Bruce Frederick Joseph Springsteen (ur. 23 września 1949 w Long Branch) – amerykański gitarzysta, piosenkarz i kompozytor rockowy. Podczas swojej ponad pięćdziesięcioletniej kariery sprzedał ponad 60 milionów płyt w Stanach Zjednoczonych i 150 milionów w pozostałych państwach świata. Został uhonorowany 20 nagrodami Grammy, dwoma Złotymi Globami, Oscarem i Tony Award. W 1999 został wprowadzony do Songwriters Hall of Fame i Rock and Roll Hall of Fame. W 2016 został odznaczony przez prezydenta Baracka Obamę Prezydenckim Medalem Wolności. Dzięki wydanej w 2020 roku płycie pod tytułem Letter to You, Bruce Springsteen został pierwszym w historii artystą, którego albumy znalazły się na szczytach list przebojów w każdej z ostatnich sześciu dekad. W 2023 roku otrzymał w Białym Domu od prezydenta Joe Bidena - National Medal of Arts (Narodowy Medal Sztuki) – najwyższe odznaczenie przyznawane artystom i mecenasom sztuki przez rząd Stanów Zjednoczonych. W ceremonii tej uczestniczyły także m.in. Pierwsza Dama dr Jill Biden i wiceprezydent Kamala Harris. Forbes w 2026 roku szacował jego majątek na około 1,2 mld dolarów. == Życiorys == Urodził się w Long Branch w stanie New Jersey jako syn Adele Ann (z domu Zerilli) i Douglasa Fredericka Springsteena. Jest pochodzenia holendersko-irlandzko-włoskiego. Ma dwie młodsze siostry, Virginię i Pamelę. Dorastał w Freehold w New Jersey. Odebrał katolickie wychowanie. Jego były nauczyciel stwierdził, że Springsteen był „samotnikiem, który nie chciał niczego innego bardziej, niż grać na gitarze”. Springsteen ukończył naukę w Freehold High School, publicznej szkole średniej w 1967 roku. Krótko uczęszczał do szkoły wyższej Ocean County College, ale porzucił naukę. Powołany do wojska w wieku 19 lat nie przeszedł badania lekarskiego, dzięki czemu uniknął służby podczas wojny w Wietnamie. == Kariera muzyczna == Zainspirowany występem Beatlesów w programie The Ed Sullivan Show w 1964 kupił swoją pierwszą gitarę. Zaczął występować publicznie z zespołem Rogues w rodzinnym Freehold. Pod koniec 1964 roku matka wzięła pożyczkę, by kupić mu gitarę za 60 dolarów (Springsteen później upamiętnił ten akt w piosence „The Wish”). W następnym roku dzięki Texowi i Marion Vinyardom, którzy sponsorowali młode zespoły w mieście, Springsteen został gitarzystą prowadzącym i wokalistą w zespole The Castiles. Nagrał z nimi pierwsze dwie piosenki w studiu nagraniowym w Brick Township. Od końca lat 60. występował z kolejnymi zespołami: Earth, Steel Mill (1969–1971, m.in. z Stevenem Van Zandtem), Dr. Zoom & the Sonic Boom (1971), Sundance Blues Band (1971) i The Bruce Springsteen Band (1971–1972), występując w Jersey Shore, Richmond, Nashville i w Kalifornii. W 1972 zwrócił na niego uwagę łowca talentów wytwórni Columbia Records, John Hammond. W październiku 1972 Springsteen założył nowy zespół, z którym nagrał swój debiutancki album, Greetings from Asbury Park, N.J.. Zespół ostatecznie w 1974 przyjął nazwę E Street Band. W tym czasie Springsteen zyskał swój przydomek „The Boss”, wywodzący się od tego, że odbierał od organizatorów wynagrodzenie za koncerty i rozdawał kolegom z zespołu. Mimo przychylnych głosów krytyków sukces komercyjny przyniósł dopiero trzeci album Born to Run, wydany w 1975. Album osiągnął 3. miejsce na liście Billboard 200, a muzyk pojawił się na okładkach „Newsweeka” i „Time”. Największy sukces i światową sławę Springsteenowi przyniósł album z 1984 Born in the U.S.A., który sprzedał się w 15 milionach egzemplarzy w USA, 30 milionach na całym świecie i stał się jednym z najlepiej sprzedających się albumów wszech czasów, a siedem singli trafiło do pierwszej dziesiątki listy Hot 100. Bruce Springsteen na koncertach zazwyczaj występuje z własnym zespołem instrumentalnym The E Street Band, chociaż czasami, jak np. w albumie We Shall Overcome: The Seeger Sessions gra z innymi grupami. W 1979 Graham Parker nagrał ze Springsteenem piosenkę Endless Night na swój album Up The Escalator. W 1985 wziął udział, razem z artystami Stanów Zjednoczonych, w nagraniu piosenki We Are the World skomponowanej przez Michaela Jacksona i Lionela Richiego, by zebrać fundusze na walkę z głodem w Etiopii, spowodowanym suszą w 1984/1985. Za piosenkę „Streets of Philadelphia” (z filmu Filadelfia) otrzymał Oskara w 1994 i nagrodę Grammy w 1995. Bruce Springsteen brał udział w wielu koncertach charytatywnych upamiętniających tragedię z 11 września 2001. Wiele jego utworów powstało bezpośrednio po zamachu terrorystycznym. Są to kompozycje: „Further On (Up The Road)”, „Into The Fire”, „Empty Sky”, „The Fuse” i „The Rising”. Jednak utwór "My City of Ruins" często błędnie kojarzony z Nowym Jorkiem po zamachach z 11 września 2001, powstał wcześniej, w 2000 r. i opowiada o podupadającym Asbury Park. Pierwszy raz Bruce zagrał go 17 grudnia 2000 r. w Asbury Park Convention Hall podczas charytatywnego koncertu wspierającego rewitalizację Asbury Park. W latach 1985–1989 był żonaty z aktorką Julianne Phillips. Od 1991 jego żoną jest wokalistka i autorka tekstów Patti Scialfa. Mają troje dzieci. Na podstawie jego historii powstał film biograficzny Springsteen: Ocal mnie od nicości w reżyserii Scotta Coopera, który ukazuje proces tworzenia albumu Nebraska. == Dyskografia == === Albumy studyjne === Greetings from Asbury Park, N.J. (1973) The Wild, the Innocent & the E Street Shuffle (1973) Born to Run (1975) Darkness on the Edge of Town (1978) The River (1980) Nebraska (1982) Born in the U.S.A. (1984) Tunnel of Love (1987) Human Touch (1992) Lucky Town (1992) The Ghost of Tom Joad (1995) 18 Tracks (Highlights From Tracks) (1999) The Rising (2002) Devils & Dust (2005) Hammersmith Odeon, London ’75 (2006) We Shall Overcome: The Seeger Sessions (2006) Magic (2007) Working on a Dream (26 stycznia 2009) The Promise (2010) Wrecking Ball (2012) High Hopes (2014) Western Stars (2019) Letter to you (2020) Only the Strong Survive (2022) === Albumy koncertowe === Live 1975–1985 (1986) In Concert MTV Plugged (1993) Live in New York City (2001) Hammersmith Odeon, London ’75 (2006) Live in Dublin (2007) Springsteen on Broadway (2018) === Kompilacje === Greatest Hits (1995) Tracks (1998) 18 Tracks (Highlights From Tracks) (1999) The Essential Bruce Springsteen (2003) Greatest Hits (2009) Collection: 1973–2012 === EP-ki === Chimes of Freedom (1988) == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Oficjalna strona wykonawcy