Edyta Anna Górniak (ur. 14 listopada 1972 w Ziębicach) – polska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów, producentka i osobowość telewizyjna, na początku kariery także aktorka musicalowa. Członkini Stowarzyszenia Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych SAWP. Honorowa obywatelka gminy Ziębice oraz Honorowy Ambasador Stolicy Polskiej Piosenki Opole. Zadebiutowała w 1986 jako wokalistka założonego przez siebie zespołu System B. W 1990 otrzymała wyróżnienie w koncercie „Debiuty” podczas 27. Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu. Następnie rozpoczęła karierę jako aktorka musicalowa, występując w musicalu Metro wystawianym na scenach Teatru Dramatycznego w Warszawie i Studia Buffo oraz na Broadwayu. W 1994, reprezentując Polskę z utworem „To nie ja!”, zajęła drugie miejsce w finale 39. Konkursu Piosenki Eurowizji w Dublinie. Od tamtej pory wydała sześć albumów studyjnych: Dotyk (1995), Edyta Górniak (1997), Perła (2002), Invisible (2003), E·K·G (2007) i My (2012) oraz jeden album koncertowy pt. Live ’99 (1999) i dwa świąteczne: Zakochaj się na Święta w kolędach (2008) i My Favourite Winter (2024). Za sprzedaż płyt i singli otrzymała poczwórnie platynową, podwójnie platynową, trzy platynowe i trzy złote płyty. Wylansowała przeboje, takie jak „Jestem kobietą”, „Dotyk”, „Pada śnieg”, „Kolorowy wiatr”, „Dumka na dwa serca”, „Jak najdalej”, „Nie proszę o więcej”, „Impossible”, „To nie tak, jak myślisz” i „Teraz – tu”. Z singlem „One & One” dotarła do 28. miejsca na liście European Radio Top 50 czasopisma „Music & Media”, zostając pierwszym polskim wykonawcą, który był notowany ze swoją piosenką w tym zestawieniu. Powszechnie uznawana za jedną z najsłynniejszych i najbardziej utalentowanych postaci w historii polskiej sceny muzycznej. Znana przede wszystkim z szerokiej skali głosu, wrażliwości artystycznej i charyzmy. Niekiedy porównywana z najważniejszymi wokalistkami w historii muzyki, m.in. Whitney Houston, Mariah Carey i Céline Dion. Wielokrotna laureatka nagród muzycznych, m.in. dwóch Fryderyków, Wiktora, Eska Music Award, Platynowej Telekamery, Viva Comet Awards, Bursztynowego Słowika i Złotej Karolinki. Uhonorowana Brązowym Medalem „Zasłużonym Kulturze Gloria Artis”. Była jurorką, trenerką bądź uczestniczką w kilku programach rozrywkowych, wzięła udział w dwóch ogólnopolskich kampaniach reklamowych oraz zagrała gościnnie w dwóch serialach telewizyjnych. == Rodzina i edukacja == Urodziła się 14 listopada 1972 w Ziębicach. Pochodzi z rodziny polsko-romskiej. Jest pierwszą córką Grażyny Górniak-Jasik i Jana Górniaka (1951–2006), którzy pobrali się w sierpniu 1972. Jej ojciec był gitarzystą w zespole Dona Wasyla, grał na instrumentach klawiszowych i perkusji oraz występował na weselach, by dorobić do pensji murarza. Górniak otrzymała imię w hołdzie dla francuskiej piosenkarki Édith Piaf. Pierwsze sześć lat życia spędziła w Ziębicach, następnie zamieszkała z rodzicami w Opolu, gdzie uczęszczała do szkoły podstawowej i ogniska muzycznego. Kiedy miała dziewięć lat, jej ojciec porzucił rodzinę, a jej matka wkrótce związała się z innym mężczyzną i urodziła córkę, Małgorzatę (ur. 1984). Górniak w dorosłym życiu wyznała, że dzieciństwo było dla niej traumatyczne – doświadczyła przemocy fizycznej ze strony ojczyma i często była karcona przez matkę. Gdy była nastolatką, padła ofiarą molestowania seksualnego i gwałtu, po którym próbowała odebrać sobie życie. Była przeciętną uczennicą, a ze względu na ciemniejszą karnację bywała obiektem docinek rówieśników. Po ukończeniu szkoły podstawowej podjęła naukę w Technikum Ogrodniczym w Prószkowie, a później w Technikum Ogrodniczo-Pszczelarskim w Kluczborku, ale w trzeciej klasie porzuciła szkołę ze względu na występy w musicalu Metro. W pierwszej połowie lat 90. podjęła naukę w wieczorowym liceum dla dorosłych przy Politechnice Warszawskiej, jednak porzuciła szkołę po kilku zajęciach. == Kariera zawodowa == === Początki i lata 90. === W 1986 zaczęła prowadzić zespół muzyczny System B. Podczas przeglądu orkiestr weselnych w opolskim domu kultury została dostrzeżona przez Elżbietę Zapendowską, prowadzącą zajęcia wokalistyki, u której zaczęła pobierać lekcje wokalne. W 1990 wystąpiła w programie telewizyjnym Zbigniewa Górnego Śpiewać każdy może, w którym zaśpiewała cover piosenki Sam Brown „Stop”. W tym samym roku za wykonanie utworu „Zły chłopak” z repertuaru Lory Szafran otrzymała wyróżnienie w koncercie „Debiutów” podczas 27. Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu. By kontynuować karierę muzyczną, przerwała edukację w Zespole Szkół Ogrodniczych im. Józefa Warszewicza w Prószkowie. Po przeprowadzce do Warszawy przeszła przesłuchanie do musicalu Metro, śpiewając utwór „Stop!” przygrywającemu jej na fortepianie Januszowi Stokłosie, współtwórcy spektaklu. Trafiła do głównej obsady musicalu, w którym początkowo grała drugoplanową rolę z jedną solową partią (napisaną specjalnie dla niej balladą „Litania”), a następnie przejęła rolę Anny po Katarzynie Groniec. W 1992, razem z resztą obsady Metra, pojechała ze spektaklem na Broadway, jednak musical spotkał się tam z chłodnym odbiorem recenzentów, przez co został zdjęty z afisza po zaledwie 10 dniach od premiery i 36 wystawieniach. Górniak po powrocie do Polski kontynuowała grę w Metrze w Teatrze Dramatycznym, szybko stała się główną gwiazdą spektaklu i idolką publiczności. Wkrótce powstały też jej pierwsze autoryzowane fankluby, a grupy fanów jeździły na jej koncerty po całej Polsce. W 1992 zaśpiewała „Litanię” z Metra i „Stop” Sam Brown podczas uroczystego otwarcia polskiej edycji magazynu „Playboy”. Nagrała dwie piosenki z muzyką Piotra Rubika do filmu Pajęczarki (1993). W 1993 zdobyła trzecią nagrodę za wykonanie utworu „Room for Change” na Festiwalu Piosenki Krajów Nadbałtyckich w Karlshamn oraz wystąpiła w przedstawieniach muzycznych w Teatrze Buffo: Do grającej szafy grosik wrzuć (z klasycznymi polskimi popowymi przebojami sprzed ery rock and rolla), Blues minus (z piosenkami autorstwa Jonasza Kofty) i Nie opuszczaj mnie (z polskimi wersjami piosenek Jacques’a Brela). W 1994 przyjęła zaproszenie Telewizji Polskiej do reprezentowania Polski w 39. Konkursie Piosenki Eurowizji w Dublinie, zostając pierwszą polską reprezentantką w konkursie. Jej konkursowym utworem została piosenka „To nie ja!”, którą nagrała w londyńskim studiu. 24 kwietnia rozpoczęła próby do występu w finale Eurowizji. Z uwagi na zapalenie krtani i tchawicy, na które zachorowała po przylocie do Irlandii, podczas próby generalnej dla komisji jurorskich zaśpiewała fragment utworu w języku angielskim. Miał ją do tego nakłonić jej ówczesny menedżer Wiktor Kubiak, który upatrywał w tym zabiegu szansy na zwrócenie uwagi międzynarodowej prasy na swoją podopieczną. Wykonanie zostało uznane za naruszenie regulaminu konkursu, który nakazywał śpiewanie uczestnikom wyłącznie w języku ojczystym. Sprzeciw wobec dalszemu uczestnictwu Polski wyraziło kilka delegacji, jednak w związku z brakiem formalnego protestu Górniak została dopuszczona do konkursu, a w finale zdobyła 166 punktów, dzięki czemu zajęła drugie miejsce. Dzięki sukcesowi osiągniętemu w konkursie stała się gwiazdą polskiego przemysłu rozrywkowego, m.in. zaczęła regularnie pojawiać się na okładkach poczytnych magazynów oraz udzielać wywiadów dla radia i telewizji. W czerwcu podczas 31. KFPP w Opolu odebrała nagrodę im. Karola Musioła za „indywidualność wykonawczą”. Jeszcze przed występem na Eurowizji podpisała kontrakt z niezależną wytwórnią fonograficzną ORCA, której właścicielem był Wiktor Kubiak. Zgodnie z zapisami w kontakcie, była zobowiązana do nagrania sześciu płyt dla firmy. Pod koniec 1994 wydała singiel „Once in a Lifetime/To nie ja!”, który sprzedawany był w Polsce, Niemczech, Austrii i Szwajcarii. Piosenkarką zainteresowały się liczne wytwórnie płytowe, w tym polski oddział koncernu EMI – Pomaton EMI, który (poprzez wytwórnię ORCA) podpisał z nią kontrakt płytowy. Sukces odniosły także kolejne single Górniak: „Jestem kobietą” (rozszedł się w nakładzie 18 tys. egzemplarzy) i „Dotyk”. 8 maja 1995 wydała swój pierwszy album studyjny, również zatytułowany Dotyk, który rozszedł się w nakładzie ponad 400 tys. egzemplarzy, za co odebrała certyfikat podwójnie platynowej płyty. W tym samym roku otrzymała nagrodę Fryderyka za fonograficzny debiut roku, wzięła udział w nagraniu piosenki „W każdym z nas” napisanej z okazji Europejskiego Roku Ochrony Przyrody i zagrała recital na Sopot Festivalu. Pod koniec 1995 przeprowadziła się do Londynu, gdzie przy wsparciu Wiktora Kubiaka kompletowała materiał na swój pierwszy międzynarodowy album, a w 1996 podpisała kontrakt z wytwórnią EMI International. Nad produkcją płyty i doborem repertuaru pracowała z Christopherem Neilem, z którym wówczas nawiązała przelotny romans. W tym czasie kontynuowała nagrywanie także dla polskiego rynku i wylansowała kolejne trzy przeboje: „Kolorowy wiatr” (polską wersję utworu „Colors of the Wind” do filmu Disneya Pocahontas), „Love Is on the Line” (klubowy utwór skomponowany przez Kylie Minogue) i „To Atlanta” (polski hymn Igrzysk Olimpijskich 1996). 7 listopada 1997 wydała swój pierwszy anglojęzyczny album, zatytułowany po prostu Edyta Górniak, który miał swoją światową premierę w Japonii, trzy dni później w Polsce, a następnie w pozostałych krajach Europy. Płyta rozeszła się w nakładzie 150 tys. sztuk w Polsce i 300 tys. sztuk na świecie. Album w Norwegii zyskał status złotej płyty, a w Szwajcarii i Portugalii – srebrnej płyty. O ile pierwszy z singli promujących płytę, „When You Come Back to Me”, stał się przebojem w Skandynawii, Portugalii (gdzie wykorzystano go w czołówce popularnego serialu telewizyjnego) i w krajach azjatyckich (zrealizowany do niego klip dotarł do trzeciego miejsca na liście przebojów azjatyckiej MTV), drugi – „Anything” – odniósł sukces głównie w Polsce. 22 grudnia 1997 Górniak wystąpiła w Sali Kongresowej w Warszawie na transmitowanym przez TVP koncercie z tenorem José Carrerasem;