Claudia Sheinbaum Pardo (ur. 24 czerwca 1962 w Meksyku) – meksykańska polityk i samorządowiec, fizyk i inżynier energetyk. W latach 2018–2023 burmistrz miasta Meksyk, od 1 października 2024 roku prezydent Meksyku, jako pierwsza kobieta na tym stanowisku. Zanim objęła urząd prezydenta Meksyku, Sheinbaum aktywnie angażowała się w służbę publiczną, piastując różne stanowiska kierownicze. Pełniła funkcję burmistrza i zarazem szefa rządu miasta Meksyk od 2018 do 2023 roku, stając się pierwszą wybraną burmistrzynią miasta. Jej administracja priorytetowo traktowała bezpieczeństwo miejskie, inicjatywy środowiskowe i programy społeczne, w tym znaczącą rozbudowę transportu publicznego i systemów wsparcia edukacyjnego Pilares. Podczas swojej kadencji reagowała również na kryzysy, takie jak zawalenie się estakady linii 12 metra i zarządzanie pandemią COVID-19, co przyniosło jej zarówno uznanie, jak i krytykę. Kariera polityczna Sheinbaum rozpoczęła się w Partii Rewolucyjno-Demokratycznej (PRD). W 2014 roku dołączyła do Partii Odrodzenia Narodowego (Morena), kierowanej przez byłego burmistrza Meksyku w latach 2000–2005 Andrésa Manuela Lópeza Obradora, który w 2018 roku został prezydentem kraju. W 2024 roku, po uzyskaniu nominacji partyjnej w Morenie, Claudia Sheinbaum zapewniła sobie prezydenturę, pokonując miażdżącą większością kandydatkę Partii Akcji Narodowej (PAN) Xóchitl Gálvez. Pod koniec 2024 roku magazyn „Forbes” umieścił ją na czwartej pozycji na liście najpotężniejszych kobiet na świecie, a magazyn „Time” uznał ją za jedną ze 100 najbardziej wpływowych światowych liderek działających na rzecz środowiska. == Życiorys == Claudia Sheinbaum Pardo urodziła się 24 czerwca 1962 roku w mieście Meksyk w świeckiej rodzinie żydowskiej pochodzenia litewskiego i bułgarskiego. Jest drugą córką chemika Carlosa Sheinbauma Yoselevitza i biolożki Annie Pardo Cemo. Carlos Sheinbaum należał do społeczności Żydów askenazyjskich, pochodzących z Litwy, którzy przybyli do Meksyku w latach 20. XX wieku. Jego ojciec był kupcem jubilerskim i członkiem Meksykańskiej Partii Komunistycznej. Rodzina kultywowała tradycje żydowskie, m.in. obchodziła ważne święta i podtrzymywała zwyczaje aszkenazyjskie. Annie Pardo, matka Claudii, pochodzi z rodziny zasymilowanych bułgarskich Żydów sefardyjskich. Pardo została pierwszą sefardyjską kobietą w meksykańskim środowisku akademickim. Rodzice Claudii byli aktywni w meksykańskich kręgach lewicowych w latach 60., biorąc udział w protestach, ruchach robotniczych i wystąpieniach studenckich. Claudia Sheinbaum wyszła za mąż w 1987 roku za Carlosa Imaza Gisperta, członka założyciela Partii Rewolucyjno-Demokratycznej (PRD) i zarządzającego stołeczną dzielnicą Tlalpan w latach 2003–2004. Mają córkę. Rozstali się w 2016 roku. 17 listopada 2023 roku wyszła za mąż za Jesúsa Marię Tarribę, doktora nauk ścisłych z Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku (UNAM) i byłego kolegę ze studiów. Brała udział jako członek jury w spotkaniu milenijnym Hispanoamerykanów, w ramach którego odbywał się konkurs niezależnych filmów dokumentalnych „Video Documental Independiente”, które odbyło się w Dystrykcie Federalnym Meksyku między 25 a 30 czerwca 2000 roku. == Kariera akademicka == Studia ukończyła na Wydziale Naukowym Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu Meksyku (UNAM), gdzie w 1989 roku uzyskała licencjat z fizyki za pracę dyplomową „Badanie termodynamiczne domowego pieca opalanego drewnem do użytku wiejskiego”. Na początku lat 90. wyjechała do amerykańskiej Kalifornii, gdzie mieszkała przez cztery lata. Prowadziła wówczas prace badawcze na potrzeby swojego doktoratu na Uniwersytecie Stanforda w latach 1991–1992 oraz w latach 1993–1995 w Lawrence Berkeley National Laboratory na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, za co zostało jej przyznane stypendium przez UNAM. Podczas czteroletniego pobytu pisała artykuły naukowe, w tym prowadziła badania dotyczące zużycia energii i emisji dwutlenku węgla w przemyśle hutniczym w Meksyku. W 1994 roku uzyskała tytuł magistra inżynierii energetycznej na podstawie pracy magisterskiej „Ekonomika efektywnego wykorzystania energii elektrycznej w oświetleniu”. W grudniu 1994 roku jako pierwsza kobieta obroniła doktorat z inżynierii energetycznej na Wydziale Inżynierii UNAM i na podstawie pracy doktorskiej „Trendy i perspektywy energetyki mieszkaniowej w Meksyku”. W tym samym roku dołączyła do kadry naukowej Instytutu Inżynierii UNAM, koncentrując swoją pracę na badaniach, dokumentujących związek między energią a zmianami klimatu. Jest absolwentką Zaawansowanego Programu Studiów Zrównoważonego Rozwoju i Środowiska (LEAD-Meksyk) w Centrum Studiów Demograficznych, Miejskich i Środowiskowych oraz absolwentką Zaawansowanego Programu Studiów Zrównoważonego Rozwoju w El Colegio de México. Jest również członkinią Krajowego Systemu Badaczy i Meksykańskiej Akademii Nauk. Była doradczynią Narodowej Komisji ds. Oszczędności Energii i Departamentu Studiów Ekonomicznych Federalnej Komisji ds. Energii Elektrycznej (CFE). Jest starszym badaczem w Instytucie Inżynierii UNAM. W 2007 roku dołączyła do Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu ONZ (IPCC) w zakresie energetyki i przemysłu jako współautorka tematu „Łagodzenie zmian klimatu” czwartego raportu IPCC. W tym samym roku grupa ta otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla, wspólnie z Alem Gorem, „za wysiłki na rzecz budowania i rozpowszechniania większej wiedzy na temat zmian klimatu spowodowanych przez człowieka oraz za stworzenie podstaw do podjęcia niezbędnych środków w celu przeciwdziałania takim zmianom”. W 2013 roku uczestniczyła, wraz z jedenastoma innymi ekspertami, w temacie „przemysł” piątego raportu IPCC. == Kariera polityczna == === Początki kariery === Podczas studiów na Wydziale Nauk Ścisłych i Humanistycznych na kampusie Sur Sheinbaum zaangażowała się w akcje na rzecz praw młodych ludzi, którzy chcieli wstąpić do UNAM, ale których wnioski odrzucono. Podczas studiów uniwersyteckich była członkiem Samorządu Studentów Uniwersyteckich UNAM, grupy studentów, która stała się później założycielskim skrzydłem młodzieżowym Partii Rewolucyjno-Demokratycznej (PRD). 20 listopada 2000 roku złożono wniosek o włączenie jej do gabinetu szefa rządu miasta Meksyk Andrésa Manuela Lópeza Obradora, w którym 6 grudnia objęła stanowisko sekretarza środowiska Dystryktu Federalnego. Jako szefowa Sekretariatu kierowała wieloma projektami związanymi z wykorzystaniem energii słonecznej, kontrolą emisji, a także ochroną gleby, realizowanymi wspólnie z rolnikami i mieszkańcami tego obszaru. Ponadto w czasie swojej kadencji odpowiadała za budowę drugiego poziomu obwodnicy Meksyku Anillo Periférico, pierwszej linii szybkiego autobusu miejskiego Metrobús i centrum kontrolującego stacje kontroli pojazdów w obrębie Dystryktu Federalnego. Do jej osiągnięć w Sekretariacie Środowiska zalicza się m.in. redukcję poziomu zanieczyszczeń powietrza oraz tworzenie gminnych rezerwatów ekologicznych. Ponadto zainicjowano wówczas ambitny program sektoryzacji sieci wody pitnej. Claudia Sheinbaum zrezygnowała ze stanowiska w maju 2006 roku, aby dołączyć do zespołu kampanii Andrésa Manuela Lópeza Obradora jako jego rzeczniczka w wyborach prezydenckich w 2006 roku. Po porażce z kandydatem Partii Akcji Narodowej (PAN) Felipe Calderónem różnicą 0,48 p.p. López Obrador podważył uczciwość wyborów, wezwał do marszów protestacyjnych oraz powołał tzw. prawowity rząd, w którym Sheinbaum objęła stanowisko szefowej Sekretariatu Obrony Dziedzictwa Narodowego. W kwietniu 2008 roku, pełniąc tę funkcję, wraz z innymi liderkami koordynowała działania Ruchu Obrony Sektora Naftowego. W ramach tego ruchu utworzono brygady kobiet, zwane „Adelitas”, nawiązujące do uczestniczek rewolucji meksykańskiej, które prowadziły intensywne, pokojowe mobilizacje obywatelskie przed Senatem Republiki. Protestowały one przeciwko zbyt krótkiemu czasowi przeznaczonemu na debatę i uchwalenie ustawy dotyczącej reformy energetycznej oraz przeciwko rzekomej próbie prywatyzacji spółki Pemex. W 2011 roku brała udział w założeniu Partii Odrodzenia Narodowego (Morena) jako stowarzyszenia obywatelskiego. Andrés Manuel López Obrador, wówczas kandydat na prezydenta Meksyku w wyborach w 2012 roku z ramienia Frente Amplio Progresista, uwzględnił ją w propozycji swojego gabinetu, dotyczącej objęcia przez nią stanowiska sekretarza środowiska. === Burmistrz Tlalpan (2015–2018) === W 2015 roku Claudia Sheinbaum została pierwszą kobietą wybraną na stanowisko szefa delegacji (odpowiednik burmistrza) dzielnicy Tlalpan Dystryktu Federalnego. W 2017 roku opuściła urząd po wygraniu wewnętrznych prawyborów przed kandydaturą na stanowisko szefa rządu miasta Meksyk przez koalicję Juntos Haremos Historia (pol. Razem Tworzymy Historię), składającą się z partii Ruch Odrodzenia Narodowego (Morena), Partii Pracy (PT) i Partido Encuentro Social (PES). W lipcu 2018 roku została pierwszą kobietą wybraną na stanowisko szefa rządu miasta Meksyk, wygrywając wybory z wynikiem 47,08% głosów. Claudia Sheinbaum jest drugą kobietą na tym stanowisku, po Rosario Robles, która pełniła tę funkcję tymczasowo w latach 1999–2000. ==== Zburzenie kaplicy ==== 29 kwietnia 2016 roku, podczas pełnienia przez Sheinbaum funkcji szefa delegacji Tlalpan, pracownicy tej delegacji, za zgodą zastępcy dyrektora ds. prawnych i rządowych, José Edwina Ceróna, zburzyli kaplicę z napisem Señor de los Trabajos (pol. Pan pracy), odnoszącym się do Jezusa Chrystusa. Obiekt był szopą z blaszanym dachem, którą parafianie zbudowali wiele lat wcześniej na działce położonej między ulicami Tapakan i Yobain w Colonia Cultura Maya. Kaplica podlegała lokalnej świątyni zwanej Sagrado Corazón de Jesús (pol. Najświętsze Serca Jezusa) pod opieką proboszcza Juana Guillermo Blandóna Péreza, który wskazał Sheinbaum jako osobę odpowiedzialną za rozbiórkę i skomentował, że akcja została przeprowadzona bez uprzedniego powiadomienia władz parafialnych. Kilka dni po zburzeniu kaplicy ówczesna szefowa deleg