Benjamin John Whishaw (ur. 14 października 1980 w Clifton) – angielski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny. == Życiorys == === Wczesne lata === Urodził się i wychowywał w Clifton w hrabstwie ceremonialnym Bedfordshire jako jeden z synów (ma bliźniaka, Jamesa) Lindy (z domu Hope), która pracowała przy kosmetykach, i Jose’a Whishawa, który pracował przy technologii informacyjnej, a wcześniej grał w piłkę nożną w Stevenage F.C. Od najmłodszych lat pasjonowały go koty, jazda konna i aktorstwo. Jako nastolatek zapisał się na zajęcia w Bancroft Players Youth Theatre przy Hitchin’s Queen Mother Theatre. Po ukończeniu Samuel Whitbread Community College występował z teatralną grupą Big Spirit. Po maturze studiował w Royal Academy of Dramatic Art (RADA) w Londynie, którą ukończył latem 2003 r. === Kariera === Na wielkim ekranie po raz pierwszy zagrał rolę żołnierza Jamesa Deamisa w dramacie Okop (The Trench, 1999) u boku Daniela Craiga, z którym spotkał się potem także na planie filmowym dramatu Przetrzymać tę miłość (Enduring Love, 2004) i filmie o Jamesie Bondzie Skyfall (2012) jako Q. Potem znalazł się w obsadzie dramatu Facet do towarzystwa (Mauvaise passe, 1999) z udziałem Daniela Auteuila, Stuarta Townsenda i Noaha Taylora. W 2003 r. debiutował na West Endzie jako brat Jasper w National Theatre w adaptacji sztuki Philipa Pullmana Mroczne materie (His Dark Materials). Za tytułową szekspirowską postać w spektaklu Hamlet (2004) w londyńskim teatrze Old Vic otrzymał nagrodę im. Iana Charlesona 2005 oraz zdobył nominację do nagród: Laurence Olivier Award, South Bank Sky Arts Award i Evening Standard Award. Przełomem w jego karierze ekranowej była rola obdarzonego fenomenalnym węchem seryjnego mordercy, który zabija młode kobiety, by stworzyć idealny zapach w adaptacji bestsellerowej powieści Patricka Süskinda, jednej z najdroższych produkcji w historii kina europejskiego Pachnidło: Historia mordercy (Perfume: The Story of a Murderer, 2006). W 2018 wystąpił obok Hugh Granta w brytyjskim miniserialu Skandal w angielskim stylu (A Very English Scandal), gdzie wcielał się w rolę Normana Josiffe, za którą otrzymał nagrodę Emmy w kategorii Najlepszy aktor drugoplanowy w miniserialu lub filmie telewizyjnym (2019). == Życie prywatne == Jego seksualność była przedmiotem ożywionej debaty Internetu. Spekulacje zapoczątkował wywiad, którego w marcu 2011 r. udzielił dla magazynu gejowskiego „Out”, podczas gdy grał homoseksualną postać w off-broadwayowskiej sztuce Alexi’a Kaye Campbella Duma (The Pride). W sierpniu 2012 roku w Sydney zawarł związek partnerski z australijskim kompozytorem Markiem Bradshawem. Upublicznił tę informację rok później na łamach „Daily Mail”. Poznali się na planie Jaśniejsza od gwiazd (Bright Star, 2009), w którym Ben grał Johna Keatsa, podczas gdy 30-letni wtedy Mark komponował muzykę. == Filmografia == == Seriale tv == Opracowano na podstawie 2000: Other People’s Children jako Sully 2000: Black Cab jako Ryan 2005: Nathan Barley jako Pingu 2008: Criminal Justice jako Ben Coulter 2011–2012: Czas prawdy (The Hour) jako Freddie Lyon 2012: Ryszard II (Richard II) jako Ryszard II 2014: Foxtrot jako Ezra, Jacob 2015: London Spy jako Danny 2018: Skandal w angielskim stylu (A Very English Scandal) jako Norman Scott 2020: Fargo jako Rabbi Milligan 2022: Będzie bolało (This Is Going To Hurt) jako Adam Kay 2024: Black Doves jako Sam Young == Przypisy == == Bibliografia == Ben Whishaw w bazie IMDb (ang.) Ben Whishaw w bazie Filmweb Ben Whishaw w bazie Notable Names Database (ang.)