Ksiądz – we współczesnym rozumieniu tego słowa – duchowny chrześcijański. W Kościele katolickim, Cerkwi prawosławnej oraz Kościele luterańskim potoczne określenie prezbitera. W niektórych Kościołach protestanckich osoba, której powierzono urząd kościelny poprzez ordynację. == Pochodzenie słowa == Samo słowo „ksiądz” wywodzi się ze słowiańskiego kniędz (*kъnędzь) i pierwotnie termin ten oznaczał władcę, naczelnika plemiennego (z tego samego źródła wywodzą się ruskie kniaź, czeskie kníže czy południowosłowiańskie knez). Słowo *kъnędzь do słowiańszczyzny zostało zapożyczone z pragermańskiego kuning lub kunung (*kuningaz, *kunungaz) – „książę, naczelnik plemienny” (kuning → kŭnęgŭ → kъnęgъ → kъnędzь). W polszczyźnie słowo uległo dalszym przekształceniom (zanik jerów, zmiana nagłosowego kń- w kś- itd.) w formę ksiądz. W litewskim pozostało jako kunigas. We wczesnym średniowieczu zaczęto tak określać ludzi możnych i wpływowych. Od XIII wieku słowem tym nazywano też niekoronowanych władców jako odpowiednik łacińskiego słowa dux lub princeps, np. wielki ksiądz litewski (dziś w tym znaczeniu występuje polska forma książę, która pierwotnie znaczyła młodego władcę – książę od ksiądz (władca) jak koźlę od kozieł czy chłopię od chłop). W dawnej polszczyźnie zapisywano to słowo jako xiądz. Znaczenie „duchowny” jest najpóźniejsze (prawdopodobnie przyszło do polszczyzny pod wpływem czeskim). Z początku, od II połowy XIV wieku, było stosowane jedynie wobec biskupów (zwanych wówczas często książętami Kościoła). Z czasem tytułu tego zaczęli używać opaci, prałaci i proboszczowie, a później też pozostali duchowni (w tym również niekatoliccy). W nowożytnej polszczyźnie stało się powszechnie używanym potocznym określeniem prezbitera. Żeńskim odpowiednikiem słowa ksiądz jest ksieni. == Inne określenia duchownych == W niektórych nurtach chrześcijańskich preferowane są lub stosowane zamiennie inne tytuły duchownych, takie jak np.: batiuszka (dawn. pop), pastor (łac. pasterz), starszy, kapłan (mariawici), minister bądź ojciec. == Zobacz też == hierarchia kościelna Duchowni w nurcie katolickim Kleryk Diakon Prezbiter Kapłan Pop Biskup Arcybiskup Kardynał Papież Duchowni w nurcie mariawickim Ostiariusz Akolita Egzorcysta Lektor Subdiakon Diakon lub Diakonisa Kapłan lub Kapłanka Biskup lub Biskupka Biskup Naczelny Arcybiskup lub Arcykapłanka Kapłan ludowy Duchowni w nurcie luterańskim i anglikańskim Subdiakon (w luteranizmie tylko jako posługa) Diakon Prezbiter Biskup Arcybiskup Duchowni w innych nurtach chrześcijańskich Batiuszka – prawosławny odpowiednik księdza Pastor – odpowiednik księdza w Kościołach ewangelikalnych Duchowni w innych religiach niż chrześcijaństwo Rabin – duchowny żydowski Imam – duchowny muzułmański == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Duchowni – klasyfikacja zawodów i specjalności – opis zawodu Kapłaństwo w ewangelicyzmie. luteranie.pl