Ben Kingsley (ur. jako Krishna Pandit Bhanji 31 grudnia 1943 w Snainton) – brytyjski aktor, laureat Oscara, dwóch nagród BAFTA i Złotych Globów za tytułową rolę w filmie Gandhi; dwukrotnie nominowany do nagrody Oliviera. Odtwórca roli Trevora Slattery’ego w Filmowym Uniwersum Marvela. W 1985 został odznaczony Orderem Padma Shri. W 2002 królowa Elżbieta II uhonorowała go tytułem i odznaką Rycerza Kawalera. 27 maja 2010 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6931 Hollywood Boulevard. == Życiorys == Urodził się jako Krishna Pandit Bhanji w angielskiej wiosce Snainton, w hrabstwie North Yorkshire. Jego rodzicami byli angielska aktorka i modelka Anna Lyna Maria (z domu Goodman; 1914–2010) i lekarz Rahimtulli Harji Bhanji (1914–1968), ismailijski muzułmanin (urodzony w Kenii, ale pochodzący od indyjskich chodżów gudźarackich). Jego dziadek ze strony ojca przeniósł się z Indii na Zanzibar. Dorastał w Pendlebury, w dystrykcie Salford, gdzie studiował na University of Salford. Następnie przeniósł się do Lancashire, uczęszczał do Pendleton College. Początkowo chciał zostać lekarzem, jak ojciec, ale ostatecznie rozpoczął karierę aktorską, jak jego matka. Po raz pierwszy wystąpił na szklanym ekranie jako Ron Jenkins w brytyjskiej operze mydlanej Coronation Street (1966–1967). W telewizyjnej adaptacji tragedii ITC Entertainment Antoniusz i Kleopatra (Antony and Cleopatra, 1974) pojawił się jako Thidias, jeden ze sług Cezara. W 1966 zadebiutował w Londynie w muzycznej produkcji Briana Epsteina, menedżera The Beatles. Kiedy jednak wydawca muzyczny Dick James zaoferował mu kontrakt płytowy, odmówił. W 1967 został członkiem Royal Shakespeare Company. Grał na scenie w Manchester Grammar School, obok Roberta Powella, m.in. jako Mosca w sztuce Bena Jonsona Volpone (1977) w reżyserii Petera Halla w Królewskim Teatrze Narodowym (Royal National Theatre). W tym czasie zmienił nazwisko z Krishna Bhanji na bardziej brytyjskie Ben Kingsley. Według własnego wyjaśnienia „Ben” był pseudonimem, jakiego używano w Anglii w stosunku do jego ojca (Bhanji-Benji-Benjamin-Ben), natomiast „Kingsley” nawiązuje do jego dziadka, który handlował przyprawami korzennymi we wschodniej Afryce (King of the Cloves - król goździków). W 1971 zadebiutował na Broadwayu w roli Demetriusza w sztuce Sen nocy letniej Williama Shakespeare’a w reżyserii Petera Brooka. W 1984 powrócił na Broadway w spektaklu Edmunda Keana Kean, którego reżyserką była jego druga żona, Alison Sutcliffe. Wielkim sukcesem ekranowym okazała się kreacja Mahatmy Gandhiego w dramacie biograficznym Richarda Attenborough Gandhi (1982), za którą odebrał wiele nagród, w tym Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, Nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego i w kategorii najlepszy debiut, Evening Standard British Film Award, Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym i w kategorii najlepszy nowy gwiazdor roku. == Filmografia == == Nagrody == == Bibliografia == Leila Sorell. Kartka z Hollywood: Debiut najodważniejszy. „Film”. nr 17 (1764/XXXVIII), s. 12–13, 24 kwietnia 1983. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. „Gandhi”; Biogram Bena Kingsleya. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 21 (521–522/XXIX), s. 12–16, 1–15 listopada 1984. Warszawa: RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0430-4519. Marcin Staniszewski. Portret: Ben Kingsley. „Film”. nr 10 (2445), s. 41, październik 2005. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Ben Kingsley w bazie IMDb (ang.) Ben Kingsley w bazie Filmweb Ben Kingsley w bazie Notable Names Database (ang.)