# Dariusz Jemielniak ## Podsumowanie i wstęp Dariusz Jemielniak (ur. 17 marca 1975) – polski profesor, badacz społeczny, analityk dezinformacji w sieci oraz ruchów antynaukowych, w tym antyszczepionkowych. Jest wybitną postacią w dziedzinie zarządzania w społeczeństwie sieciowym i cyfrowym, a także jednym z najważniejszych polskich ekspertów ds. otwartej współpracy i społeczności internetowych. Od 2019 roku członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, wiceprezes PAN w kadencji 2023–2026 oraz wykładowca i badacz w światowej czołówce instytucji akademickich m.in. przy Harvardzie czy Berkman Klein Center for Internet & Society. ## Edukacja i droga kariery naukowej Dariusz Jemielniak ukończył VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie w 1994 roku. Następnie podjął studia magisterskie na kierunku „Zarządzanie gospodarcze” w Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, które zakończył w 2000 roku. Karierę naukową zaczynał w Akademii Leona Koźmińskiego, gdzie w 2004 roku uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych na podstawie rozprawy zatytułowanej *Informatycy w organizacjach. Studium kultury zawodowej programistów*, napisanej pod kierunkiem prof. Andrzeja Koźmińskiego. W 2009 roku, na podstawie rozprawy *Praca oparta na wiedzy*, uzyskał stopień doktora habilitowanego, a w 2014 roku otrzymał tytuł profesora nauk ekonomicznych. Prof. Jemielniak gromadził doświadczenie międzynarodowe jako profesor wizytujący m.in. na prestiżowych uczelniach świata: Cornell University (2004–2005), Harvard University (2007, 2015–2016, 2019–2020), University of California w Berkeley (2008), Harvard Law School (2011–2012), Massachusetts Institute of Technology (2015–2016, 2019–2020) oraz Universidad Complutense de Madrid (2019). Współpracował również z renomowanymi ośrodkami badawczymi jako faculty associate Berkman Klein Center for Internet & Society na Uniwersytecie Harvarda (od 2016). ## Zaangażowanie instytucjonalne i publiczne Współtwórca i kierownik Katedry Management in Networked and Digital Societies (MINDS) w Akademii Leona Koźmińskiego. W 2024 roku Komisja Europejska nominowała go do Rady Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii. Był członkiem Komitetu Socjologii PAN (2012–2018) oraz Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania PAN (2012–2018). W latach 2014–2016 pełnił funkcję członka Komitetu Polityki Naukowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a w latach 2010–2015 był redaktorem naczelnym zagranicznego czasopisma z zakresu zarządzania i teorii organizacji – „Tamara Journal of Critical Organization Inquiry”. Swoją działalność z udziałem społeczności łączy z nauką i działalnością publiczną. W latach 1998–2004 trzy kolejne kadencje pełnił funkcję przewodniczącego stowarzyszenia Collegium Invisibile. Do społeczności akademickiej i doradczej należy m.in. Rada Programowa Centrum Nauki Kopernik (od 2011), Rada Powiernicza Wikimedia Foundation (2015–2025), Rada Programowa projektu CampusAI oraz członkostwo w Akademii Młodych Uczonych PAN (2012–2017). ## Działalność w ruchu Wikimedia i wolnej wiedzy Dariusz Jemielniak jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktywistów ruchu Wikimedia na świecie. Od 2007 roku jest członkiem Stowarzyszenia Wikimedia Polska. W 2012 został jednym z siedmiu członków Międzynarodowego Komitetu Finansowego (Funds Dissemination Committee) przy Wikimedia Foundation, którego był przewodniczącym przez trzy kadencje. W 2015 został wybrany do Rady Powierniczej Wikimedia Foundation (Board of Trustees), zyskując status pierwszej osoby spoza USA i Europy Zachodniej wybranej do tego gremium przez globalną społeczność. Pełnił tam kolejne kadencje w latach 2017–2020 oraz 2021–2024. Jego wkład w rozwój Wikipedii obejmuje udział w międzynarodowych debatach dotyczących dopuszczalności płatnych edycji, redukcji biurokracji, zarządzania konfliktami, zwiększania udziału kobiet przy edytowaniu treści oraz wpływu sztucznej inteligencji na ekosystem wolnego i otwartego oprogramowania oraz wiedzy. Jest również gorącym zwolennikiem większego zaangażowania naukowców i instytucji akademickich w wykorzystanie Wikipedii jako narzędzia edukacyjnego. Prof. Jemielniak uważa, że pisanie artykułów przez studentów to doskonała forma sprawdzania wiedzy, która pozwala na wykreowanie wartości społecznej. Twierdzi, że moralnym obowiązkiem każdego, kto korzysta z Wikipedii i nie przekazuje jej dotacji, jest aktywne poprawianie zauważonych błędów i uzupełnianie luk w treści. Autor pierwszej na świecie etnografii społeczności Wikipedii, która ukazała się w 2014 roku nakładem Stanford University Press, a w Polsce wydana jako *Wikipedysta*. Książka ta stanowi fundamentalny punkt odniesienia dla zrozumienia kultury współtworzenia wiedzy w internecie. ## Zainteresowania badawcze i dorobek naukowy Prof. Jemielniak specjalizuje się w badaniu społeczności internetowych tworzących wiedzę oraz ruchów kwestionujących konsensus naukowy, takich jak ruchy antyszczepionkowe czy kwestionujące zmiany klimatu. Wykorzystuje w swoich badaniach metodologię opartą na *Thick Big Data* – połączeniu analizy ilościowej (data science) z badaniami jakościowymi o charakterze etnograficznym. Pionierskim osiągnięciem prof. Jemielniaka jest rozprawa naukowa poświęcona kulturze zawodowej polskich i amerykańskich programistów. Wcześniej zajmował się badaniami jakościowymi organizacji w ramach paradygmatu interpretatywnego, krytyczną teorią zarządzania, action research, teorią profesjonalizacji, a także badaniami ilościowymi społeczności internetowych. Był autorem wielokrotnie premiowanych przez resort nauki prac dotyczących pracowników wiedzy (knowledge-workers) oraz analizy roli i tożsamości w projektach open source na przykładzie wikipedystów. Warto również wspomnieć o jego wkładzie w popularyzację języka angielskiego: jest autorem największego polskiego darmowego słownika internetowego *ling.pl* oraz darmowego serwisu do nauki języka angielskiego *angielski.edu.pl*. ## Osiągnięcia, nagrody i odznaczenia W dorobku prof. Dariusza Jemielniaka znajduje się szereg prestiżowych nagród i wyróżnień naukowych oraz państwowych. Zdobywca stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców (2009), a także nagrody indywidualnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za pracę habilitacyjną (2010). W 2010 roku odznaczony Medalem KEN, a w 2018 – Brązowym Krzyżem Zasługi. Nagrody naukowe Prezesa PAN (2016) oraz Prezesa Rady Ministrów (2020) potwierdzają jego wpływ na polską naukę. W 2015 otrzymał Nagrodę im. Dorothy Lee od amerykańskiego stowarzyszenia Media Ecology Association za zrewolucjonizowanie zrozumienia ekologii kultury w sieci. W 2023 roku został wybrany jako *Wizjoner* w plebiscycie Digital Shapers organizowanym przez Fundację Digital Poland. ## Życie prywatne Poza środowiskiem akademickim, prof. Jemielniak aktywnie trenuje sztukę walki krav maga (posiada czarny pas – stopień Ekspert) oraz brazylijskie jiu jitsu, w którym zdobył tytuł Akademickiego Mistrza Polski w 2025 roku. Jego życie układa się wokół pogłębiania wiedzy, podtrzymywania najwyższych standardów intelektualnych oraz dbania o kondycję fizyczną i psychiczną. ## Cytat "Moralnym obowiązkiem wszystkich korzystających z Wikipedii, o ile nie przekazują dotacji na jej rozwój, jest poprawianie zauważonych błędów." – Dariusz Jemielniak, wywiad / wystąpienie publiczne.