# Dominika **Dominika** (ang. *Dominica*) – państwo wyspowe położone w Morzu Karaibskim, należące do Małych Antyli. Nazwa pochodzi od słowa *dies dominica*, co oznacza "Dzień Pańskiego", a jej nadano odkrywcy Wyspy – Krzysztofa Kolumba, który zaobserwował ją 3 listopada 1493 roku, w poniedziałek. ## Geografia Dominika zajmuje powierzchnię około 751 km² i jest wyspą najbardziej górzistą wśród Małych Antyli. Teren wyspy jest głównie wulkaniczny, z dominującymi pasemami górskimi, w których znajduje się najwyższy szczyt – Morne Diablotins (1447 m n.p.m.). Klimat wyspy jest podrównikowy, bardzo wilgotny, z częstymi cyklonami tropikalnymi. Średnia temperatura utrzymuje się od 19 do 32 °C przez cały rok. Roczna suma opadów w Roseau wynosi około 1980 mm. Wyspa posiada rozwiniętą sieć rzek i potoków górskich, liczne źródła mineralne oraz bogatą roślinność w postaci lasów równikowych. Dominika zaliczana jest do ostatnich obszarów naturalnych na Antylach, co przyczyniło się do jej przeznaczenia na rezerwę biosfery UNESCO. ## Warunki naturalne Dominika jest jedną z ostatnich wysp Karaibów, na której występują pierwotne lasy równikowe. Większość terenu pokrywają gęste lasy wilgotne, które stanowią siedlisko dla licznych gatunków zwierząt i roślin. Na wyspie występują dwa gatunki papug, które nie występują nigdzie indziej na świecie: amazonka cesarska (*Amazona imperialis*) – ptak narodowy Dominiki, oraz amazonka dominikańska (*Amazona arausiaca*). Woda w jeziorach górskich podgrzewana jest przez ulatniające się podziemne gazy, co tworzy unikalne zjawiska termiczne. Wyspa jest również bogata w źródła mineralne. ## Historia Pierwsi mieszkańcy wyspy byli Arawakowie, którzy zamieszkiwali tę część Karaibów od około 1000 roku p.n.e. W listopadzie 1493 roku wyspę odkrył Krzysztof Kolumb dla Europy. W 1632 roku na wyspę przybyli pierwsi osadnicy francuscy, którzy wpływają na kulturę i język lokalnych mieszkańców do dziś. W 1763 roku Dominika została przekazana pod władanie Wielkiej Brytanii. Początkowo administrowana jako część Wysp Zawietrznych, od 1771 roku była odrębną kolonią. W 1871 roku weszła w skład Federacji Wysp Podwietrznych. W 1939 roku Dominika wystąpiła z federacji, a rok później w 1940 stała się częścią Wysp Zawietrznych. W latach 1958–1962 była członkiem Federacji Indii Zachodnich. W 1967 roku przyznano jej status państwa stowarzyszonego z Wielką Brytanią. Niepodległość w ramach brytyjskiej Wspólnoty Narodów przyznano jej w 1978 roku. W latach 1980–1995 rządy sprawowała prawicowa Partia Wolności Dominiki pod przewodnictwem Eugénii Charles, pierwszej kobiety premiier w Karibach. W latach 1995–2000 rządziła Zjednoczona Partia Robotnicza, a od 2000 roku władzę przejęła Partia Pracy Dominiki. ## Ustrój polityczny Dominika jest republiką, członkiem Wspólnoty Narodów. Aktualnie obowiązująca konstytucja z 1978 roku została uchwalona w roku uzyskania pełnej niepodległości. Głową państwa jest prezydent, wybierany przez parlament na 5-letnią kadencję (maksymalnie dwie kadencje). Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego 30-osobowego parlamentu (Izba Zgromadzenia) o 5-letniej kadencji. Większość jego członków jest wybierana w wyborach powszechnych, a pozostała część mianowana przez prezydenta. Władza wykonawcza należy do prezydenta i powoływanego przezń rządu, odpowiedzialnego przed parlamentem. Premier rządu jest wyłaniany spośród pochodzących z wyboru członków parlamentu. ## Języki Językiem urzędowym jest język angielski. Natomiast nieoficjalnym (potocznym) językiem jest patois – kreolski język oparty na języku francuskim z wpływami języków Arawaków i Arawaków Karaibskich. ## Demografia Według spisu powszechnego ludność czarna stanowi 86,8% populacji, ludność mieszana 9,1%, Indianie 2,9%, pozostali 1,3%, a nieokreśleni 0,2%. ## Religia Struktura religijna kraju w 2015 roku, według The Association of Religion Data Archives: - katolicy – 44,5%, - protestanci – 34,6% (w tym zielonoświątkowcy 7,3%, adwentyści dnia siódmego, metodyści), - bez religii – 10,6%, - nieznane – 5,6%, - inni i nieokreśleni chrześcijanie – 2,9%, - synkretyzm chrześcijański – 1,2%, - tradycyjne religie plemienne – 0,3%, - muzułmanie – 0,2%, - buddyści – 0,1%, - inne religie – 0,2%. ## Gospodarka Dominika jest jednym ze słabiej rozwiniętych krajów Małych Antyli. Jednostką monetarną jest dolar wschodniokaraibski. Podstawą gospodarki jest rolnictwo, produkujące głównie na eksport. Produktami eksportowymi kraju są banany, mydło, orzechy kokosowe, kopra oraz olejki eteryczne. Gospodarka opiera się również na turystyce ekologicznej, bioróżnorodności i źródłach mineralnych. Wyspa nie jest popularnym destynacją masowych imprez turystycznych, co pozwala zachować jej naturalne warunki. ## Atrakcje turystyczne Atrakcją wyspy są źródła mineralne oraz górskie jezioro z wodą podgrzewaną przez ulatniające się podziemne gazy. Ciekawą formą zwiedzenia lasu tropikalnego jest przejazd wśród koron drzew kolejką linową, dającą możliwość obserwacji ptaków. Szczególnie upodobały sobie to miejsce papugi. Dwa gatunki papug obecnych na wyspie nie występują nigdzie indziej na świecie. Słynnym produktem jest dominickie piwo kubuli, które w 2002 roku otrzymało Złoty Medal w konkursie Monde Selection Award, organizowanym przez browarników belgijskich. Na Dominice, oprócz standardowych atrakcji oferowanych przez karaibskie raje, można obserwować wieloryby oraz przyjrzeć się bliżej życiu i zwyczajom Indian karaibskich – Kalinago, których około 500-osobowa grupa zamieszkuje jeszcze wyspę. ## Podział administracyjny Dominika podzielona jest na 10 powiatów (parish), z których 9 znajduje się na głównej wyspie, a 1 (Saint Peter) na małej wyspie Domenica. ## Kultura Kultura Dominiki to mieszanina wpływów afrykańskich, europejskich (zwłaszcza francuskich i angielskich) oraz indiańskich. Tradycyjne festiwale obejmują Carnaval, który jest najważniejszym wydarzeniem kulturalnym roku. Muzyka dominicka obejmuje takie gatunki jak soca, zouk i reggae. Taniec i muzyka są ważną częścią życia społecznego i religijnego. ## Symbolika Narodowym ptakiem Dominiki jest amazonka cesarska. Narodowym kwiatem jest Bwa Carib (Tibouchina urvilleana). Barwy flagi Dominiki to zielony (symbolizujący roślinność), żółty (słońce), czarny (afrykańskie korzenie), biały (czystość) i czerwony (odwagę). ## Współczesność Dominika nadal zmaga się z problemami ekonomicznymi i naturalnymi. W 2017 roku wyspa została dotknięta huraganem Maria, który spowodował ogromne szkody materialne i ekologiczne. Kraj intensywnie pracuje nad odbudową infrastruktury i gospodarki, promując jednocześnie turystykę ekologiczną i zrównoważony rozwój.