Scania Fencer - rodzina autobusów miejskich (f1; f19), międzymiastowych (f6) i turystycznych (f8) opracowana przez koncern Scania we współpracy z chińskim Higerem, produkowana w zakładach chińskiego producenta od 2021 r. == Historia == === Geneza === Stanowił element wymiany modelowej opartej na zrównoważonym rozwoju, wydajności paliwowej i całkowitej ekonomii eksploatacji, zapoczątkowanej wprowadzeniem odświeżonej rodziny Citywide (w 2019 r) oraz Interlink (2022 r). Opracowany pod kątem brytyjskiego rynku był, obok rodziny A30/A50/A80 oraz Touring, owocem współpracy szwedzkiego koncernu z chińskim producentem nadwozi Higer Bus. Higer wnosił wiedzę i doświadczenie w zakresie budowy nadwozi, Scania – know-how w zakresie podwozi, designu i usług posprzedażnych. Projekt nadwozia został określony jako "wyrazista uroda Scani". Za opracowanie, rozwój i budowę prototypu odpowiadali Szwedzi, zaś produkcja seryjna odbywała się w specjalnej fabryce Higera, w Suzhou - obok linii produkcyjnej Touringa. Planowo gama miała obejmować warianty niskopodłogowe, niskowejściowe, dwu-i trzyosiowe, przegubowe i piętrowe. Nowa rodzina została oparta o podwozie wykorzystujące nową przednią oś wytwarzaną w polskich zakładach Scanii w Kobylnicy k. Słupska. Nazwa modelu (z ang. "szermierz") w branży została oceniona jako ogłoszenie, deklaracja wojny z liczną konkurencją w segmencie autobusów miejskich. Wedle chińskiego producenta, nazwa odwoływała się do występującej w kulturze chińskiej koncepcji „dwóch mieczy współpracujących ze sobą”, gdzie 1+1>2. Konstrukcja jest efektem koncepcji, łącząc wysoką niezawodność i moc Scanii z zorientowanym na klienta podejściem i dopracowaną konstrukcją podpartą wieloletnim doświadczeniem i najnowocześniejszymi rozwiązaniami technologicznymi Higer. Inspiracja szermierką przekładała się na charakterystykę pojazdu, łącząc elegancję ruchu z elastycznością, "uosabiając ducha dążenia i siły; symbolizując pasję, odwagę, mądrość i sukces" Połączenie marek Scania i Higer wykorzysta atrakcyjność marki Scania na rynku europejskim oraz bogate doświadczenie Higer Bus w sektorze transportu publicznego, umożliwiając wykorzystanie szans rynkowych, jakie stwarza elektryfikacja europejskich produktów transportu publicznego w ramach konsensusu dotyczącego zielonego i niskoemisyjnego - Zheng Chunhui, zastępca dyrektora generalnego zakładów Projekt pojazdu był inspirowany nowoczesnymi miastami. Projekt wnętrza został stworzony w ten sposób, by wyglądało świeżo, zarówno w nowym pojeździe, jak i przez cały okres eksploatacji, zachowując łatwość uchowania w czystości. Wnętrze wedle deklaracji producenta zapewnia lepsze tłumienie hałasu i drgań, oraz zostało wyposażone w klimatyzację."Coraz więcej uwagi poświęca się także ekonomicznemu oświetleniu LED z odbiciem powierzchni, aby zapewnić więcej światła pasażerom autobusu. Jasne wnętrze, detale ze stali nierdzewnej oraz możliwość wyboru zarówno siedzenia, jak i materiału podłogowego sprawiają, że końcowy efekt jest nowoczesnym autobusem, który idealnie odpowiada oczekiwaniom i gustom klienta, [...] Kolejną cechą Fencer 1 jest podświetlany boczny pasek, który świeci daleko w ciemności i dodaje odrobiny izolacji. Zakryte cylindry gazowe i spoilery na dachu zapewniają doskonałą aerodynamikę." - Ragnar Jürgens, kierownik ds. Produktu i Sprzedaży w Scania Baltikumi Współpraca z chińskim producentem pozwalała na redukcję kosztów produkcji i zaoferowanie atrakcyjnej ceny wyjściowej, a premiera w Wielkiej Brytanii została podyktowana specyfiką rynku jako "wrażliwego na cenę". Po wygaszeniu produkcji nadwozi przez Scanię w 2024 r, rodzina Fencer wypełnia na większości rynków europejskich (obok produktów Irizara oraz Castrosui), lukę po modelach Citywide oraz Interlink. === Premiera === Majem 2021 r zaplanowano światową premierę w Wielkiej Brytanii. Premiera odbyła się 17-18 maja 2021 r. To był pierwszy model normalnopokładowego pojazdu Scanii w Wielkiej Brytanii od 10 lat, stanowiąc następcę oferowanego modelu OmniLink. Prezentacji nowego pojazdu towarzyszyła internetowa konferencja prasowa i specjalnie stworzona strona internetowa (scaniafencer.com). Wczesna broszura informacyjna zawierała m.in. nietypową konfigurację drzwi 2-4-0 specjalnie zaprojektowaną pod potrzeby lotniska (w wersji dwuosiowej) oraz 1-2-1-0 (w wersji przegubowej). Wersje dla kontynentalnej Europy miały zostać wyposażone w fotele Ster i Kiel zamiast Fainsy. Ciekawostką w ofercie Fencera była gama silnikowa obejmująca wersje spełniające starszą normę emisji spalin Euro 5 i Euro 3, co jawnie wskazywało na celowanie producenta w rynki pozaeuropejskie . "To była ogromna przyjemność współpracować z ludźmi z Higer i jesteśmy naprawdę podekscytowani, że możemy wprowadzić ten autobus na rynek razem z nimi. Podczas tworzenia Fencera współpracowaliśmy bezpośrednio z zespołem Higer. Jesteśmy pod wrażeniem ich pasji do produktu, dbałości o szczegóły oraz umiejętności tworzenia specyfikacji dla brytyjskich operatorów. Nasi klienci pokochają ten autobus" - Martin West, dyrrektor sprzedaży Scania Buses and Coaches UK Pierwszy model z nowej rodziny autobusów, Fencer f1 był jednopokładowym, standardowym autobusem klasy MAXI dostępnym w wersji konwencjonalnej (tj. diesel), CNG i (docelowo) elektrycznej. Wedle zapewnień dyrektora sprzedaży autobusów Scania w Wielkiej Brytanii, "Fencer znacząco przyczyni się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, ogłoszonej niedawno przez rząd Wielkiej Brytanii". Zastosowano w niej całkowicie nową konstrukcję stanowiska kierowcy "made by Scania" z poprawioną ergonomią i bezpieczeństwem, nowy korpus wykonany z włókna szklanego i materiału kompozytowego lżejszym do 500 kg względem klasycznej wersji, oraz zmodernizowany układ napędowy i podwozie docelowo redukujące zużycie paliwa. Automatyczna skrzyni ZF zapewniała płynną i szybką zmianę biegów oraz została wyposażona w nową funkcję miękkiego startu zwiększającą komfort pasażerów poprzez redukcję hałasu, wspomaganie rozruchu i umożliwia płynne przyspieszenie. Nowe, w pełni zintegrowane podwozie umożliwiało montaż ośmiu lub dziesięciu zestawów baterii, charakteryzując się szeregiem udoskonaleń mechanicznych, nową instalacją elektryczną i sterownikiem ECU, nowym niezależnym zawieszeniem przednim oraz nową sztywną osią przednią przekładającą się na większą ładowność i promień skrętu, a także większy komfort i szerokość przejścia. Przyszłą wersję elektryczną akumulator miał zasilać silnik elektryczny Scania o mocy 300 kW napędzany przez dwubiegową skrzynię biegów Scania. Zamówienia na wersję 100% elektryczną miały ruszyć jeszcze w tym samym roku. Do modelu f1 miała dołączyć wersja międzymiastowa (f6), turystyczna (f8; dostępna na rynku irańskim), dwupokładowa (f9), niskowejściowa, przegubowa (f19 - w materiałach prasowych włączano ją do serii f1) „Dzięki nowej gamie Scania Fencer w naszej ofercie wzmocnimy naszą pozycję na rynku i będziemy kontynuować przejście na zrównoważony system transportowy” – powiedziała Anna Carmo E Silva, dyrektor ds. autobusów i autokarów Scania. === Fencer f1 === W pierwszych miesiącach obecności na rynku, model był dostępny w dwóch wariantach długości, tj. 10,9 i 12,2 m; kolejne warianty, wersje trzyosiowe i przegubowe miały znaleźć się w ofercie w przyszłym roku. Brytyjskie Q-Park Limited podpisało umowę na cztery pierwsze pojazdy f1. wykorzystujące podwozie 4x2 BL, o długości 10,9 m, wyposażone w silnik DC07 113 280 K Euro VI Step E z selektywną redukcją katalityczną. Silniki zostały zestawione z sześciobiegową skrzynią biegów ZF EcoLife 2 6AP1220B. Ich dostawę określono na maj 2022. Pierwsze pojazdy o długości 12,2 m z napędem gazowym trafiły do PC Coaches of Lincoln (9 litrów; 280 KM; 2 zbiorniki po 124 litry). Dostępność wersji gazowych na rynku brytyjskim była uzależniona od zainteresowania klientów. Zbudowano dwa pojazdy, jeden trafił do centrum szkoleniowego w Loughborough. Pozytywnie oceniono regulację deski rozdzielczej, doceniono pracę kamer zapewniającą lepszą widoczność niż lusterka. Pojazd posiadały 41 miejsc, w tym 34 Fainsa Punt, dwa Fainsa Jumbo po bokach przednich nadkoli, pięć składanych i w zależności od wersji 4- lub 5 foteli w tylnej części pojazdu. Podczas Euro Bus Expo 2022 Scania przedstawiała model f1 o długości 10,94 m na podwoziu K280CB4x2 LB wyposażony w silnik 7-litrowy, eFan i skrzynię biegów ZF Ecolife. Względem prototypu nadwozie otrzymało uproszczone nadkola i pełne oświetlenie LED. Egzemplarz demonstracyjny posiadał lusterka konwencjonalne i kamery, 38 miejsc siedzących Fainsa (w tym siedem składanych), jedno miejsce na wózek inwalidzki i do 40 miejsc stojących. Zazwyczaj po obu stronach przejścia znajdują się miejsca dla wózków inwalidzkich, przypominające deski do prasowania, choć w ocenie testerów wnęka po prawej stronie bardziej nadawała się dla wózków dziecięcych. Pojazd posiada 14 wiszących uchwytów dla pasażerów stojących. Słupki i osłony wykonane są z polerowanej stali nierdzewnej, a nad przednimi nadkolami znajdują się półki na bagaż i dodatkowe, małe półki. Tylna szyba mogła zostać opcjonalnie przyciemniona. Podłoga łagodnie wznosiła się przed tylnym nadkolem, gdzie znajduje się stopień prowadzący do kolejnej, pochyłej części podłogi, za którą znajdują się kolejne dwa siedzenia, prowadzące do nieco ciasnego tylnego rzędu z ograniczoną przestrzenią nad głową. Wadą wnętrza Fencera była ograniczona przestrzeń na kolana. Oprócz wariantu 12,2 był dostępny model 10,9-metrowy Fencer f1. Po raz pierwszy wyposażono w silnik Scania D7 i opcjonalny wentylator elektryczny. Pojazdy demonstracyjne miały trafić do Wielkiej Brytanii we wrześniu i być gotowe do prezentacji przed końcem roku. GoBus zakupiło cztery egzemplarze Fencer f1 do obsługi tras w południowej części okręgu Harju od 1 grudnia 2021 r, w przyszłym roku miało dotrzeć 26 kolejnych. W chwili zakupu, w Europie sprzedano 7 pojazdów, złożono zamówienia na kolejne 79 egzemplarzy. Pojemność pa