Stadion Miejski Widzewa Łódź – wielofunkcyjny stadion sportowy znajdujący się przy al. marsz. Józefa Piłsudskiego 138 w Łodzi (do 1990 ul. Armii Czerwonej 80), położony na Widzewie pomiędzy ulicami: Franciszka Smudy (od zachodu), Piłsudskiego (od południa), Sępią (od wschodu) oraz ul. Włodzimierza Smolarka i torami linii kolejowej nr 458 (od północy). W pełni zadaszony, wyposażony w sztuczne oświetlenie obiekt, zaprojektowany przez Pracownię Architektoniczną Ferdzynowie z Łodzi, powstał w latach 2015–2017 (przekazany przez wykonawcę miastu 3 lutego 2017). Jednokondygnacyjne trybuny mieszczą 18 018 osób (wszystkie miejsca siedzące). Konstrukcja spełnia wymagania 3. kategorii w klasyfikacji UEFA, z możliwością dostosowania do wyższej. Stadion jest własnością miasta Łodzi i użytkowany przez drużynę piłkarską Widzewa Łódź (na mocy umowy pomiędzy RTS Widzew a MAKiS z 7 marca 2017) oraz okazjonalnie przez rugbystów. Za zarządzanie obiektem oraz zapewnienie przychodów umożliwiających pokrycie kosztów, odpowiada oficjalny operator stadionu – Miejska Arena Kultury i Sportu (na mocy uchwały Rady Miejskiej z 16 listopada 2016). Do 2014 w tym samym miejscu funkcjonował stary stadion (wyburzony wiosną 2015, ostatni mecz 22 listopada 2014), wybudowany w latach 30. XX w. i w późniejszym okresie wielokrotnie modernizowany. Po przebudowie w latach 70. XX w. był obiektem typowo piłkarskim z trybunami usytuowanymi dość blisko płyty boiska (wcześniej boisko otaczała bieżnia lekkoatletyczna). Posiadał odkryte trybuny (poza w części zadaszoną trybuną główną) z plastikowymi krzesełkami (do lat 90. XX w. były to drewniane ławki). Trybuny z ławkami mogły pomieścić ok. 20 tys. widzów (po zmianie na krzesełka pojemność spadła do ok. 10 tys.). == Stary stadion == === Historia === ==== Teren przy ul. Rokicińskiej 28B ==== Działacze Widzewa od początku istnienia klubu starali się pozyskać teren pod budowę obiektów sportowych dla swoich zawodników. W 1928 starania te zostały uwieńczone sukcesem i Magistrat miasta Łodzi przyznał plac o wymiarach 100×300m na tzw. Polesiu Widzewskim przy ul. Rokicińskiej 28B (obecnie al. Józefa Piłsudskiego 94). Wcześniej widzewscy piłkarze grali i trenowali na boiskach wynajętych od innych stowarzyszeń sportowych, m.in. na obiekcie Turystów przy ul. Wodnej i ŁTS-G przy ul. Zakątnej oraz na obiekcie miejskim w parku 3-go Maja przy ul. Zagajnikowej (teraz ul. Stefana Kopcińskiego). Prace niwelacyjne i adaptacyjne terenu pod nadzorem inż. Frontczaka trwały dwa lata. Zgodnie z uchwałą zarządu każdy z członków Towarzystwa został zobowiązany do przepracowania 10 godzin roboczych na budowie lub wpłacenia jednorazowej składki pieniężnej w wysokości 50 zł na fundusz budowy. Uroczystego otwarcia i przecięcia taśmy w dniu 30 marca 1930 dokonał prezydent Łodzi, poseł na Sejm I kadencji – Bronisław Ziemięcki. Inauguracyjny mecz piłkarski rozegrano z Robotniczym Klubem Sportowym Skra Warszawa. Odbyły się również zawody w piłkę koszykową (Widzew-Skra) i siatkową (Widzew-TUR Łódź). Oprócz głównej areny piłkarskiej powstały tam także mniejsze boiska oraz czterotorowa bieżnia, rzutnie i skocznia lekkoatletyczna. Własne boisko pozwoliło RTS na podjęcie szerokiego szkolenia sportowego, zwłaszcza piłkarskiego dla młodzieży szkolnej i robotniczej Widzewa. Utalentowani zawodnicy uzupełniali skład reprezentacyjnych drużyn klubowych. Dysponując dobrymi warunkami treningowymi, piłkarze RTS Widzew podnosili swoje umiejętności, zajmując czołowe lokaty w rozgrywkach mistrzowskich klasy A ŁOZPN oraz zdobywając tytuł mistrza Polski Klubów Robotniczych w 1932. Zbudowany społecznym wysiłkiem stadion Widzewa stał się najważniejszą robotniczą areną miasta. Korzystali z niego nie tylko sportowcy stowarzyszenia, ale rozgrywane były na nim także robotnicze mistrzostwa miasta, piłkarskie spotkania robotniczej reprezentacji Łodzi oraz organizowano masowe wiece łódzkich robotników. ==== Teren przy ul. Armii Czerwonej 82 ==== Po zakończeniu II wojny światowej Widzew korzystał z obiektów KP Zjednoczone przy ul. Milionowej oraz KS WiMy przy ul. Armii Czerwonej, które użyczał. Dotychczasowe tereny RTS-u wraz z boiskiem na tak zwanej Górce przy ul. Rokicińskiej 28B zostały przekazane pod miejskie inwestycje i powstała tam chłodnia. Po fuzji w 1949 z KS WiMa oraz z jeszcze jedną organizacją sportową z widzewskiej dzielnicy – WTS Podgórze, RTS przeniósł się na stałe na obiekty sportowe Widzewskiej Manufaktury przy ul. Armii Czerwonej 82 (do 1939 ul. Rokicińska 82, później ul. Armii Czerwonej 80, od 1990 al. Józefa Piłsudskiego 138), przejmując stadion i halę sportową (notabene protoplasta RTS Widzew, czyli TMRF Widzew, został założony w 1910 roku właśnie przez pracowników Widzewskiej Manufaktury). Jeszcze przed wojną, gdy tym terenem zarządzał założony w 1928 Klub Sportowy Widzewska Manufaktura, urządzono tutaj boisko piłkarskie, bieżnię, skocznię i rzutnię lekkoatletyczną, korty tenisowe, strzelnicę oraz boiska do piłki siatkowej i koszykowej. W 1937 zarząd WiMy zakupił drewniany pawilon z zakończonej w Łodzi Wystawy Rzemieślniczej i zaadaptował go na halę sportową o wymiarach 40×22m. Przez wiele lat służyła ona przedstawicielom łódzkich klubów w grach zespołowych (oprócz sportowców WiMy i Widzewa korzystały z niej m.in. sekcje koszykówki ŁKS-u). Dzięki ciągłej rozbudowie obiekty Widzewskiej Manufaktury należały od końca lat 30. XX w. do największych kompleksów sportowych Łodzi. Chociaż infrastruktura sportowa pozwalała na organizację imprez sportowych rangi krajowej (mistrzostwa Polski seniorów w lekkoatletyce w 1936, mistrzostwa Polski w boksie w 1946), a nawet międzynarodowej (mecz bokserski CWKS Warszawa – Partizan Belgrad w 1956), to niektóre obiekty pozostawiały wiele do życzenia, o czym pisał m.in. pod koniec lat 40. Dziennik Łódzki: Pierwszą dużą inwestycją po II wojnie światowej na terenie dawnego kompleksu WiMy było wybudowanie na przełomie lat 50. i 60. budynku klubowego oraz sali gimnastycznej. Akt erekcyjny wmurowano 26 września 1958, a w uroczystościach wzięli udział minister finansów – Tadeusz Dietrich oraz I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR dla miasta Łodzi – Michalina Tatarkówna-Majkowska. Od końca lat 50. na terenie pomiędzy torami kolejowymi a ul. Armii Czerwonej prowadzone były prace przy rozbudowie stadionu piłkarskiego. Intensyfikacja działań nastąpiła w drugiej połowie lat 70., po awansie piłkarzy do ekstraklasy. Wyburzono starą drewnianą trybunę od strony ulicy Tunelowej, zlikwidowano bieżnię i postawiono nowe trybuny, wybudowane na podstawie usypanych wałów ziemnych (na których później ukształtowano betonowe miejsca na ławki i koronę stadionu). Trybuny usytuowano dość blisko płyty boiska, tworząc obiekt typowo piłkarski. Spory udział przy budowie miał czyn społeczny. Brał w nim udział nawet ówczesny wiceprezes Widzewa ds. inwestycji – Konrad Kociński. W pierwszej połowie lat 80. rozebrano drewnianą halę sportową (z powodu rozbudowy ul. Armii Czerwonej) oraz przeprowadzono modernizację stadionu – podniesiono trybuny, zwiększając ich pojemność do ok. 20 tys. osób, oraz zainstalowano cztery ponad 70-metrowe stalowe, kratownicowe maszty, z zamontowanymi jupiterami o łącznej mocy oświetleniowej 1500 luksów (zwiększonej w latach późniejszych do 2000 luksów). Premierową grą na klubowej arenie przy sztucznym oświetleniu był wygrany 3:1 z Lechem Poznań ćwierćfinałowy mecz Pucharu Polski w dniu 13 marca 1985 roku. Kolejna większa modernizacja miała miejsce w drugiej połowie lat 90. Pojawiły się wówczas plastikowe foteliki w miejsce drewnianych ławek, zbudowano przeszkloną kawiarnię, łącznik między trybuną a budynkiem klubowym oraz wspornikowe zadaszenie części trybuny głównej. Przygotowano również podejście dla wózków inwalidzkich oraz zamontowano sześć specjalnych kabin dla dziennikarzy radiowych i telewizyjnych. Po modernizacji pojemność stadionu spadła do ok. 10 tys. miejsc siedzących. === Konstrukcja i wyposażenie === Konstrukcja stadionu odpowiadała standardom z czasów jego budowy. Trybuny znajdowały się na usypanych wałach ziemno-betonowych. Na stopnicach zainstalowano drewniane ławki. Z czasem zostały one zastąpione przez plastikowe krzesełka (składane na trybunie A) w kolorystyce barw klubowych, tj. czerwonym i białym. Pierwsze krzesełka – na sześciu sektorach trybuny głównej – pojawiły się w fazie grupowej Ligi Mistrzów, podczas meczu z Atlético Madryt we wrześniu 1996 roku. W kolejnych latach krzesełek przybywało, a na trybunie C (wschodniej, tzw. Prostej) ułożono z nich czerwony napis „Widzew”. Trybuna północna (B, tzw. Niciarka) i południowa (D, popularny Zegar lub Młyn) powstały w latach 70. XX wieku. Trybunę wschodnią (C) zbudowano w latach 60., a powiększono w latach 70. i 80. ubiegłego stulecia. W latach 90. zrealizowano na niej żelbetowe schody wejściowe na koronę trybuny. Najbardziej zmodernizowana była trybuna zachodnia (A, tzw. Główna). W latach 1996–2000 przedłużono ją w kierunku południowym, całkowicie zmieniono geometrię przekroju i wykonano żelbetowe stopnie o wysokości 40 cm i głębokości 90 cm. Równolegle wykonano łącznik między trybuną a budynkiem klubowym i wspornikowe zadaszenie części trybuny o wysięgu 15,5 m. Zadaszenie oparte było na fundamentach studniowych o głębokości ok. 6 m. Pod łącznikiem został wykonany wjazd na płytę boiska, przeznaczony dla pojazdów specjalnych. Szatnie zawodników i sędziów, pomieszczenia dla trenerów, gabinety odnowy biologicznej i pomieszczenia biurowe użytkowane przez klub, znajdowały się w czterokondygnacyjnym (w części dwukondygnacyjnym) budynku klubowym. Budynek połączony był z salą sportowo-konferencyjną (od strony południowej) oraz za pośrednictwem łącznika z trybuną główną stadionu (od strony północnej). Obok stadionu znajdowało się boczne boisko treningowe (w czasie remontu w 2007 roku położono na nim nową murawę oraz zainstalowano system nawadniający). ==== Pojemność ==== Po modernizacji w latach 80. pojemność stadionu wynosiła ok. 20 tys. osób. W póź