Cyfrowy rubel (ros. Цифровой рубль) – waluta cyfrowa banku centralnego (CBDC), opracowana przez Bank Rosji. Stanowi ona trzecią formę rosyjskiej waluty narodowej, obok istniejących już form gotówkowych i bezgotówkowych rubla rosyjskiego. Wszystkie formy rubla będą sobie równoważne. Cyfrowy rubel emitowany jest przez Bank Rosji w formie cyfrowej i łączyy cechy rubla gotówkowego oraz bezgotówkowego. == Historia == === Projekt === W następstwie rozwoju kryptowalut, w październiku 2017 roku przygotowano projekt rozporządzenia rządowego dotyczący technologicznej implementacji procesu tworzenia „kryptorubla”. W październiku 2020 roku Bank Centralny Federacji Rosyjskiej przedstawił raport dotyczący utworzenia waluty cyfrowej banku centralnego. Podkreślono w nim, że waluta ta nie będzie kryptowalutą, ponieważ będzie emitowana centralnie przez Bank Rosji, który stanie się gwarantem bezpieczeństwa rozliczeń. Jednostki cyfrowego rubla stanowią unikalne znaki kodu cyfrowego. Waluta ta ma łączyć funkcje pieniądza gotówkowego i bezgotówkowego – jej obsługa może odbywać się zarówno zdalnie, jak i poprzez portfel offline. Cyfrowy rubel będzie wymienialny na gotówkę oraz pieniądz bezgotówkowy w relacji 1:1. Raport przedstawia cztery możliwe modele wdrożenia obiegu waluty cyfrowej, zależne od podziału ról w zakresie prowadzenia portfeli oraz realizacji rozliczeń. Jednocześnie rzecznik prasowy prezydenta, Dmitrij Pieskow, oszacował ramy czasowe wprowadzenia tej waluty na okres od 3 do 7 lat. W kwietniu 2021 roku Bank Rosji przedstawił raport na temat bieżącego etapu realizacji projektu. Wybrany został model, w którym Bank Rosji otwiera i prowadzi portfele dla instytucji finansowych, te zaś z kolei otwierają i prowadzą portfele dla klientów. Do końca 2021 roku planowano utworzenie platformy, na której w kolejnym roku miały rozpocząć się testy cyfrowego rubla. W czerwcu 2021 roku Bank Centralny wyłonił 12 banków, które miały wziąć udział w testach pilotażowych cyfrowego rubla w styczniu 2022 roku: Ak Bars Bank, Alfa-Bank, Bank DOM.RF, VTB Bank, Gazprombank, Tinkoff Bank, Promsvyazbank, Rosbank, Sberbank, SKB-Bank, Bank SOYUZ oraz Bank TKB. === Testy i wdrożenie === Testy rozpoczęły się 19 stycznia 2022 roku. 15 lutego 2022 roku Bank Rosji wraz z uczestnikami rynku zainaugurował fazę testową platformy cyfrowego rubla, przeprowadzając pomyślnie pierwsze transakcje między obywatelami. W kolejnych etapach zaplanowano testowanie płatności za towary i usługi z wykorzystaniem tej waluty. Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 16 września 2022 roku, Elwira Nabiullina, prezes Banku Rosji, ogłosiła datę rozpoczęcia testów cyfrowego rubla z udziałem realnych klientów na 1 kwietnia 2023 roku. == Regulacje prawne == 20 czerwca 2023 roku Duma Państwowa zatwierdziła projekt ustawy uznający walutę cyfrową za przedmiot umów, własności oraz dziedziczenia, a 11 lipca, w drugim i trzecim czytaniu, przyjęła ustawę o wdrażaniu cyfrowego rubla. Ustawa została podpisana przez Prezydenta Rosji 24 lipca 2023 roku. == Odbiór == Szef Ministerstwa Finansów Rosji, Anton Siłuanow, określił cyfrowy rubel jako projekt perspektywiczny. Minister uzasadnił jego niezawodność faktem, że emitentem waluty jest Bank Centralny. Według Siłuanowa projekt będzie interesujący dla budżetu państwa ze względu na jego transparentność. Pod koniec 2020 roku Sbierbank skrytykował raport, wskazując, że prognozowany transfer od 2 do 4 bilionów rubli w formę cyfrową mógłby doprowadzić do wzrostu oprocentowania kredytów. Około połowa banków w tamtym momencie funkcjonowała w oparciu o „puste” (bezwartościowe) ruble. Sberbank ostrzegał również przed ryzykiem wynikającym z niskiej cyberstabilności nowej formy waluty. Aby ją zwiększyć, zdaniem wiceprezesa zarządu banku, Stanisława Kuzniecowa, konieczne jest stworzenie wysokiej jakości systemu, którego koszt wyniesie od 20 do 25 miliardów rubli. Ryzyka związane z wprowadzeniem cyfrowego rubla obejmują: Nadmierną regulację odgórną. Monopolizację systemu finansowego Rosji. Próby nakładania limitów na obieg pieniądza dla obywateli, organizacji oraz instytucji państwowych i samorządowych. Możliwość pozbawienia pieniądza jego głównej funkcji – funkcji oszczędnościowej. W badaniu przeprowadzonym przez Mail.ru w sierpniu 2023 roku okazało się, że Rosjanie generalnie nie wykazują zainteresowania cyfrowym rublem: tylko 12% respondentów planuje z niego korzystać. Wśród wad wymieniano ogólną nieufność do walut cyfrowych, strach przed państwową kontrolą nad finansami, brak wyraźnych korzyści w porównaniu ze zwykłymi płatnościami bezgotówkowymi, a także brak możliwości wypłaty gotówki z bankomatu, brak cashbacku oraz nieoprocentowanie środków. Sugeruje się również, że wykorzystując cyfrowy rubel banku centralnego, Rosja będzie próbowała omijać nałożone na kraj sankcje gospodarcze. == Przypisy == [[]]