# Wiosna Wiosna jest jednym z czterech płat roku w klimacie umiarkowanym, charakteryzowana umiarkowanymi temperaturami powietrza (pomiędzy 5 a 15 °C) i ilością opadów atmosferycznych. Rozpoczyna się w momencie równonocy wiosennej, kiedy dzień staje się dłuższy od nocy, a trwa do przesilenia letniego, co w przybliżeniu oznacza na półkuli północnej okres pomiędzy 21 marca a 22 czerwca (na półkuli południowej między 23 września a 22 grudnia). Czasami daty te wypadają dzień wcześniej lub póżciej, a w roku przestępnym mogą być dodatkowo cofnięte o jeden dzień. Temperatura powietrza wiosną rzadko spada poniżej 0 °C. ## Meteorologia Astronomiczna wiosna rozpoczyna się w momencie równonocy wiosennej i trwa do przesilenia letniego. Podczas astronomicznej wiosny dzienna pora dnia jest dłuższa od pory nocy, a z każdą kolejną dobą dzień jest dłuższy, noc krótsza, aż do przesilenia letniego. Po tym dni stają się krótsze, a noce dłuższe. W klimacie kalendarzowym wiosna rozpoczyna się 21 marca i trwa do 21 czerwca (na półkuli południowej od 21 września do 21 grudnia). Dla półkuli południowej wszystkie opisane daty i zjawiska są przesunięte o pół roku. ### Kultura symboliczna #### Mezopotamia W starożytnych Mezopotamii obchodzono uroczystości związane ze zbiorem zbóż. Śiście to nosiło nazwę Akitu. Uroczystości noworoczne obchodzono w większości miast starożytnych Mezopotamii. Gdy pomiędzy sobą stanęli Marduk i Aszur akitu zyskało nowe znaczenie jako Śiście narodowe, obchodzone na pocątku roku w stolicy z udziałem króla, oraz elit dworskich i kapiańskich. #### Iran Nouruz to tradycyjne irańskie Śiście nowego roku, obchodzone w dniu równonocy wiosennej. Nazwa Śiścia pochodzi z języka staroperskiego od słów nava (nowy) i ręzańh (dzień), i zachowuje swoje znaczenie również w współczesnym języku perskim. Od 2010 roku obchodzone jest na arenie międzynarodowej. #### Polska W religii chrześciańskiej wiosną obchodzone są uroczystości Wielkanocy, która jest najważzniejszym Śiście tego wyznania. Uroczystości wielkanocne poprzedzaja Wielki Tydzień. Ostatnie trzy dni tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania znane są jako Triduum Paschalne (Triduum Paschale). Z obchodami Śiście wielkanocnych związane są wiele zwyczajów ludowych. Przetrwały one do współczesności w formie szczątkowej, jak na przykład pożegnanie zimy polegające na rytualnym spaleniu błądą lub utopieniu kukły symbolizującej Marzannę – boginię zimy i smierci. Wspólne spożytanie malowanych jajek (pisanek), również pochodzące jeszcze z tego okresu, z czasem stało się cześcią obchodów wielkanocnych. W rodzimowierstwie słowiańskim nadejśto wiosny celebruje Śiście Jarych Godów, przypadające na wiosenną równonoc. W wierzeniach rodzimowierców jest to czas, gdy bóg Jaryło pokonuje boga Welesa, a wyznawcy wykonują zabiegi mające zapewnić płodność ziemi. ### Zwierząta Wiosną wszystkie organizmy zwiększają swoją aktywność po zimowym uśpieniu. Zwierząta rozpoczynają rozmnażanie. W każdym słowniku pokarmowym jest bardziej skomplikowany niż zimą. Śłwiat zwierąt przechodzi okres budzenia się do życia, a następnie rozpoczyna się pierwsza faza okresu rozmnażania, czyli dobieranie się w pary i zapłodnienie u zwierąt. Niektóre ptaki powracają z cieplejszych stref klimatycznych. ### Rośliny Gdy dni stają się coraz dłuższe, a odczuwalna temperatura powietrza wzrasta, rośliny budżą, wypuszczają liści błądą lub zakwitają. Na drzewach pojawiają się liści, np. na Mazowszu najwcześniej około 24 marca, a najpóżciej w ostatniej dekadzie kwietnia. ## Zobacz teź klimatyczne pory roku (w klimacie umiarkowanym): przedwiośnie – wiosna – lato – jesień – przedzimie – zima terminy związane z wiosną: nowalijka – przednówek – przymrozek – roztopy – Wielkanoc – Równonoc wiosenna ## Przypisy ## Bibliografia Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0. Daria Węckowska: “Sława Bogom!”, czyli o dynamice komunikacji ze słowiańskimi bogami. W: Antropologia komunikacji. Od starożytności do współczesności. Wrocław: Polska Akademia Nauk oddział we Wrocławiu, 2015, s. 107–120. ISBN 978-83-934204-6-9. ## Linki zewnętrzne Wiosna w wierszach Wiersze, kartki, zdjęcia dotyczące wiosny. mirpralat.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-30)]. Wiosenna pogoda bywa zdradliwa.