Henryk, książę Sussexu, potocznie określany w mediach jako książę Harry (ang. Henry Charles Albert David, ur. 15 września 1984 w Londynie) – książę Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów, książę z Walii (od 1984 do 2018), książę Sussexu (od 2018); syn Karola III, króla Wielkiej Brytanii i Diany, księżnej Walii, wnuk królowej Elżbiety II. Od września 2022 jest piątą osobą w linii sukcesji do brytyjskiego tronu. Jest zaangażowany w działalność publiczną i charytatywną. Jego aktywności związane są głównie z przeciwdziałaniem zakażeniom wirusem HIV i ochroną zdrowia psychicznego, a także sportem i ochroną środowiska. Do marca 2020 reprezentował królową w oficjalnych wystąpieniach i patronował wybranym organizacjom. W 2014 założył Invictus Games, zawody sportowe dla weteranów wojennych. W 2011 zdobył północny biegun Ziemi, a w 2013 – biegun południowy. W 2018 ożenił się z amerykańską aktorką, Meghan Markle. W dniu ślubu otrzymał od królowej tytuły księcia Sussexu, hrabiego Dumbarton i barona Kilkeel. Wraz z żoną ma dwoje dzieci: Archiego (ur. 2019) i Lilibet (ur. 2021), którzy zajmują (kolejno) szóste i siódme miejsce (stan na maj 2025) w linii sukcesji do brytyjskiego tronu. 31 marca 2020 zrezygnował z pełnienia oficjalnych funkcji w rodzinie królewskiej. 19 lutego 2021 utracił swoje patronaty i rangi wojskowe, ale zachował tytuły szlacheckie i miejsce w linii sukcesji. Zamieszkał w Montecito na przedmieściach Santa Barbara w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych. 8 września 2022 po śmierci babki, królowej Elżbiety II, jego ojciec, Karol, został królem Wielkiej Brytanii. == Rodzina i edukacja == 13 lutego 1984 rzecznik rodziny królewskiej poinformował, że Diana, księżna Walii jest w drugiej ciąży z Karolem, księciem Walii z dynastii Windsorów. Książę Henryk urodził się 15 września 1984 o godz. 16:20 w St. Mary’s Hospital w Londynie. Ojciec dziecka obecny był przy porodzie. Henryk ma starszego brata, Wilhelma, księcia Walii. Poprzez drugie małżeństwo ojca jego macochą jest Kamila, która dała mu dwoje przybranego rodzeństwa: Thomasa i Laurę. Jego dziadkami byli: ze strony ojca Filip, książę Edynburga i jego żona, Elżbieta II, królowa Zjednoczonego Królestwa, panująca w latach 1952-2022; ze strony matki Edward Spencer i Frances Ruth Roche, brytyjscy arystokraci. Został ochrzczony 21 grudnia 1984 w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsorze przez arcybiskupa Canterbury, Roberta Runciego. Jego rodzicami chrzestnymi byli: Andrzej Mountbatten-Windsor, książę Yorku]], lady Sarah Chatto, lady Vestey, lady Bartholomew, Bryan Organ i Gerald Ward. Otrzymał tradycyjne imiona w rodzinie królewskiej: Henryk Karol Albert Dawid (ang. Henry Charles Albert David). Pierwsze imię nosiło wielu królów angielskich, m.in. Henryk VII i Henryk VIII, drugie otrzymał po ojcu, trzecie stało się tradycyjnym imieniem w brytyjskiej rodzinie królewskiej dzięki Albertowi, a czwarte nosił św. Dawid z Menevii, patron Walii. Jest ojcem chrzestnym m.in. Fredericka i Thomasa Pettifierów (ur. 2001; synów Charlesa i Alexandry Pettifierów), Jaspera George’a Gallowaya Dyera (ur. 2012; syna Marka i Amandy Dyerów), Florence van Cutsem (ur. 2014; córki Nicholasa i Alice van Cutsem), Zary Warren (córki Joe i Zoe Warrenów), Leny Elizabeth Tindall (ur. 2018; córka Michaela i Zary Tindallów). 31 sierpnia 1997 jego matka zginęła w wypadku samochodowym w Paryżu. W dzieciństwie rozpoczął naukę jazdy konno pod okiem Marion Cox. Gdy miał cztery lata, pod nazwiskiem swojej instruktorki, wziął udział w lokalnych zawodach jeździeckich, na których zdobył pierwszą nagrodę. Następnie uczestniczył w kolejnych wyścigach w pobliżu Highgrove i Balmoral. Wbrew królewskiej tradycji, za sprawą matki uczył się w publicznej szkole, by mieć kontakt z rówieśnikami. Uczęszczał do przedszkola Jane Mynors, następnie do Wetherby School i Ludgrove School. Wiosną 1998 rozpoczął naukę w Eton College, którą ukończył 30 czerwca 2003. W czasie nauki brał aktywny udział w zajęciach sportowych, głównie w rugby, wykazywał też zainteresowanie narciarstwem i rozważał karierę instruktora tej dyscypliny. Po ukończeniu Eton miał roczną przerwę w nauce. Przez dziewięć tygodni pracował na farmie bydła „Tooloombilla” w Australii, następnie udał się do Lesotho, gdzie pracował w sierocińcu Mants’ase w Mohale Hork oraz pomagał m.in. budować i remontować szkoły, a na koniec pojechał na wakacje do Kapsztadu oraz podjął pracę na farmie polo El Remanso w Argentynie. W latach 2005–2006 uczęszczał do Royal Military Academy Sandhurst. == Kariera militarna == 8 maja 2005 rozpoczął naukę w Royal Military Academy Sandhurst, gdzie znany był jako kapitan Henry Wales, i dołączył do Alamein Company. 12 kwietnia 2006, ukończywszy szkolenie rekruckie, uzyskał stopień podporucznika Blues and Royals i został chorążym w Kawalerii Królewskiej. W 2006 planowano, aby został rozmieszczony w Iraku (miał dowodzić 12-osobowym oddziałem w czołgach rozpoznawczych), jednak w maju 2007 zrezygnowano z tego pomysłu, głównie ze względu na bezpieczeństwo księcia. Latem 2007 odbył szkolenie w Suffield w Albercie razem z żołnierzami British Army i Kanadyjskich Sił Zbrojnych, które to było przygotowaniem do udziału księcia w wojnie w Afganistanie. W lutym 2008 brytyjski minister obrony potwierdził, że Henryk od 10 tygodni przebywa w Afganistanie jako przedni kontroler powietrzny w prowincji Helmand. Został tym samym pierwszym członkiem rodziny królewskiej, który brał czynny udział w działaniach wojennych od czasu, gdy jego stryj (książę Andrzej) był uczestnikiem walki o Falklandy. Tuż po ujawnieniu obecności Henryka w Afganistanie został ewakuowany ze strefy działań wojennych i wrócił do Wielkiej Brytanii. W maju 2008 otrzymał Medal Służby Operacyjnej w Afganistanie. 13 kwietnia 2008, po dwóch latach służby, nadano mu stopień porucznika. W październiku 2008 rozpoczął szkolenia dla pilotów helikopterów wojskowych, zostając uczniem Defence Helicopter Flying School w RAF Shawbury. 10 marca 2011 zdał egzamin na pilota helikoptera bojowego Apache, a 16 kwietnia 2011 otrzymał stopień kapitana Army Air Corps. 7 września 2012 rozpoczął służbę jako pilot w obozie Bastion w południowym Afganistanie. Zakończył misję w styczniu 2013. W oświadczeniu wydanym w styczniu 2013 po powrocie z misji w Afganistanie porównał zabijanie talibów do gry komputerowej, za co był krytykowany w mediach. Podobne reakcje wywołały jego wspomnienia zawarte w biografii Spare (2023), w której zabicie 25 talibów określił „zbiciem pionków z szachownicy”. Po zakończeniu misji dołączył do londyńskiej Horse Guards Parade, w której czuwał nad planowaniem parad, uroczystości i wizyt państwowych. Był również zaangażowany w program Recovery Capability Ministerstwa Obrony. W kwietniu 2015 odbył miesięczną delegację do Australijskich Sił Obrony i pracował z oddziałem komandosów Specjalnych Sił Powietrznych w Sydney. Po powrocie do kraju został mianowany Rycerzem Krzyża Komandorskiego. 19 czerwca 2015 wystąpił z wojska. 14 maja 2018 został awansowany na stopień majora w wojskach lądowych i jego odpowiednik w innych rodzajach wojsk: Lieutenanta Commandera w marynarce wojennej i Squadron Leadera w lotnictwie. == Członek rodziny królewskiej == Książę Henryk urodził się jako wnuk brytyjskiego monarchy w linii męskiej, w związku z czym uprawniony był do używania tytułu Jego Królewskiej Wysokości Księcia Zjednoczonego Królestwa. Od 1984 do 2018 nosił tytuł księcia z Walii, związany z tytułem jego ojca. W maju 2018 otrzymał od królowej tytuły księcia Sussexu, hrabiego Dumbarton i barona Kilkeel. W szkołach i wojsku występował jako Henry Wales. Po urodzeniu został wpisany na trzecie miejsce linii sukcesji do brytyjskiego tronu, za ojcem i starszym bratem. Gdy miał półtora roku, zaliczył pierwsze królewskie wystąpienie, pojawiając się z matką i bratem na lotnisku w Aberdeen. Niedługo później wziął udział w swojej pierwszej oficjalnej podróży, w którą to rodzice zabrali go do Włoch. W 2008 otrzymał własne biuro, które znajdowało się w Clarence House, ale już w następnym roku – decyzją królowej – utworzono wspólne biuro księcia Wilhelma i księcia Henryka. 17 lutego 2019 ogłoszono, że bracia zdecydowali o oficjalnym rozdzieleniu swoich biur, a 14 marca Henryk wraz z żoną otworzył własne biuro z siedzibą w Pałacu Buckingham, które zostało zamknięte 2 kwietnia 2020. 31 marca 2020 zrezygnował z pełnienia oficjalnych funkcji w rodzinie królewskiej i przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych. Tytułowany jest nadal jako książę Sussexu, ale nie używa już predykatu Jego Królewskiej Wysokości. 8 września 2022 zmarła jego babka, a nowym królem został jego ojciec, Karol. Książę Henryk przesunął się na piąte miejsce w linii sukcesji, za starszym bratem i jego dziećmi. === Oficjalne wizyty zagraniczne === Swoją pierwszą podróż zagraniczną odbył w maju 1985 do Wenecji razem z rodzicami i bratem. W październiku 1991 i marcu 1998 wizytował Kanadę. W listopadzie 1997 wraz z ojcem spotkał się z Nelsonem Mandelą w Johannesburgu; wyjazd do RPA był dla niego pierwszy publicznym wyjściem od czasu śmierci matki. Latem 2008 odbył pierwszą oficjalną podróż do Stanów Zjednoczonych, gdzie m.in. spotkał się z rannymi żołnierzami i rodzinami ofiar zamachu na World Trace Center oraz odwiedził cmentarze wojskowe. W czerwcu 2010 odbył z bratem Wilhelmem pierwszą wspólną wizytę zagraniczną, odwiedzając Lesotho i Botswanę, a następnie – już samodzielnie – także Angolę, gdzie przeszedł przez pole minowe, naśladując działania swojej matki z 1997. W marcu 2012 odbył pierwszą oficjalną podróż zagraniczną w imieniu królowej Elżbiety II, reprezentując ją podczas dwutygodniowej wizyty na Karaibach dla uczczenia 60-lecia wstąpienia monarchini na tron. W 2013 odbył kilka podróży zagranicznych; w maju przebywał z siedmiodniową wizytą w Stanach Zjednoczonych, w sierpniu pojechał do Angoli, gdzie wędrował po polach minowych, ponownie naśladując działania swojej matki, a w październiku odbył pierwszą s