zostały rozstawione na podstawie współczynnika UEFA zaktualizowanego po zakończeniu kwalifikacji do Mistrzostw Świata 2014 w strefie europejskiej. W wyniku losowania wyłoniono 8 grup liczących po 6 drużyn oraz jedną grupę liczącą 5 drużyn (Grupa I). Lista grup eliminacyjnych: Grupa A – Holandia, Czechy, Turcja, Łotwa, Islandia, Kazachstan; Grupa B – Bośnia i Hercegowina, Belgia, Izrael, Walia, Cypr, Andora; Grupa C –