# Terence Tao Terence Tao (chin. trad. 陶哲軒, chin. upr. 陶哲轩, pinyin Táo Zhéxuān; ur. 17 lipca 1975 w Adelaide) – australijski matematyk pochodzenia chińskiego, odznaczony Medalem Fieldsa (2006) – jako pierwszy Australijczyk. Zasłużył się między innymi teorii liczb i różnym obszarom analizy. ## Życiorys ### Edukacja i kariera Tao nauczył się czytać i liczyć w wieku dwóch lat, oglądając w telewizji Ulicę Sezamkową. Rok później zaczął chodzić do szkoły podstawowej, ale wkrótce został z niej wypisany. W wieku czterech lat ponownie rozpoczął edukację w szkole podstawowej, lecz z programem matematyki ze szkoły średniej. W wieku siedmiu lat uczęszczał do szkoły średniej w adelajdzkiej dzielnicy Blackwood, ucząc się przedmiotów ze szkoły średniej i podstawowej. Rok później rozpoczął naukę fizyki na poziomie III klasy liceum i matematyki na poziomie klas III i IV, w domu samodzielnie studiował matematykę z pierwszego roku studiów wyższych. W wieku dziewięciu lat rozpoczął studia na Uniwersytecie Flindersa w Adelaide. W 1986 zdobył brązowy medal na Międzynarodowej Olimpiadzie Matematycznej, rok później zdobył srebrny medal, a dwa lata później złoty. W wieku 16 lat otrzymał licencjat (Bachelor of Science) z Flinders University, a rok później został magistrem (Master's Degree). Cztery lata później obronił doktorat w Princeton, a w wieku 24 lat został profesorem matematyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. W 2006 r. jako pierwszy Australijczyk, w wieku 31 lat, został nagrodzony Medalem Fieldsa za całokształt osiągnięć (wygłosił też związany z tym wykład plenarny na Międzynarodowym Kongresie Matematyków). ### Rodzina Jego rodzicami są dr Billy (pediatra) i Grace Tao (nauczycielka fizyki i matematyki). Ma dwóch młodszych braci, Trevora i Nigela: - **Trevor** (ur. 1977), sawant, ukończył studia muzyczne i ma doktorat z matematyki, pracuje dla australijskiej organizacji Defense Science and Technology Organisation. - **Nigel** (ur. 1979) jest magistrem fizyki i informatyki, pracuje dla Google. Terry Tao jest żonaty, mieszka w Los Angeles z żoną Laurą, córką Nim i synem Williamem (ur. 2003), który podobnie jak jego ojciec nauczył się samodzielnie czytać w wieku 3 lat. ## Dorobek Tao wniósł wkład w takie dziedziny matematyki jak analiza harmoniczna, równania różniczkowe cząstkowe, kombinatoryka geometryczna, arytmetyka kombinatoryczna, analityczna teoria liczb oraz kombinatoryka algebraiczna. Jednym z najbardziej znanych jego wyników jest twierdzenie Greena-Tao mówiące, że ciąg wszystkich liczb pierwszych zawiera dowolnie długie (skończone) podciągi arytmetyczne. ## Wyróżnienia - Medal Fieldsa (2006) – pierwszy Australijczyk w historii - Brązowy medal Miedzynarodowej Olimpiady Matematycznej (1986) - Srebrny medal Miedzynarodowej Olimpiady Matematycznej (1987) - Złoty medal Miedzynarodowej Olimpiady Matematycznej (1988) - Nagroda SASTRA Ramanujan (2006) - Nagroda Ostrowski (2007) - Nagroda Cole (2012) - Nagroda Breakthrough (2015) - Nagroda Royal Medal (2020) ## Publikacje i prace naukowe Tao jest autorem ponad 300 publikacji naukowych i kilkunastu książek. Jego prace obejmują szeroki zakres dziedzin matematycznych, z dominującym naciskiem na analizę, kombinatorykę i teorię liczb. Jego styl pracy charakteryzuje się zdolnością do łączenia metod z różnych dziedzin matematyki w celu rozwiązywania trudnych problemów. ## Wpływ na rozwój matematyki Tao uważany jest za jednego z najważniejszych matematyków współczesnych. Jego wkład obejmuje nie tylko wyniki badawcze, ale także edukację matematyczną. Prowadzi popularny blog naukowy, na którym dzieli się swoimi spostrzeżeniami i wyjaśnia trudne zagadnienia matematyczne w sposób dostępny dla szerszej publiczności. Jego podejście do badania problemów, łączące głęboką teoretyczną wiedzę z praktycznymi metodami rozwiązywania, stało się wzorem dla wielu młodych matematyków na całym świecie. ## Znaczenie dla społeczności matematycznej Poza badań naukowych, Tao aktywnie wspiera matematyków młodszych. Był menedżerem drużyny australijskiej na Miedzynarodowej Olimpiadzie Matematycznej i prowadził liczne seminaria badawcze. Jego otwarte podejście do dzielenia się wiedzą i gotowość do współpracy z innymi badaczami przyczyniły się do wzrostu otwartości w środowisku naukowym. W 2021 roku został wybrany do Amerykańskiej Akademii Nauk i Sztuki, co podkreśla jego wpływ zarówno w dziedzinie nauk ścisłych, jak i w szeroko pojętej kulturze naukowej.