Andrea Bocelli, wym. /anˈdreːa boˈtʃɛlli/ (ur. 22 września 1958 w La Sterza, Lajatico) – włoski śpiewak, tenor, kompozytor, autor piosenek, producent muzyczny i multiinstrumentalista. Urodził się jako niedowidzący z jaskrą, a w wieku 12 lat całkowicie stracił wzrok, po krwotoku śródmózgowym wynikającym z wypadku podczas gry w piłkę nożną. Po roku pracy jako asystent w kancelarii prawnej opuścił to stanowisko, aby całkowicie poświęcić się śpiewaniu. Po wieczornych występach w barach i rywalizacji w lokalnych konkursach muzycznych podpisał swój pierwszy kontrakt z wytwórnią Sugar Music. Nabrał rozgłosu w 1993, kiedy razem z Zucchero zaśpiewał utwór „Miserere”. Zyskał sławę w 1994 dzięki zwycięstwie z utworem „Il mare calmo della sera” na 44. Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo. Jest najlepiej sprzedającym się śpiewakiem na świecie i jednym z artystów z największą liczbą sprzedanych wydawnictw muzycznych w historii. Do jego dyskografii należy kilkanaście albumów studyjnych, w tym osiem kompletnych oper: Cyganeria, Tosca, Trubadur, Werter, Pajace, Rycerskość wieśniacza, Carmen, Romeo i Julia i Andrea Chénier. Od 1994 nagrał 15 solowych albumów studyjnych zarówno muzyki pop, jak i klasycznej, trzy albumy z największymi przebojami i dziewięć kompletnych oper. Wszystkie jego albumy sprzedały się w nakładzie ponad 90 milionów egzemplarzy na całym świecie. Odniósł sukces jako wykonawca, wprowadzając muzykę klasyczną na szczyty międzynarodowych list przebojów pop. Jego album, Romanza, jest jednym z najlepiej sprzedających się albumów wszech czasów, podczas gdy Sacred Arias jest najlepiej sprzedającym się klasycznym albumem z muzyką poważną w jednym wykonaniu. My Christmas był najlepiej sprzedającym się albumem świątecznym w 2009 i jednym z najlepiej sprzedających się albumów świątecznych w Stanach Zjednoczonych. Album Sì z 2019 zadebiutował na pierwszym miejscu na UK Albums Chart i US Billboard 200, stając się pierwszym albumem numer jeden w obu krajach. Jego piosenka „Con te partirò”, zawarta na jego drugim albumie Bocelli, jest jednym z najlepiej sprzedających się singli wszech czasów. Utwór został licencjonowany do udziału w serii reklam telewizyjnych dla TIM pod koniec 1990, dzięki czemu stał się bardzo popularny we Włoszech. Jeszcze większy sukces odniosła włosko-angielska wersja piosenki – „Time to Say Goodbye”, nagrana w duecie z Sarah Brightman. W 1998 został uznany za jednego z 50 najpiękniejszych ludzi magazynu „People”. Wystąpił w duecie z Céline Dion w utworze „The Prayer” do filmu animowanego Magiczny miecz – Legenda Camelotu, który zdobył Złoty Glob za najlepszą oryginalną piosenkę i był nominowany do Oscara za najlepszą oryginalną piosenkę. W 1999 Bocelli został nominowany do nagrody Grammy dla najlepszego nowego artysty. Został odnotowany w Księdze Rekordów Guinnessa wraz z wydaniem swojego albumu Sacred Arias, ponieważ jednocześnie zajmował trzy pierwsze pozycje na amerykańskich listach przebojów Classical Albums. Współpracował z wieloma znanymi na całym świecie artystami, takimi jak: Zucchero, Luciano Pavarotti, Lady Gaga, Dua Lipa, Ed Sheeran, Jennifer Lopez, Barbra Streisand, Céline Dion, Christina Aguilera, John Miles, Marta Sánchez, Stevie Wonder, Hélène Ségara, Giorgia, Sarah Brightman, Laura Pausini, Natalie Cole, Mary J. Blige i Ariana Grande. Śpiewał w ważnych teatrach operowych jak Carnegie Hall, Wiener Staatsoper i Metropolitan Opera. Piosenkarka Céline Dion powiedziała, że „jeśli Bóg ma mieć śpiewający głos, musi brzmieć bardzo podobnie do Andrei Bocellego”, a producent muzyczny David Foster często opisywał głos Bocellego jako najpiękniejszy na świecie. Podczas swojej kariery śpiewał dla królowej Elżbiety II na Royal Variety Performance w Londynie, a także dla różnych prezydentów i trzech papieży. W 2006 został Wielkim Oficerem Orderu Zasługi Republiki Włoskiej. W 2009 został odznaczony dominikańskim Orderem Zasługi Duarte, Sancheza i Melli. W 2010 został uhonorowany gwiazdą w Hollywood Walk of Fame za swój wkład w Live Theater. W 2022 prezydent Serbii Aleksandar Vučić odznaczył go Złotym Medalem za Zasługi dla Serbii. == Życiorys == === Rodzina i edukacja === Urodził się 22 września 1958 w La Sterza, wiosce obok Lajatico, w rodzinie pochodzenia chłopskiego. W XVIII i w części XIX wieku niektórzy z jej członków byli dzierżawcami w gospodarstwie Spedaletto, niedaleko Volterry, należącym do książąt Corsini. Jest synem Edi Aringhieri i Alessandro Bocellego, rolników, właścicieli firmy zajmującej się produkcją i handlem maszynami rolniczymi. Ma młodszego brata, Alberto. Dorastał na rodzinnej farmie, gdzie sprzedawał maszyny rolnicze i produkował wino. Został wychowany w wierze katolickiej, którą pielęgnuje także w dorosłym życiu. Od urodzenia miał problemy ze wzrokiem, aż w końcu zdiagnozowano u niego wrodzoną jaskrę. Stwierdził, że decyzja matki o urodzeniu go i odrzuceniu zaleceń lekarza była dla niego inspiracją do sprzeciwienia się aborcji. Kiedy miał sześć miesięcy, przeszedł pierwszą z 27 operacji oczu, którym został poddany w dzieciństwie. Kiedy miał 12 lat, podczas gry w piłkę nożną miał wypadek (został uderzony blaszanym elementem piłki w oko, a wskutek silnego uderzenia piłką w głowę doznał wylewu krwi do mózgu), przez który całkowicie utracił wzrok. Przy ostatniej próbie przywrócenia wzroku lekarze użyli pijawek, jednak Boccelli pozostał niewidomy. Jako młody chłopak wykazywał pasję do muzyki. Odtwarzana na gramofonie muzyka poważna była jedyną rzeczą, która go cieszyła. Gdy jego niania, Oriana, podarowała mu pierwszą płytę – album Franco Corellego, Bocelli zaczął myśleć o zostaniu tenorem. Kiedy miał siedem lat, był w stanie rozpoznać słynne głosy tamtych czasów i próbował je naśladować. Uczył się w szkole z internatem w Reggio nell’Emilia, gdzie nauczył się czytać w alfabecie Braille’a i chodził na lekcje muzyki. Kiedy miał siedem lat, rozpoczął naukę gry na fortepianie, a podczas nauki w Istituto Francesco Cavazza w Bolonii uczył się śpiewu, gry na flecie, saksofonie i gitarze, a także podjął pierwsze próby komponowania własnych pieśni. W międzyczasie uczęszczał na zajęcia z jazdy konno w szkole jeździeckiej w rejonie Maremma. Pierwszy koncert dał w małej wiosce niedaleko miejsca, w którym się urodził. Kiedy miał 12 lat, zdobył pierwszą nagrodę – złoty medal Małgorzaty (wł. Margherita d’Oro) podczas konkursu piosenki w Viareggio, na którym wykonał utwór „’O sole mio”. Po sukcesie w konkursie chciał wystąpić na Festival of Castrocaro, jednak jego rodzice się na to nie zgodzili, twierdząc, że ich syn jest za młody na start w tym wydarzeniu. Po skończeniu szkoły średniej w Pontedera w 1980 studiował prawo na Uniwersytecie w Pizie, a pracę dyplomową napisał o francuskim myślicielu i filozofie Monteskiuszu. Po ukończeniu studiów prawniczych zaczął pracować jako publiczny obrońca w sądzie Palazzo di Giustizia w Pizie, jednak po roku porzucił pracę na rzecz rozwijania kariery muzycznej. Jeszcze w trakcie studiów rozwijał zagrał swoje pierwsze płatne koncerty w lokalnych klubach i kawiarniach (m.in. w „Boschetto”), gdzie prezentował standardy muzyki pop. W tym okresie był pod wpływem twórczości artystów, takich jak m.in. Frank Sinatra, Charles Aznavour, Jacques Brel, Édith Piaf i Francesco Guccini. Za pieniądze zarobione na koncertowaniu opłacał kolejne lekcje gry na fortepianie i śpiewu, którego uczył się u Luciana Bettariniego i Franca Corellego. Swoje najlepsze wykonania nagrał na demo, które rozsyłał po wytwórniach muzycznych w nadziei na podpisanie kontraktu. Studiował śpiew operowy w La Spezii, z którego uzyskał tytuł magistra, napisawszy pracę pt. „Wartość i znaczenie śpiewu operowego na początku trzeciego tysiąclecia”, której obszerny tekst jest poświęcony stanowi sztuki opery i jej interpretatorom, wzbogacony o szereg artykułów podpisanych przez muzykologów i uczonych, a także przez Plácido Domingo. === Kariera artystyczna === ==== Lata 1992–1997: Festiwal w San Remo i pierwsze cztery albumy ==== W 1992 włoski gwiazdor rocka Zucchero zapoznał się z nagraniami Bocellego i zaproponował mu nagranie partii tenora w demo swojej piosenki „Miserere”, aby wysłać je włoskiemu tenorowi Lucianowi Pavarottiemu. Pavarotti, będąc pod wrażeniem talentu początkującego tenora, zasugerował Zuccherowi nagranie utworu z Bocellim. Piosenka stała się przebojem w Europie. Bocelli towarzyszył Zuccherowi podczas europejskiej trasy koncertowej w 1993, śpiewając w duecie, jak i solo np. „Nessun dorma” z opery Turandot Giacoma Pucciniego. Bocelli podpisał kontrakt z wytwórnią Sugar Music w Mediolanie po tym, jak Caterina Caselli usłyszała, jak Bocelli śpiewa na przyjęciu urodzinowym Zucchero. Zatrudnił także menedżera, którym został Michele Torpedine, dotychczasowy agent Zucchero. W grudniu wziął udział w Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo, a za wykonanie utworu „Miserere” zajął pierwsze miejsce, otrzymując najwyższe noty w historii sekcji debiutantów („Giovani”). 28 grudnia zadebiutował w świecie muzyki klasycznej koncertem w Teatro Municipale w Reggio nell’Emilia. W lutym 1994 wystartował w konkursie głównym Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo z „Il mare quieto della sera” i ponownie z rekordowym wynikiem od jury zwyciężył w sekcji debiutantów („Nuove Proposte”). W kwietniu tego samego roku wydał swój debiutancki album pt. Il mare calmo della sera, z którym wszedł do pierwszej dziesiątki list sprzedaży we Włoszech, a za jego wysoką sprzedaż uzyskał certyfikat platynowej płyty w kraju. W maju odbył trasę koncertową z piosenkarką pop Gerardiną Trovato. We wrześniu wystąpił – na zaproszenie Luciana Pavarottiego – podczas corocznego koncertu charytatywnego Pavarotti International w Modenie, na którym zaśpiewał m.in. „Mattinata” Ruggero Leoncavallo i „Notte e Piscatore” Maurizio Morante w duecie z Pavarottim. We wrześniu zadebiutował w operze jako Makduf w Makbecie Verdiego w Teatro Verdi w Pizie. Bocelli był agnostykiem, ale ok. 1994, częściowo w wyniku zanurzenia się w twórczości rosyjskieg