Céline Marie Claudette Dion (wym. selin maʁi klodɛt djɔ̃; ur. 30 marca 1968 w Charlemagne) – frankokanadyjska piosenkarka, jedna z czołowych przedstawicielek adult contemporary. W 1980 nawiązała współpracę z menedżerem René Angélilem, który zastawił dom, aby sfinansować wydanie jej debiutanckiej płyty. Zwyciężyła na Yamaha World Popular Song Festivalu (1982) i w finale 33. Konkursu Piosenki Eurowizji (1988), na którym reprezentowała Szwajcarię z utworem „Ne partez pas sans moi”. W drugiej połowie lat 80. XX wieku podpisała kontrakt z wytwórniami CBS Records i Epic Records, a pod ich szyldem wydała przełomowe w swojej karierze albumy, które zapewniły jej tytuł jednej z najpopularniejszych i najbardziej uznanych artystek w historii. W 1999 zawiesiła karierę, by skoncentrować się na życiu rodzinnym po tym, gdy u jej męża zdiagnozowano chorobę nowotworową. Trzy lata później powróciła na scenę i podpisała kontrakt na występy w Koloseum w Caesars Palace. Za działalność na rzecz ojczyzny, rozpowszechnianie języka francuskiego oraz podtrzymywanie i rozsławianie tradycji, kultury francusko-kanadyjskiej otrzymała wiele odznaczeń i wyróżnień, w tym m.in. Order Kanady, Order Quebecu, honorowy doktorat kanadyjskiego Uniwersytetu w Laval oraz francuską Legię Honorową. Jest także laureatką licznych nagród muzycznych, m.in. pięciu nagród Grammy i 20 kanadyjskich nagród Juno. W 2004 została upamiętniona na Alei Gwiazd w Los Angeles, a Międzynarodowa Federacja Przemysłu Fonograficznego uhonorowała ją tytułem artystki, której nakład ze sprzedaży albumów przekroczył liczbę największą w historii, osiągając wówczas wynik ponad 175 mln sprzedanych egzemplarzy. W 2013 autorzy Księgi rekordów Guinnessa uznali ją za drugą (po Madonnie) artystkę z największą liczbą sprzedanych albumów muzycznych w historii z liczbą ponad 200 mln sprzedanych egzemplarzy na całym świecie. Niektóre źródła podają jednak, że liczba sprzedanych przez nią płyt wynosić może nawet 220 mln sztuk. Tylko w Japonii nakład ze sprzedaży jej wydawnictw muzycznych wynosi ponad 10 mln sztuk, co daje jej drugie miejsce (po Mariah Carey) w tamtejszym zestawieniu zagranicznych artystów z największą liczbą sprzedanych płyt. == Życiorys == === Dzieciństwo === Urodziła się w Le Gardeur Hospital w Charlemagne w kanadyjskiej prowincji Quebec. Jest najmłodszym z czternaściorga dzieci Adhémara Diona (1923–2003) i Thérèse z d. Tanguay (1927–2020), posiadających kanadyjsko-francuskie korzenie. Rodzice nadali jej imię na cześć utworu „Moi Céline” Huguesa Aufraya. Wychowała się w ubogiej rodzinie, wyznającej tradycję katolicką. Jej ojciec pracował jako rzeźnik. Peter Castro, redaktor magazynu „People”, tak wspomniał o dzieciństwie Dion: Pięcioro dzieci dzieliło jedno łóżko, wszyscy dzielili jedną łazienkę. Nie mieli zmywarki do naczyń, dlatego, aby mieć na czym zjeść deser, odwracali swoje talerze po obiedzie. Ona sama wspomina, że pamięta czasy, kiedy matka ogrzewała im skarpetki, używając opiekacza. Dorastała w rodzinie o muzycznych tradycjach: ojciec grał na akordeonie, matka – na skrzypcach, a pozostali członkowie rodziny występowali w sierocińcach oraz na weselach i imprezach miejskich. === Kariera muzyczna === ==== Początki ==== Swój pierwszy publiczny występ zaliczyła w wieku trzech lub pięciu lat, kiedy zaśpiewała trzy piosenki (m.in. utwór „Du fil des aiguilles et du coton” z repertuaru Christine Charbonneau) na ślubie swojego brata Michela. Później zaczęła występować w hotelu „La Cachette” w Joliette i w rodzinnym barze „Le Vieux Baril”. W wywiadzie dla magazynu „People” w 1994 powiedziała: Tęskniłam za rodziną i domem, ale nie żałuję utraty swojego wieku dojrzewania. Miałam jedno marzenie – zostać piosenkarką. Kiedy miała 12 lat, z pomocą matki i brata Jacques’a skomponowała swoją pierwszą piosenkę – „Ce n’était qu’un rêve” (ang. It was only a dream). Jej brat Michel wysłał nagranie do menedżera René Angélila, którego imię znalazł na tylnej stronie opakowania płyty Ginette Reno, będącej muzyczną idolką młodej Dion. Angélil spotkał się z Dion i wkrótce rozpoczął z nią współpracę, by uczynić z niej międzynarodową gwiazdę. Dion w tym czasie zaczęła pobierać lekcje śpiewu u Cécile Jalbert. ==== Lata 80. ==== Aby sfinansować nagranie pierwszej płyty Dion, Angélil zastawił swój dom na 2018 Victoire Street. Album pt. La voix du bon Dieu został wydany w formie winyla w 1981. Również w 1981 Dion wydała pierwszy album świąteczny pt. Céline Dion chante Noël. W wieku 15 lat po ośmiu latach nauki porzuciła Katolickie Gimnazjum im. św. Judy, po czym zaczęła pobierać prywatne lekcje. W 1982 wzięła udział z utworem „Tellement j’ai d’amour pour toi” w konkursie Yamaha World Popular Song Festival w Tokio, na którym zajęła pierwsze miejsce i otrzymała nagrodę dla najlepszego artysty. W tym czasie wyjechała do Francji, gdzie wylansowała singiel „D’amour ou d’amitié”, za którego sprzedaż w ponad 700 tys. egzemplarzy otrzymała certyfikat platynowej płyty, stając się pierwszym kanadyjskim artystą, który tego dokonał. Z piosenką „D’amour ou d’amitié” reprezentowała Kanadę na festiwalu International Market of the Disk and the Musical Publishing w Cannes. Oba utwory umieściła na swoim kolejnym albumie, Tellement j’ai d’amour... z 1983, za którego sprzedaż w 50 tys. egzemplarzy uzyskała złotą płytę. W tym samym roku otrzymała cztery nagrody Félix: dla najlepszego nowego artysty i najlepszej wokalistki oraz za najlepszy album (za Tellement j’ai d’amour...) i najlepszy występ poza granicami prowincji Quebec. Również w 1983 wydała dwa albumy: świąteczny pt. Chants et contes de Noël i studyjny pt. Les chemins de ma maison. Poza tym przez sześć tygodni występowała w paryskiej Olympii. Zagrała też koncert z Orchestre Metropolitan w Place D’Armes i odbyła trasę koncertową po Quebecu. W lipcu 1984 wystąpiła w Old Port, po czym otrzymała zaproszenie do występu przed papieżem Janem Pawłem II podczas jego wizyty w Quebecu, gdzie zaśpiewała piosenkę „Une colombe” z albumu pt. Mélanie. Również w 1984 odebrała dwie nagrody Félix: dla wokalistki roku i za najlepiej sprzedający się album (za Les chemins de ma maison). W 1985 odebrała pięć nagród Félix: dla artystki roku, za popowy utwór roku i najlepiej sprzedający się singiel (obie za „Une colombe”) oraz za album roku i najlepiej sprzedający się album (obie za Mélanie). W tym czasie zdecydowała się na kilkumiesięczną przerwę w karierze, wówczas podjęła naukę tańca. Odświeżyła także swój wizerunek, by wyglądać „bardziej kobieco”. Zaczęła nosić aparat ortodontyczny, by wyprostować zęby, przez które była obiektem szykan w szkole i mediach. W 1986 podjęła współpracę z wytwórnią Columbia Records, pod której szyldem w maju 1987 wydała swój ósmy album studyjny pt. Incognito. Za tytułowy singiel odebrała w 1988 nagrodę Félix za popową piosenkę roku. W maju 1988, reprezentując Szwajcarię z utworem „Ne partez pas sans moi”, zwyciężyła w finale 33. Konkursu Piosenki Eurowizji w Dublinie. Dzięki wygranej w konkursie zainteresowała swoją twórczością cały świat, a następnie odbyła trzymiesięczny kurs nauki języka angielskiego, po czym wyruszyła w międzynarodową trasę koncertową po Europie, Azji i Australii. Również w 1988 podpisała trzyletni kontrakt reklamowy z marką motoryzacyjną Chrysler Canada, a w ramach umowy występowała w reklamach telewizyjnych i radiowych produktów firmy. W 1989 w trakcie trasy koncertowej Incognito Tour uszkodziła sobie głos, a po konsultacji lekarskiej z otorynolaryngologiem Williamem Gouldem zdecydowała się na krótką przerwę w karierze, w celu oszczędzenia głosu. Po powrocie na scenę przeszła szkolenie wokalne z Williamem Rileyem. ==== Lata 90. ==== W 1990 wydała swój pierwszy w karierze anglojęzyczny album studyjny pt. Unison. Wydawnictwo promowane było przez single: „(If There Was) Any Other Way, „The Last to Know”, „Unison” i „Where Does My Heart Beat Now?”, który trafił na czwarte miejsce amerykańskiej listy Billboard Hot 100. Również w 1990 podczas rozdania nagród Félix odmówiła przyjęcia statuetki dla najlepszej angielskiej artystki roku, tłumacząc, że „jest francuską, a nie angielską artystką”. W tym samym roku wraz z przyjaciółmi otworzyła sieć restauracji Nickels Grill & Bar w Kanadzie. W 1991 odebrała nagrodę Juno dla wokalistki roku i za album roku (Unison). W tym samym roku wydała album pt. Dion chante Plamondon (w Europie wydany pt. Des mots qui sonnent), który zyskał status platynowej płyty we Francji, a także podpisała kontrakt sponsorsko-reklamowy z koncernem Coca-Cola i nagrała z Peabo Brysonem tytułowy utwór na ścieżkę dźwiękową filmu animowanego Walt Disney Pictures Piękna i Bestia. Singiel został nagrodzony Oscarem za najlepszą piosenkę (w 1992) i Grammy za najlepszy duet roku (w 1993). Dion umieściła piosenkę również na swoim kolejnym albumie, zatytułowanym po prostu Celine Dion. W 1993 wydała album pt. The Colour of My Love. 21 marca poprowadziła galę rozdania nagród Juno, na której także odebrała wyróżnienie: dla najlepszej wokalistki roku, za najlepiej sprzedający się album francuskojęzyczny (Dion chante Plamondon), najlepszą muzykę taneczną („Love Can Move Mountains”) i singiel roku („Beauty and the Beast”). Za pochodzącą z The Colour of My Love piosenkę „When I Fall in Love”, nagrany w duecie z Clive’em Griffinem na ścieżkę dźwiękową do filmu Bezsenność w Seattle, została w 1994 nominowana do nagrody Grammy za najlepszy wokalny utwór nagrany w duecie lub zespołowo. W tym samym roku otrzymała trzy nagrody Felix: dla wokalistki roku, najbardziej docenionego artysty poza granicami Quebecu i artysty wyróżniającego się repertuarem niefrancuskojęzycznym. Poza tym zagrała koncert w paryskiej Olympii, który został zarejestrowany i wydany w 1995 w formie albumu koncertowego pt. À l’Olympia. Również w 1995 wydała album studyjny pt. D’eux, który pozostaje najlepiej sprzedającą się na świecie płytą francuskojęzycznym w historii. Po wydaniu albumu wyruszyła w trasę koncertową obejmującą występy w 11 krajach Europy. W 1996 w