Ultimate Fighting Championship, UFC – amerykańska organizacja mieszanych sztuk walki (MMA) założona w 1993 roku. Pojedynki odbywają się w ośmiokątnym ringu otoczonym siatką, zwanym oktagonem. == Historia == Pierwsze zawody Ultimate Fighting Championship zostały zorganizowane przez Arta Davie i Roriona Gracie. UFC 1 odbyło się 12 listopada 1993 roku w Denver w stanie Kolorado. Wzięli w nich udział: sumita, bokser, mistrz świata w savate (będący też mistrzem Europy w kyokushin), dwóch kick-boxerów, praktyk kempo, mistrz Pancrase oraz zawodnik brazylijskiego jiu-jitsu Royce Gracie. Gracie wygrał cały turniej, a także późniejsze UFC 2 i UFC 4 (walczył i w UFC 3, wygrał pierwszą walkę, lecz wycofał się ze względu na udar cieplny). Początkowe edycje były zbliżone pod względem minimum reguł do turniejów vale tudo. Popularność tychże walk gwałtownie się zwiększała, co zwróciło uwagę amerykańskich władz. Wielkim przeciwnikiem UFC w tamtych latach był senator John McCain, który jawnie sprzeciwiał się organizowaniu gal na terenie USA. Zapoczątkował nawet kampanię przeciw UFC, rozsyłał listy do gubernatorów stanów z prośbą zakazania organizowania gal UFC oraz podobnych imprez. W odpowiedzi na krytykę UFC zaczęto wprowadzać szereg ograniczeń i modyfikacji, m.in.: sędzia otrzymał prawo zatrzymywania walki (od UFC 3) wprowadzono kategorie wagowe (UFC 12) obowiązkowo zawodnicy musieli walczyć w rękawicach ochronnych oraz zabroniono kopania w głowę leżącego przeciwnika (UFC 14) zabroniono uderzeń głową i ciosów w krocze (UFC 15) wprowadzono 5-minutowe rundy (UFC 21) W 2001 roku organizacja została zakupiona przez spółkę Zuffa, należącą do braci Fertita, przedsiębiorców z branży hazardowej z Las Vegas za sumę 2 milionów USD. Prezydentem UFC został Dana White. Mimo że UFC była dominującą organizacją na terenie Ameryki, globalnie pozostawała ówcześnie w cieniu japońskiej Pride Fighting Championships, która dysponowała znacznymi środkami finansowymi i większość najlepszych zawodników walczyła w jej szeregach. W roku 2006 sytuacja zaczęła się odwracać. PRIDE straciła kontrakt ze stacją telewizyjną Fuji TV, głównie w wyniku pomówień dotyczących związków z Jakuzą, natomiast UFC rozwinęła się dzięki kontraktowi z telewizją Spike TV oraz popularności show The Ultimate Fighter. Stopniowo zaczęła ściągać do siebie najlepszych zawodników z innych organizacji, w tym także z PRIDE FC. Ostatnim krokiem w wyeliminowaniu konkurencji było kupienie 27 marca 2007 roku PRIDE przez Zuffę. Wkrótce potem PRIDE FC przestało funkcjonować. 28 października 2010 roku prezydent UFC Dana White ogłosił, że federacja World Extreme Cagefighting zostanie wchłonięta przez UFC. WEC od 2006 roku była siostrzaną organizacją UFC, również należącą do spółki braci Fertitta – Zuffa, LLC. Istniejąca od 2001 roku organizacja, począwszy od 2006 roku i zmian wprowadzonych przez nowych właścicieli ograniczyła się do organizowania walk w lżejszych kategoriach wagowych (lekkiej, piórkowej i koguciej). Ostatnia gala WEC odbyła się 16 grudnia 2010 roku. Proces połączenia obu organizacji zakończył się na początku 2011 roku. Mistrzowie WEC w wadze piórkowej (Jose Aldo) i koguciej (Dominick Cruz) stali się automatycznie mistrzami UFC. 12 marca 2011 roku Dana White ujawnił, że Zuffa kupiła udziały głównego rywala UFC na amerykańskim rynku – Strikeforce. White ogłosił, że Strikeforce będzie działać nadal jako niezależna spółka, a Scott Coker będzie dalej pełnić rolę jej prezydenta. Ostatnia gala tej organizacji odbyła się 12 stycznia 2013 roku, po czym jej zawodnicy zostali włączeni do UFC, a mistrzyni Strikeforce w wadze koguciej, Ronda Rousey została mianowana mistrzynią UFC. W sierpniu 2011 roku UFC podpisała 7-letni kontrakt z czołową amerykańską siecią telewizyjną, Fox. 23 lutego 2013 na gali UFC 157 miała miejsce pierwsza w historii organizacji walka kobiet. W walce o mistrzostwo w wadze koguciej zmierzyły się Ronda Rousey i Liz Carmouche. 27 grudnia 2013 została uruchomiona internetowa platforma UFC Fight Pass umożliwiająca oglądanie na żywo (po uiszczeniu opłaty) poszczególnych gal (m.in. z cyklu Fight Night) oraz udostępniająca wszystkie archiwalne gale m.in. UFC, WEC, PRIDE oraz Strikeforce. W lipcu 2015 na UFC Fan Expo poinformowano o poszerzeniu oferty o transmisję i bibliotekę m.in. gal King of the Cage oraz Pancrase. Na początku czerwca 2014 roku nawiązano współpracę z żeńską organizacją MMA, Invicta Fighting Championships. Umowa obejmuje transmisję gal na Fight Passie oraz możliwość transferu zawodniczek z Invicta do UFC. 2 grudnia 2014 roku UFC i Reebok zorganizowały wspólną konferencję prasową, podczas której ogłoszono współpracę federacji ze światowym producentem odzieży sportowej na najbliższych sześć lat i w związku z tym porozumieniem wprowadzono ujednolicenie strojów zawodników począwszy od lipca 2015. Pierwszą imprezą, podczas której każdy z zawodników musiał być ubrany w odzież firmy Reebok była gala UFC 189 w Las Vegas, gdzie w walce wieczoru Conor McGregor zdobył tymczasowy pas mistrza wagi piórkowej, pokonując przez techniczny nokaut Chada Mendesa. Wraz z nową umową wycofano możliwość, którą miał do tej pory każdy zawodnik, mianowicie umieszczenie logotypów własnych, indywidualnych sponsorów na spodenkach, co było przyczyną dużych kontrowersji, ponieważ zwłaszcza w przypadku zawodników mających za sobą po kilka walk pod szyldem UFC pieniądze od Reeboka okazały się być kwotą znacznie mniejszą, niż ta którą zawodnik otrzymywał od swoich indywidualnych sponsorów. Zasady wypłat sponsorskich od firmy Reebok, po każdej stoczonej walce: zawodnik, który ma na koncie mniej niż 5 walk w UFC otrzymuje 2500 dolarów 6-10 walk – 5 tys. $ 11-15 walk – 10 tys. $ 16-20 walk – 15 tys. $ 21 i więcej walk – 20 tys. $ pretendent do tytułu – 30 tys. $ mistrz – 40 tys. $ 5 marca 2016 Conor McGregor stał się najlepiej opłacanym zawodnikiem MMA na świecie, otrzymując za swój pojedynek z Nathanem Diazem na UFC 196 podstawową gażę w wysokości 1 miliona USD. Na tej samej gali – UFC 196 – organizacja zbliżyła się także do rekordu sprzedanych pakietów PPV, z jubileuszowej gali UFC 100, który wówczas wyniósł 1 600 000 abonentów płatnej telewizji, którzy zdecydowali się wykupić transmisję. UFC tylko 10 razy udało się przekroczyć granicę miliona sprzedanych PPV, ponadto na 5 galach było ku temu blisko: Jubileuszowa gala UFC 200 wygenerowała zysk z bramki w okolicach 10 700 000 USD, co jest aktualnie rekordową sumą uzyskaną podczas zawodów MMA w Stanach Zjednoczonych. 9 lipca 2016, oficjalnie ogłoszono sprzedaż większościowych udziałów UFC grupie kapitałowej WME-IMG za sumę 4,025 miliarda USD. Dana White pozostał na stanowisku prezesa. Lorenzo Fertitta ustąpił ze stanowiska prezesa rady dyrektorów i dyrektora generalnego. WME-IMG został przemianowany na Endeavor we wrześniu 2017 roku. Wśród niemal powszechnego zatrzymania zawodów sportowych na całym świecie turniej UFC 249, zaplanowany na 18 kwietnia 2020 r., pozostał jedną z niewielu nadziei fanów sportu i bukmacherów. Krążyło wokół niego wiele plotek, ale teraz wszystko całkowicie się ułożyło – turniej został ostatecznie odwołany. Zostało to ogłoszone przez szefa ligi Dana White’a. W swoim odwołaniu nazwał jedyny powód odwołania turnieju ogólnoświatowym rozprzestrzenianiem się wirusa COVID-19. I nie zauważył, że „z góry” istniała uparta rekomendacja, aby odmówić zorganizowania zawodów. Kolejne kilka turniejów serii zostanie anulowanych. 29 kwietnia 2021 roku Endeavor z powodzeniem przeprowadził pierwszą ofertę publiczną (IPO) i stał się spółką notowaną na giełdzie nowojorskiej. Endeavor następnie wykorzystał część wpływów z pierwszej oferty publicznej, aby wykupić innych akcjonariuszy Zuffa o wartości 1,7 miliarda dolarów, czyniąc Zuffa spółką zależną w całości należącą do Endeavor. 12 września 2023 roku UFC połączyło się z federacją wrestlingową WWE, tworząc TKO Group Holdings, nową spółkę notowaną na giełdzie pod symbolem giełdowym „TKO”, którą nadzoruje dyrektor generalny Endeavor, Ari Emanuel. Akcjonariusze WWE posiadają 49% udziałów w nowej firmie, a Vince McMahon pełnił funkcję prezesa wykonawczego, który zrezygnował 26 stycznia 2024 roku po tym, jak Janel Grant, była pracownica WWE, złożyła pozew przeciwko McMahonowi za handel ludźmi w celach seksualnych i napaść na tle seksualnym; umowa fuzji wyceniła UFC na 12,1 miliarda dolarów. White pełni funkcję dyrektora generalnego UFC, choć jego rola pozostaje taka sama jak w okresie Endeavor. 6 czerwca 2025 roku organizacja UFC ogłosiła utworzenie UFC Brazilian Jiu-Jitsu (UFC BJJ), siostrzanej firmy promującej grappling, którą UFC opisuje jako „nową, wiodącą na świecie serię wydarzeń na żywo poświęconych brazylijskiemu jiu-jitsu”. Promocja zorganizowała swoją inauguracyjną imprezę, UFC BJJ 1: Musumeci vs. Gabriel, 25 czerwca 2025 roku w ramach UFC 317 International Fight Week. W okresie poprzedzającym UFC BJJ 1 codziennie na YouTube emitowano reality show UFC BJJ: Road to the Title. 11 sierpnia 2025 roku organizacja UFC ogłosiła podpisanie siedmioletniej umowy z Paramount Skydance o wartości 7,7 mld dolarów dotyczącej praw medialnych. Umowa przewiduje, że wszystkie wydarzenia UFC będą transmitowane wyłącznie w serwisie Paramount+ w Stanach Zjednoczonych, w tym 13 wydarzeń numerowanych i 30 kart UFC Fight Night rocznie. Zgodnie z umową UFC odejdzie od modelu pay-per-view dla wydarzeń numerowanych: będą one transmitowane bez dodatkowych opłat dla abonentów Paramount+, a „wybrane” wydarzenia numerowane będą również transmitowane przez sieć telewizyjną CBS. Dyrektor generalny TKO Group, Mark Shapiro, określił model PPV jako „przestarzały”; chociaż dokładna liczba wydarzeń transmitowanych w telewizji nie została jeszcze ustalona, Shapiro nie wykluczył, że wszystkie wydarzenia numerowane mogą być transmitowane przez CBS. Natomiast White nie wykluczył „jednorazowych” wydarzeń PPV w hipotetycznym scenariuszu. Umowa ta jest jedną z pierwszych dużych umów dotyczących nowych praw, zawartych