23 marca – 82. (w latach przestępnych 83.) dzień w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 283 dni. == Święta == Imieniny obchodzą: Benedykt, Eberhard, Feliks, Józef, Nikon, Pelagia, Piotra, Rebeka, Turybiusz, Wiktorian, Wiktoriana, Wiktorianna i Zbysław. Międzynarodowe – Światowy Dzień Meteorologii (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ) Pakistan – Święto Rewolucji Pakistańskiej Polska, Węgry – Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: bł. Annunciata Cocchetti (zakonnica) św. Józef Oriol (kapłan) św. Rebeka Chobok Ar-Rajes (zakonnica) św. Turybiusz de Mogrovejo (biskup) == Wydarzenia w Polsce == 1231 – Pierwsza wzmianka o Zgierzu. 1343 – Położono kamień węgielny pod budowę dzisiejszej bazyliki konkatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku. 1609 – Wojna o Inflanty: zwycięstwo floty polskiej nad szwedzką w stoczonej w nocy z 23 na 24 marca bitwie morskiej pod Salis. 1613 – Król Zygmunt III Waza i cesarz Maciej Habsburg zawarli sojusz polsko-austriacki. 1660 – IV wojna polsko-rosyjska: wojska rosyjskie rozpoczęły oblężenie Lachowicz. 1768 – Rada Senatu podjęła uchwałę o wezwaniu na pomoc wojsk rosyjskich w celu stłumienia konfederacji barskiej. 1915 – I wojna światowa: po prawie pięciu miesiącach oblężenia przez Rosjan skapitulowała austriacka Twierdza Przemyśl. 1925 – Sowieccy dywersanci rozbroili posterunek policji i obrabowali stację kolejową w Lachowiczach. 1927 – Polskie władze zdelegalizowały partię Białoruska Włościańsko-Robotnicza Hromada. 1932 – Aleksandr Juninskij z ZSRR został laureatem I nagrody II Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. 1935: Sejm RP uchwalił tzw. konstytucję kwietniową, podpisaną miesiąc później przez prezydenta Ignacego Mościckiego. Trzęsienie ziemi o sile 4,3 stopnia w skali Richtera w okolicach Czarnego Dunajca. 1936 – W Krakowie doszło do rozruchów antysanacyjnych. Policja otworzyła ogień do manifestujących, zabijając 10 osób i raniąc 45. 1939 – Po zajęciu litewskiej Kłajpedy przez Niemców przeprowadzono tzw. mobilizację alarmową. 1942 – Akcja „Reinhardt”: miała miejsce pierwsza akcja deportacyjna z getta w Piaskach na Lubelszczyźnie. Z miasteczka, a także z sąsiednich Biskupic i Trawnik Niemcy wywieźli do obozu zagłady w Bełżcu około 3,3 tys. Żydów. 1944 – Ponad 100-osobowa bojówka Ukraińców z sąsiedniej wsi Łotów napadła na osadę Frankamionka na Zamojszczyźnie, zabijając 18 mieszkańców i paląc większość zabudowań, w tym budynek szkoły. Na pomoc mieszkańcom przybyli partyzanci z oddziału „Wiklina”, którzy odparli napastników, zabijając 4 z nich. 1945 – Armia Czerwona zajęła Sopot. 1957 – Geolog Jan Wyżykowski odkrył złoża rudy miedzi na Dolnym Śląsku. 1961 – Premiera filmu Rozstanie w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa. 1971 – 18 górników zginęło w katastrofie w KWK „Rokitnica” w Zabrzu. 1980 – Odbyły się wybory do Sejmu i Rad Narodowych. 1995 – Została podpisana Karta Etyczna Mediów. 1999 – Pistolet WIST-94 wszedł na wyposażenie Sił Zbrojnych RP. 2000 – Były minister i poseł Ireneusz Sekuła został w nocy z 22 na 23 marca znaleziony nieprzytomny w swoim biurze w Warszawie z ranami postrzałowymi brzucha. Zmarł 29 kwietnia w szpitalu. 2001 – Premiera filmu przygodowego W pustyni i w puszczy w reżyserii Gavina Hooda. 2017 – Otwarto Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. == Wydarzenia na świecie == 625 – Zwycięstwo Kurajszytów z Mekki nad muzułmanami z Medyny dowodzonymi przez Mahometa w bitwie pod Uhudem. 752 – (lub 22 marca) Stefan II został wybrany na papieża. Zmarł przed koronacją. 1153 – W Konstancji została zawarta ugoda między papieżem Eugeniuszem III a królem Niemiec Fryderykiem I Barbarossą, który miał otrzymać koronę cesarską w zamian za pomoc w przywróceniu władzy papieża w Państwie Kościelnym. 1324 – Papież Jan XXII ekskomunikował króla Niemiec Ludwika IV Bawarskiego. 1502 – Król Czech, Węgier i Chorwacji Władysław II Jagiellończyk poślubił „per procura” swoją trzecią żonę Annę de Foix-Candale. 1530 – Król Hiszpanii Karol V Habsburg podpisał akt na mocy którego Malta została przekazana zakonowi joannitów. 1534 – Konkwistadorzy pod dowództwem Francisca Pizarra splądrowali świątynię Słońca Coricancha w Cuzco. 1568 – W trakcie wojen religijnych we Francji został zawarty pokój z Longjumeau. 1648 – Francja i Holandia dokonały podziału karaibskiej wyspy Saint Martin/Sint Maarten. 1702 – Rozpoczęła się wyprawa do ludu Cabuquas w Afryce Południowej z udziałem m.in. Polaków. 1708 – Pretendent do tronu Szkocji i Anglii Jakub Franciszek Edward Stuart podjął nieudaną próbę wylądowania w Szkocji na czele floty francuskiej. 1716 – Jeremiasz III został ekumenicznym patriarchą Konstantynopola. 1752 – Ukazało się pierwsze wydanie najstarszej kanadyjskiej gazety „Halifax Gazette”. 1779 – Brytyjski astronom Edward Pigott odkrył Galaktykę Czarne Oko w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. 1781 – W Peru wojska hiszpańskie rozgromiły w bitwie pod Pucacasa armię powstańczą Tupaca Amaru II. 1782 – We Francji została wydana powieść epistolarna Pierre’a Choderlosa de Laclosa Niebezpieczne związki. 1801 – Cesarz Rosji Paweł I Romanow został zamordowany w pałacowym zamachu stanu. Nowym cesarzem został jego syn Aleksander I Romanow. 1804 – Papież Pius VII erygował diecezję Satu Mare w Rumunii. 1836 – Amerykańska mennica państwowa rozpoczęła bicie monet przy użyciu maszyny parowej. 1839 – Na łamach „Boston Morning Post” po raz pierwszy użyto określenia „OK”. 1847 – Wielki pożar Bukaresztu. 1849 – Zwycięstwem wojsk austriackich nad piemonckimi zakończyła się bitwa pod Novarą. 1861 – Camillo Cavour został pierwszym premierem zjednoczonych Włoch. 1862 – Wojna secesyjna: taktyczne zwycięstwo wojsk Unii w pierwszej bitwie pod Kernstown. 1868 – Założono Uniwersytet Kalifornijski. 1870 – Papież Pius IX erygował diecezję Portoviejo w Ekwadorze. 1881 – Podpisano traktat pokojowy kończący I wojnę burską. 1882 – Utworzono Biuro Wywiadu Marynarki Wojennej USA. 1892 – Botho zu Eulenburg został premierem Prus. 1895: Antonio Cánovas del Castillo został po raz szósty premierem Hiszpanii. Manchester City odniósł najwyższe ligowe zwycięstwo w swej historii, pokonując Lincoln City 11:3 1903 – Bracia Wright złożyli wniosek o przyznanie patentu na ich sposób sterowania maszynami latającymi. 1908 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (659) Nestor. 1911: U wybrzeża Queensland zatonął podczas cyklonu australijski statek pasażersko-towarowy SS „Yongala“ wraz ze 122 osobami na pokładzie. W londyńskiej Royal Albert Hall po raz pierwszy wykonano The March of the Women, skomponowany przez Ethel Smyth hymn ruchu brytyjskich sufrażystek. 1918 – Powstała Dońska Republika Radziecka. 1919 – Benito Mussolini założył faszystowską organizację Związki Kombatanckie. 1925 – W USA stan Tennessee wprowadził ustawę zakazującą nauczania teorii ewolucji, czego konsekwencją był m.in. małpi proces. 1926 – Powstała irlandzka republikańska partia polityczna Fianna Fáil. 1931 – Józef Piłsudski zakończył trzymiesięczny wypoczynek na portugalskiej Maderze. 1933: Belgijski astronom Sylvain Arend odkrył planetoidę (1263) Varsavia. Reichstag przyjął tzw. ustawę o pełnomocnictwach (jęz. niem. Ermächtigungsgesetz), oznaczającej w praktyce przekazanie Adolfowi Hitlerowi pełni władzy, gdyż przyznawała ona jego rządowi prawo uchwalania ustaw bez zgody Reichstagu. 1937 – Hiszpańska wojna domowa: zwycięstwo wojsk republikańskich w bitwie pod Guadalajarą (8–23 marca). 1939 – Wybuchła wojna węgiersko-słowacka. 1940 – Liga Muzułmańska przyjęła rezolucję z Lahore, która doprowadziła w 1947 roku do powstania Pakistanu. 1941 – Bitwa o Atlantyk: na południowy wschód od Islandii brytyjski trawler HMT „Visenda” zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-551 wraz z całą, 45-osobową załogą. 1942: Adolf Hitler wydał dyrektywę o rozpoczęciu budowy Wału Atlantyckiego. Wojska japońskie dokonały inwazji na Andamany w Zatoce Bengalskiej. 1943 – Na Islandii otwarto zbudowany przez armię amerykańską Port lotniczy Keflavík 1944 – 33 żołnierzy SS zginęło w wyniku ataku partyzantów w Rzymie. Następnego dnia Niemcy w odwecie rozstrzelali w kamieniołomach pod miastem 335 cywilów. 1945 – Front zachodni: wojska alianckie rozpoczęły forsowanie Renu. 1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: w mieście Naharijja Arabowie rozbili żydowski konwój z zaopatrzeniem dla kibucu Jechi’am, w wyniku czego zginęło 47 osób. 1949: I wojna izraelsko-arabska: zawarto porozumienie o zawieszeniu broni między Izraelem a Libanem. Brytyjski parlament uchwalił Akt nowofundlandzki, który potwierdził warunki unii pomiędzy odrębnymi dotychczas dominiami Kanady i Nowej Fundlandii. 1950: Odbyła się 22. ceremonia wręczenia Oscarów. Powstała Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO). 1951 – Odsłonięto Pomnik założycieli miasta Tel Awiw. 1956: Pakistan, jako pierwszy kraj islamski, został proklamowany republiką. Ukazał się debiutancki album Elvisa Presleya pt. Elvis Presley. 1958 – Otwarto Synagogę Pokoju w Strasburgu. 1960 – Przywódca ZSRR Nikita Chruszczow rozpoczął 10-dniową oficjalną wizytę we Francji. 1961: W Leningradzie odbyła się prapremiera baletu Legenda o miłości z choreografią Jurija Grigorowicza, librettem Nâzıma Hikmeta i muzyką Arifa Melikowa. W ostatnim dniu 10-dniowego testu w komorze wypełnionej tlenem, która miała symulować warunki panujące wewnątrz statku kosmicznego, kandydat na kosmonautę porucznik pilot Walentin Bondarienko w wyniku nieuwagi upuścił nasączony spirytusem wacik na rozgrzaną płytę kuchenki elektrycznej, na której przyrządzał posiłki, w wyniku czego wybychł gwałtowny pożar. Ciężko poparzony Bondarienko zmarł tego samego dnia w szpitalu w Moskwie. 1963 – W Londynie odbył się 8. Konkurs Piosenki Eurowizji. 1965 – Rozpoczęła się amerykańska załogowa misja kosmiczna Gemini 3. 1976 – Wszedł w życie Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych. 1978 – Do południowego Libanu przybyły pierwsze oddziały ONZ-owskiej misji pokojowej UNIFIL. 1979 – Félix M