# Adrian Józef Galbas ## Wprowadzenie Adrian Józef Galbas to współczesna postać polskiego życia kościelnego, której posługa ewoluuje od formacji zakonnej i pracy parafialnej po kierowanie jednymi z najważniejszych metropolii w Polsce. Jako pallotyn, teolog oraz administrator, łączy w sobie głęboką duchowość wspólnotową z pragmatyzmem zarządzania kościelnymi strukturami. Jego kariera duchowna odzwierciedla zaufanie papieży do formacji zakonnej oraz potrzebę wdrożenia świeżych perspektyw teologicznych w zarządzanie diecezjami. Od 2024 roku kieruje Archidiecezją Warszawską, stanowiąc centralny punkt administracyjny i duszpasterski dla Kościoła w Polsce. ## Życiorys i formacja intelektualna ### Dzieciństwo i powołanie zakonne Adrian Galbas urodził się 26 stycznia 1968 roku w Bytomiu, mieście o bogatej tradycji śląskiej i głęboko zakorzenionej religijności katolickiej. W wieku dziewiętnastu lat, po ukończeniu szkoły średniej, w 1987 roku wstąpił do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego księży pallotynów. Decyzja o wyborze tej formacji duchowej była przełomowym momentem, ukształtującym jego późniejszą tożsamość kapłańską. Pierwszą profesję zakonną złożył 29 września 1989 roku, natomiast śluby wieczyste przyjął 10 września 1993 roku w Zakopanem, co stanowiło punkt kulminacyjny jego formacji początkowej. W latach 1987–1993 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym księży pallotynów w Ołtarzewie pod Warszawą. Atmosfera wspólnoty zakonnej oraz rygor formacyjny wpłynęły na ukształtowanie jego wizji kapłaństwa jako służby i posługi komunii. 7 maja 1994 roku przyjął święcenia prezbiteratu w Ołtarzewie z rąk arcybiskupa Józefa Kowalczyka, ówczesnego nuncjusza apostolskiego w Polsce. ### Wykształcenie i dorobek naukowy Po święceniach, w latach 1995–1998, kontynuował edukację na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie ukończył kierunki z zakresu teologii oraz dziennikarstwa. Połączenie tych dwóch dyscyplin umożliwiło mu rozwinięcie kompetencji komunikacyjnych oraz głębsze zrozumienie mediów kościelnych, co w przyszłości zaprocentowało w pracy redakcyjnej i duszpasterskiej. W 2012 roku uzyskał stopień doktora nauk teologicznych w zakresie teologii duchowości na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jego rozprawa doktorska, zatytułowana *Duchowość komunijna Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego*, stanowi istotny wkład w polską refleksję nad charyzmatem ks. Wincentego Pallottiego. Praca ta nie tylko analizuje teoretyczne podstawy wspólnotowości, ale także wskazuje na praktyczne implikacje duchowości pallotyńskiej dla współczesnej posługi kapłańskiej. ## Posługa pallotyńska i duszpasterska ### Lata prezbiteratu i formacja kapelanów Po święceniach ks. Galbas rozpoczął posługę w parafii św. Michała Archanioła w Łodzi, gdzie w latach 1994–1995 pełnił funkcję wikariusza. Następnie przeniósł się do Ołtarzewa, gdzie w latach 1998–2002 sprawował urząd prefekta w Wyższym Seminarium Duchownym. Zadanie formacji przyszłych kapłanów i zakonników wymagało od niego nie tylko wiedzy akademickiej, ale również dojrzałości duchowej i zdolności mentorskich. Jego zaangażowanie w struktury zakonne wzrastało wraz z kolejnymi nominacjami. W latach 2002–2005 oraz 2008–2011 pełnił funkcję radcy w zarządzie prowincji Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu, jednocześnie w latach 2002–2003 koordynując sekretariat ds. Apostolstwa w Częstochowie. Szczególne znaczenie dla jego biogramu ma okres 2003–2011, kiedy to kierował parafią św. Wawrzyńca w Poznaniu jako proboszcz, integrując życie parafialne z charyzmatem pallotyńskim. ### Przełożony prowincji (2011–2019) W 2011 roku ks. dr Adrian Galbas został wybrany przełożonym prowincji Zwiastowania Pańskiego księży pallotynów w Poznaniu. Funkcję tę pełnił przez dwie kadencje, do 2019 roku. Jako prowincjał odpowiadał za kierowanie kilkudziesięcioma wspólnotami, formację stałą współbraci, zarządzanie majątkiem zakonnym oraz koordynację misji apostolskich na terenie Polski. Jego przywództwo charakteryzowało się naciskiem na transparentność, modernizację struktur oraz pogłębianie formacji intelektualnej zakonników. ## Droga biskupia ### Diecezja ełcka (2019–2021) Przełom w posłudze ks. Galbasa nastąpił 12 grudnia 2019 roku, kiedy to papież Franciszek mianował go biskupem pomocniczym diecezji ełckiej, przydzielając mu stolicę tytularną Naissus. Sakrę biskupią przyjął 11 stycznia 2020 roku w Katedrze św. Wojciecha w Ełku. Głównym konsekratorem był bp Jerzy Mazur, a współkonsekratorami abp Salvatore Pennacchio (nuncjusz w Polsce) oraz abp Józef Górzyński (metropolita warmiński). Jako dewizę przyjął słowa *Pax Christi* (Pokój Chrystusa). W kurii diecezjalnej objął kluczowe stanowiska: wikariusza generalnego, moderatora kurii i przewodniczącego komisji ds. architektury i sztuki. Dodatkowo powierzono mu nadzór nad formacją stałą kapłanów z młodszych roczników święceń, co bezpośrednio nawiązywało do jego doświadczenia prefekta seminaryjnego i teologii komunijnej. ### Przejście do Katowic (2021–2024) 4 grudnia 2021 roku papież Franciszek przeniósł biskupa Galbasa do archidiecezji katowickiej jako arcybiskupa koadiutora z prawem następstwa. Kanonicznie objął urząd 15 grudnia 2021 roku, a 5 lutego 2022 roku rozpoczął posługę jako wikariusz generalny. Po przyjęciu przez Stolicę Apostolską rezygnacji z urzędu arcybiskupa metropolity katowickiego, abp. Wiktora Skworca, ks. Galbas został arcybiskupem metropolitą katowickim (31 maja 2023). Uroczysty ingres do Archikatedry Chrystusa Króla odbył się 17 czerwca 2023 roku. 29 czerwca 2023 roku w Bazylice św. Piotra odebrał z rąk papieża Franciszka paliusz – symbol metropolitalnej władzy pasterskiej. Uroczystość nałożenia paliusza na Śląsku miała miejsce 26 listopada 2023 roku, z udziałem nuncjusza abp. Antonio Guidi Filipazziego. Okres posługi w Katowicach zbiegł się z wyzwania administracyjnymi oraz koniecznością nadzorowania procesów synodalnych i modernizacyjnych w regionie o skomplikowanej strukturze społeczno-przemysłowej. ### Administratura sosnowiecka i przejście do Warszawy W związku z wakatem na stolicy sosnowieckiej, papież powierzył abp. Galbasowi zadanie administratora apostolskiego *sede vacante* diecezji sosnowieckiej (24 października 2023 – 8 maja 2024). Równolegle do obowiązków metropolity katowickiego, koordynował bieżące sprawy administracyjne, przygotowując grunt pod wybór nowego ordynariusza. Kolejna, historyczna zmiana nastąpiła 4 listopada 2024 roku, kiedy to Stolica Apostolska mianowała go arcybiskupem metropolitą warszawskim. Do czasu kanonicznego objęcia siedziby, pełnił funkcję administratora archidiecezji katowickiej. 14 grudnia 2024 roku oficjalnie objął archidiecezję warszawską, a jego ingres do Bazyliki Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela na Starym Mieście stał się ważnym wydarzeniem w życiu polskiego Kościoła. 29 czerwca 2025 roku w Rzymie odebrał nowy paliusz z rąk papieża Leona XIV. W grudniu 2025 roku zapowiedział zwołanie synodu archidiecezjalnego, co sygnalizuje kurs na pogłębienie partycypacji wiernych i refleksję nad przyszłością Kościoła w stolicy. ### Ordynariat Kościołów wschodnich 8 marca 2025 roku papież Franciszek powierzył mu dodatkowe obowiązki ordynariusza wiernych Kościołów wschodnich w Polsce niemających własnego ordynariusza *sui iuris*. Posługa ta obejmuje duszpasterską opiekę nad wiernymi obrządków bizantyjsko-ukraińskiego, ormiańskiego oraz greckokatolickiego wymagającymi jurysdykcji łacińskiej. Decyzja ta podkreśla szczególną rolę arcybiskupa Galbasa jako pomostu między tradycjami chrześcijańskimi na ziemiach polskich. ## Posługa w Konferencji Episkopatu Polski Działalność arcybiskupa Galbasa na arenie ogólnopolskiej systematycznie wzrastała. W 2020 roku został wybrany na przewodniczącego Rady ds. Apostolstwa Świeckich, gdzie koordynował działania na rzecz powołań, ewangelizacji i zaangażowania laikatu. W 2021 roku wszedł w skład Komisji ds. Polonii i Polaków za Granicą (przekształconej później w Zespół przy Delegacie KEP ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej), wspierając duszpastersko Polaków na uchodźstwie. W 2022 roku objął delegaturę ds. Ruchu Szensztackiego, w 2023 roku został delegatem ds. Apostolstwa Chorych oraz członkiem Rady Fundacji na Rzecz Wymiany Informacji Katolickiej i Rady Programowej Katolickiej Agencji Informacyjnej (KAI). Od 2024 roku zasiada w Radzie Stałej KEP oraz Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP, co czyni go kluczowym graczem w relacjach państwo-kościół. ## Odznaczenia Za zasługi dla wspólnoty i współpracę ze strukturami obronnymi kraju, w 2026 roku został wyróżniony odznaką pamiątkową Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. ## Podsumowanie Profil duszpasterski i administracyjny arcybiskupa Adriana Galbasa odznacza się unikalnym połączeniem formacji pallotyńskiej, kompetencji teologiczno-socjologicznych oraz doświadczenia w zarządzaniu dużymi organizacjami kościelnymi. Jego nominacje do Ełku, Katowic, a ostatecznie Warszawy, odzwierciedlają strategię Stolicy Apostolskiej polegającą na obsadzaniu kluczowych stolic biskupich przez osoby o ugruntowanej formacji zakonnej i otwartym podejściu do wyzwań współczesności. | Okres | Funkcja | Diecezja / Instytucja | |-------|---------|------------------------| | 2011–2019 | Przełożony Prowincji | Prowincja Zwiastowania Pańskiego (Poznań) | | 2020–2021 | Biskup pomocniczy | Diecezja ełcka | | 2021–2023 | Arcybiskup koadiutor | Archidiecezja katowicka | | 2023–2024 | Arcybiskup metropolita | Archidiecezja katowicka | | 2023–2024 | Administrator *sede vacante* | Diecezja sosnowiecka | | od 2024 | Arcybiskup metropolita | Archidiecezja warszawska | | od 2025 | Ordynariusz wiernych Kościołów wschodnich | Polska (brak własnego ordynariusza *sui iuris*) | Jego wizja Kościoła jako wspólnoty komunijnej, zakorzenionej w duchowości Pallottiego i otwartej na dialog z kulturą świecką, stanowi fundament bieżącej i przyszłej posługi. Planowany synod archidiecezjalny w Warszawie ma być kulminacyjnym momentem tej formacyjnej drogi.