Bożenna (Bożena) Dykiel (ur. 26 sierpnia 1948 w Grabowie, zm. 12 lutego 2026 w Izabelinie C) – polska aktorka teatralna i filmowa. == Życiorys == Ukończyła XLIV Liceum Ogólnokształcące im. Antoniego Dobiszewskiego (obecnie im. Stefana Banacha) w Warszawie. W roku 1971 została absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. W latach 1970–1972 występowała w Studenckim Teatrze Satyryków (STS), a w latach 1972–1985 – w Teatrze Narodowym w Warszawie. Rozpoznawalność przyniosły jej role filmowe i telewizyjne, m.in. Kasi w Weselu (1973), Mady Müller w filmie Ziemia obiecana (1975), Mieczysławy Aniołowej w serialu Alternatywy 4 (1986), czy teatralna kreacja Goplany w Balladynie Słowackiego. W latach 2003–2025 grała Marię Ziębę, jedną z głównych bohaterek telenoweli TVN Na Wspólnej. W 2005 roku prowadziła program kulinarny Z Bożeną Dykiel na ostrzu noża. Wiosną 2009 roku uczestniczyła w piątej edycji programu rozrywkowego Polsatu Jak oni śpiewają. Była członkinią Stowarzyszenia Filmowców Polskich. W 2025 roku odsłoniła swoją gwiazdę w Łódzkiej Alei Gwiazd. == Życie prywatne == Córka Józefa i Heleny. Z mężem, Ryszardem Kirejczykiem, miała dwie córki: Marię (ur. 1979) i Zofię (ur. 1981). W 2021 roku poddała się zabiegowi wstawienia sztucznej zastawki aortalnej. Operację przeprowadził kardiochirurg Andrzej Bochenek. Pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. == Teatr == W latach 1970–1972 występowała w Studenckim Teatrze Satyryków (STS). Jej kariera zaczęła się od skandalu (lub zachwytu) – od roli w Balladynie Juliusza Słowackiego w reżyserii Adama Hanuszkiewicza w Teatrze Narodowym, gdy 8 lutego 1974 wjechała na scenę motocyklem marki Honda. Grana przez nią Goplana miała kostium znany z popularnej wówczas komiksowej serii fantasy o seksownej Barbarelli, znanej głównie z filmowej adaptacji Rogera Vadima, w której główną rolę grała Jane Fonda. Zaczął się nowy rozdział w teatralnym odczytywaniu romantyzmu. Na teatralnej scenie tańczyła jako Panna Młoda w Weselu Wyspiańskiego (rok wcześniej w filmie grała Kasię). Konrad Swinarski powierzył jej rolę Zoi Bieriozkiny w Pluskwie Władimira Majakowskiego. W Teatrze Narodowym w latach 1972–1985 występowała w przedstawieniach reżyserowanych przez Helmuta Kajzara, Jana Kulczyńskiego, Tadeusza Minca i Ryszarda Peryta. === Wybrane przedstawienia === na podstawie: Encyklopedia Teatru Polskiego ==== Teatr PWST ==== 1970: Mądremu biada (Aleksander Gribojedow) – Natalia Dmitriewna Goricz 1971: Ulisses (James Joyce) – Florry 1971: Król Mięsopust (Jarosław Marek Rymkiewicz) – Rosalinda 1971: Ćwiczenia z Szekspira – obsada aktorska ==== Teatr Narodowy ==== 1971: Beniowski (Juliusz Słowacki) – Muza 1973: Trzy po trzy (Aleksander Fredro) – Julia 1973: Wacława dzieje (Stefan Garczyński) – Helena 1974: Balladyna (Juliusz Słowacki) – Goplana 1974: Wesele (Stanisław Wyspiański) – Panna Młoda 1975: Pluskwa (Włodzimierz Majakowski) – Zoja Bieriozkina 1976: Jak wam się podoba? (William Shakespeare) – Rozalinda 1978: Dziady część III i Wstęp (Adam Mickiewicz) – obsada aktorska 1979: Szkoła żon (Molière) – Małgosia 1979: +++ (trzema krzyżykami) Helmut Kajzar – „Mamusia” 1980: Benefis (Antoni Czechow) – Zmiejukina-Jefimowna 1980: Obora (Helmut Kajzar) – towarzyszka Miętowa 1982: Villa dei Misteri (Dom tajemnic) Helmut Kajzar – porucznik MO 1982: Pan Tadeusz (Adam Mickiewicz) – Telimena ==== Teatr Rozmaitości ==== 1972: Cudzołóstwo ukarane (Janusz Głowacki) – Sexy 1973: Żaby (Arystofanes) – Kapłanka Demetry, jedna z chóru Żab ==== Estrada Stołeczna ==== 1977: Braterskie ręce – obsada aktorska ==== Teatr Scena Prezentacje ==== 1984: Smak miodu (Shelagh Delaney) – Helena 1990: Humoreski erotyczne (Graham Greene) – madame Dejoie 1996: Ninoczka (Melchior Lengyel) – księżna Stefania 1996: Łysa śpiewaczka (Eugene Ionesco) – pani Smith ==== Teatr Nowy ==== 1991: Ubu Król, czyli Polacy. Improwizacje (Alfred Jarry) – Ubica ==== Teatr Syrena ==== 2006: Won! (Ryszard Marek Groński) – Mamuśka ==== Teatr Komedia ==== 2010: Dziewczyny z kalendarza (Tim Firth) – Marie == Filmografia == === Polski dubbing === 2004: Rogate ranczo – Madzia 2023: Horror story – matka == Dyskografia == === Płyty === 1988: Co lubią tygrysy 2010: Jak oni śpiewają (LoLe Records) === Single === 2012: Czas na szaleństwa (jako Lolita, wyk. Amutella) === Piosenki === == Odznaczenia == Brązowy Krzyż Zasługi (1979) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014) == Wyróżnienia == Odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach Gwiazda Łódzkiej Alei Gwiazd == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Bożena Dykiel w bazie Filmweb Bożena Dykiel w bazie filmpolski.pl Bożena Dykiel (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2021-04-09] . Bożena Dykiel na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka” Bożena Dykiel w bazie Akademia Polskiego Filmu