# Fabianka ## Położenie Fabianka (węg. Grulyahegy-tető) znajduje się w środkowej części Płaskowyżu Silickiego, w południowo-wschodniej Słowacji. Leży około 2,2 km na północny wschód od wsi Silica w powiecie Rożniawa i tyleż samo na północ od granicy państwowej słowacko-węgierskiej. Szczyt jest oznaczony kamiennym znakiem geodezyjnym i stalowym prętem. ## Geologia, geomorfologia Wzgórze Fabianki wznosi się około 50 m ponad otaczające je tereny. Wzgorze jest łagodnie kopulaste, wyraźnie wydłużone w osi wschód-zachód. Stoki są słabo rozczłonkowane. Wszystkie Płaskowyż Silicki jest zbudowany z wapieni, podlegających procesom krasowienia. Kopuła szczytowa, aż po Jašteričie jazero na pn.-zach., jest zbudowana z niekrasowiejących, nieprzepuszczalnych ilasto-marglistych łupków, podobnie jak stoki południowe wzgórza aż do jeziorka w tzw. Fararovej jamie. Z tego powodu otoczenie Fabianki jest bezwodne, jedynie u południowych podnóży, na wysokości ok. 540–550 m n.p.m., początek bierze kilka drobnych cieków wodnych, które łączą się w jeden potok i wkrótce znikają w ponorze przy Majkowej jaskini, zasilając następnie Sokoli potok (źródło rzeki Turňa). ## Przyroda ożywiona Szczyt i stoki Fabianki są głównie łąkami kośnymi i pastwiskiem dla bydła, wykorzystywanymi gospodarczo. Rzadko rozrzucone stare drzewa, wśród których znajdują się wiele owocowych – pozostałości po dawnych sadach. Na stokach, zwłaszcza południowych, wcześną wiosną kwitnie sasanka słowacka. Na zboczach wzgórza i na okolicznych łąkach rosną podgatunek kosaćca bezlistnego (Iris aphylla subsp. hungarica), miodunka wąskolistna, podgatunek smagliczki pagórkowej (Alyssum montanum subsp. Brymii), len złocisty i lilia złotogłów. Awifauna obejmuje dzierżbę gąsiorek, dudek, krętogłów zwyczajny, pokrzewkę jarzębata, skowronek borowego, myszołów zwyczajny i rzadki trzmielojad zwyczajny. Istnieje tu też ciepłolubny owad z rodziny pasikonikowatych – siodlarka stepowa. ## Ochrona przyrody Szczytowa kopuła Fabianki leży poza granicami Parku Narodowego Kras Słowacki, na terenie jego otuliny. Południowe stoki wzgórza oraz jego dalsze otoczenie znajdują się w granicach obszaru „SKUEV3355 Fabianka”, wytypowanego do słowackiego wykazu obszarów europejskiego znaczenia Natura 2000. U południowych podnóży Fabianki, w dolinie wspomnianego potoku (słow. Brezoblatný potok), znajduje się rezerwat przyrody Pod Fabiankou. ## Turystyka Na szczycie Fabianki nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Natomiast jej zachodnimi podnóżami wiodą czerwone znaki szlaku z Silicy na Jablonovské sedlo, od których dość wyraźna polna droga wyprowadza w okolice szczytu wzniesienia. Roztacza się z niego dookolna panorama. W kierunku południowo-zachodnim można zobaczyć wioskę Silica, na północy maszt przekaźnika RTV na Dziewczęcej Skale, a na prawo od niego Volovské vrchy z widocznym Volovcem. Na dobrej widoczności jest Kráľova hoľa w Niżnych Tatrach, również z wysokim masztem na szczycie. Na wschodzie widać charakterystyczny Turniansky hradný vrch z ruinami zamku na szczycie. ## Przypisy ## Bibliografia Ďurček Jozef: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavatel’stvo, 1989. ISBN 80-7096-020-5