# Greta Thunberg - biografia i działalność Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg (ur. 3 stycznia 2003 w Sztokholmie) to szwedzka aktywistka klimatyczna i polityczna, która zyskała międzynarodową sławę dzięki swojej działalności na rzecz walki ze zmianami klimatu. ## Działalność klimatyczna ### Początki W sierpniu 2018, mimo uzyskania promocji do dziewiątej klasy, Greta rozpoczęła protest pod budynkiem szwedzkiego parlamentu Riksdag. Protest ten zaczął się 20 sierpnia 2018, kiedy to 16-latka zamiast iść do szkoły zaczęła strajkować na klimat. Jej postulaty kierowane do szwedzkiego rządu dotyczyły zmniejszenia emisji dwutlenku węgla i respektowania porozumienia paryskiego zawartego w 2015 roku. ### Młodzieżowy Strajk Klimatyczny W każdy piątek od początku roku szkolnego Greta opuszczała zajęcia szkolne i kontynuowała swoją jednoosobową pikietę z transparentem 'Skolstrejk för klimatet' (tłum. 'strajk szkolny dla klimatu'). Ta inicjatywa dała początek globalnemu ruchowi Młodzieżowego Strajku Klimatycznego, który zyskał obszerną poparcie na całym świecie. ### Międzynarodowe wystąpienia W grudniu 2018 wzięła udział w szczycie klimatycznym COP24 w Katowicach, dokąd przyjechała na zaproszenie sekretarza generalnego ONZ Antoniego Guterresa. W 2019 wystąpiła na forum Parlamentu Europejskiego w Brukseli. W sierpniu tego samego roku przepłynęła Atlantyk na pokładzie jachtu oceanicznego Malizia II, aby wziąć udział w szczycie klimatycznym ONZ w Nowym Jorku oraz COP25 w Santiago de Chile. ### Nagrody i wyróżnienia Greta otrzymała liczne nagrody za swoją działalność, w tym: - Right Livelihood Award (2019) - Tytuł Ambasadora Sumienia od Amnesty International (2019) - Człowiek Roku tygodnika 'Time' (2019) ## Życie prywatne Greta ujawniła u siebie następujące rozpoznania: zespół Aspergera, ADHD, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne oraz mutyzm wybiórczy. Jest córką śpiewaczki operowej Melany Ernman i aktora Svantego Thunberga. ## Kontrowersje i działalność społeczna ### Aktywizm polityczny W 2024 zbojkotowała COP29 w Azerbejdżanie, w reakcji na naruszenia praw człowieka oraz czystki etniczne Ormian w regionie Górskiego Karabachu. Zamiast tego odwiedziła Gruzję i Armenię, gdzie wzięła udział w demonstracjach politycznych. ### Działalność pro-palestyńska W październiku 2023 opublikowała posty na temat sytuacji w Gazie, co spowodowało krytykę ze strony izraelskich władz. W czerwcu 2025 wypłynęła z Sycylii na żaglowcu Madleen do wybrzeża Strefy Gazy, aby dostarczyć pomoc humanitarną Palestyńczykom. 9 czerwca żaglowiec został zatrzymany przez izraelskie siły. ### Inne działania W czerwcu 2025 wzięła udział w paradzie równości w Budapeszcie. 26 lipca 2025 uczestniczyła w protestach w Macedonii Północnej przeciwko planowanej budowie elektrowni wodnej. 31 lipca 2025 wzięła udział w serbskich protestach antykorupcyjnych w Belgradzie. ## Wpływ na środowisko Na cześć Gretty Thunberg nazwano wiele gatunków żywych, w tym: - Nowo opisany gatunek chrząszcza Nelloptodes gretae - Gatunek ślimaka Craspedotropis gretathunbergae - Gatunek ptasznika Tapinauchenius gretae - I wiele innych gatunków żywych Działalność Gretty Thunberg miała ogromny wpływ na światową debatę o klimacie, inspirując miliony osób do działania na rzecz ochrony środowiska.